Chương 107: Một bức thư cho mẹ
Mục lục cuốn sách120 phần
Phần 107 / 120

Chương 107: Một bức thư cho mẹ

Khoảng 13 phút đọc

Quyển VI — Người trở về

Nghiêu viết thư ở quán nghỉ trước con dốc vào vùng Vô Thanh. Cậu viết đã có việc đều, xưởng không cần lo khoản cũ nữa, rồi ngồi nhìn câu ấy. Khoản nợ đã trả từ lâu, mẹ biết rõ. Cậu đang lấy một tin tốt cũ che phần mình chưa muốn kể về người gãy chân, tiền công còn thiếu và đợt tín hiệu cậu định nhận.

Cậu gạch nửa trang, viết lại. Thẻ giả và công việc kho ngày trước mẹ đã được nghe, không thể giả như hôm nay mới can đảm kể mọi sự lần đầu. Cậu kể những việc mới: đã chuyển tin cho các trạm, có lúc trả lời chậm vì đi giúp cáng, một phép thử hỏng dù đã chuẩn bị, những người bị thương còn cần trả công nghỉ. Cậu nhận phần đã ghi của mình, không gom hết sai về Vũ cho thư nhẹ đi.

Tiền cậu mang có ba túi. Một túi trả người nhận chạy thư trên đường về, một túi thu nhập riêng định gửi nhà, một túi công việc phải giữ đúng chủ. Cậu buộc dấu khác nhau, ghi ở ngoài để khi mệt không nhầm. Người quán tưởng cậu buôn đồ quý, hỏi có cần phòng kín. Cậu đáp trong túi có giá một lần tính sai, người ấy lườm, thu tiền nước trước.

Thư được gửi đi trước cậu nửa ngày. Cậu không muốn bất ngờ bước vào xưởng với một nụ cười rồi bắt mẹ nhận mọi điều trong một bữa cơm. Trên dốc, cậu nghe tiếng trống của người tập từ một sân xa. Khoảng gõ không đều, chắc có người mới vào, thế mà thứ âm ấy khiến bước chân cậu chậm hơn cả những thư quan trạm từng làm sợ.

Xưởng sửa trống và làm khung phách vẫn ở chỗ cũ, mái đã thay ngói. Có thêm hiên thấp, đống gỗ không còn chất cao chặn cửa như trong trí nhớ. Một người học việc mới hỏi cậu tìm ai. Cậu định nói con chủ xưởng, dừng lại, nói tên mình và xin gặp mẹ. Người ấy gọi vào trong, tay vẫn giữ thanh phách đang mài.


Mẹ cậu đứng ở bàn căng da, không bỏ việc ngay. Bà nhìn cậu, nhìn túi, bảo rửa tay rồi giữ giúp mép khung. Cậu làm, tưởng bàn tay nhớ hết cách kẹp năm xưa. Vừa giữ, bà đã chỉnh một ngón sai, nói người đi khắp nơi vẫn có thể làm hỏng một cái trống tại nhà rất nhanh.

Cậu cười, mắt nóng lên. Bà không hỏi cậu có đói không cho tới khi mép da được giữ đúng. Xong việc, bà lấy khăn lau tay rồi chạm vào mặt cậu, nhìn chỗ sạm nắng và vết xước nhỏ gần tai. Bà bảo đã đọc thư, phần kể tiếp để sau bữa cơm, đừng đứng ở cửa làm thợ tưởng hôm nay được nghỉ sớm.

Trong xưởng có người cậu từng biết, có người mới. Người thợ giữ sổ giờ là một phụ nữ trước chỉ học mài khung; bà không chờ con trai chủ về mới được tính giá. Cậu đưa túi tiền riêng, nói phần gửi nhà. Mẹ nhận nhưng đưa qua người giữ sổ, hỏi cậu muốn góp vào việc gì hay chỉ gửi cho mình bà. Cậu ngạc nhiên, rồi nói đó là tiền của mẹ tùy dùng, không buộc đổi cách xưởng đang làm.

Bà ghi đúng, cất một phần cho nhà, phần còn lại giữ để hỏi thợ về chiếc bàn cần thay. Cậu thấy nhẹ vì không ai đứng chờ mình cứu, rồi thấy chạnh một chút vì mình cũng chẳng còn là người duy nhất biết ở đâu có tiền. Bà nhìn nét mặt ấy, đẩy cho cậu cái ghế chân thấp.

“Ngồi. Chỗ của con còn, nhưng không có nghĩa bàn nào cũng phải để trống.”

Cậu ngồi xuống, nhìn những đồ nghề cũ đã chuyển ngăn, hỏi người thợ mới tên gì và thích làm khung hay sửa mặt trống. Anh ta đáp thích khung, vì sửa tiếng người khác để lại khó hơn nhiều. Cậu nghe, không vội biến câu ấy thành lời về đời mình, chỉ nhờ anh chỉ nơi để chậu rửa đã dời.


Bữa cơm có rau muối và nồi canh bà đã nấu trước khi thư tới. Hai mẹ con ăn hết bát đầu rồi mới nói chuyện. Cậu lấy cuốn sổ, chỉ phần mình nhận điều phối, phần đã trả, phần hẹn ngày sau. Mẹ cậu đọc chậm, đầu ngón chai dừng ở tên người thợ gãy chân.

“Người này có muốn con kể chuyện họ với ta không?”

Cậu đáp đã được đồng ý cho ghi trong báo cáo công khai, riêng chuyện nhà họ không đưa vào. Bà gật, tiếp tục đọc. Bà không nhận lời cậu nói chỉ vì muốn giúp Vũ. Cậu còn thích tìm đường nhanh, thích giải được việc người khác chịu, thích được gọi khi có điều rối. Những điều ấy có thể làm cậu làm việc tốt, cũng có thể khiến cậu nhận nhiều hơn sức rồi dùng tên bạn che phần tự mình muốn.

Nghiêu ngồi rất lâu mới nói đúng câu: cậu muốn làm nghề điều tin, không muốn chỉ là người chạy hộ trong một cuộc lớn. Cậu đã học được cách chia ca, trả tiền và báo chưa nhận được, nhưng vẫn có khi muốn tin mình nhìn hết mọi tuyến. Mẹ cậu đặt sổ xuống, hỏi vậy lần này cậu cần bà làm gì.

“Đọc và biết con đang nhận gì. Nếu phải lấy tiền nhà hay dùng xưởng, con phải hỏi trước. Con không đem nó ra hứa.”

Bà đáp đúng, nhưng việc biết không khiến bà vui khi nghĩ cậu có thể lại nằm dưới một thùng hàng. Bà sẽ lo, có thể giận, có thể viết thư hỏi quá nhiều. Cậu không được đòi bà chỉ mỉm cười vì con đã tự chọn nghề hữu ích.

Cậu gật, đưa mẹ phần giờ liên lạc và người nhận khi tuyến mình vắng. Bà chỉ một khoảng quá dài giữa hai lượt nghỉ. Cậu định bảo mình chịu được, rồi nhớ những ca đã trễ vì một người kiệt sức. Cậu gạch, thêm người thay và phần tiền phải xin lại ở nhóm. Bữa cơm nguội dần, hai người vẫn ăn tiếp trong lúc sửa những điều có thể sửa, không chờ một lời mẹ tha hết mới động đũa.


Cậu ở xưởng thêm một tuần, trả công những ngày ăn nghỉ bằng phần việc bà thực sự cần. Không phải việc nào bà cũng nhận. Cậu muốn đi thương lượng một mẻ gỗ lớn để chứng minh giá mình hỏi tốt, bà bảo xưởng đang cần người sửa ba khung nhỏ đúng hẹn, không cần một món lớn nữa chỉ vì người mua có họ Bạch.

Cậu ngồi cùng thợ mới, mài khung và thử tiếng. Có cái nghe sắc ở chỗ gần nhưng qua sân lại lẫn vào âm khác, có cái hơi trầm mà người bên kia vẫn nhận được. Cậu mang những thẻ tín hiệu tới thử giữa tiếng đục, tiếng khách trả hàng, tiếng mưa vừa lên mái. Người học việc đánh nhầm một lượt, bà bắt cả người phát lẫn người nhận nói mình đã nghe gì, không để một phía tự đoán rồi cười phía kia chậm.

Nghiêu ghi thêm điều kiện cho tuyến sắp nhận: phải thử âm tại chỗ, có khoảng nghỉ đủ phân biệt tiếng dội, có người chạy thay khi gió nuốt hẳn. Một cái trống tốt không gửi được cả lời dài qua mọi ngọn đồi. Cậu chọn những tín hiệu ít và rõ, phần còn lại đi bằng giấy và người.

Cuối tuần có người trong xưởng xin nghỉ vài ngày tới đoàn hát thử việc. Mẹ cậu hỏi lịch giao còn phần nào cần chuyển, để người khác tự nhận thay có công. Nghiêu ngạc nhiên vì người ấy từng rất giỏi làm khung, bà chỉ hỏi giỏi một việc có bắt người ta phải làm nó mãi không. Cậu không trả lời bằng câu đẹp, ở lại nhận đúng hai khung thay, để người xin nghỉ có thể đi mà xưởng vẫn giữ hẹn.

Tối đó cậu đem trống thử ra hiên đánh một đoạn thật, không có mã dừng hay báo sẵn sàng. Mẹ ngồi vá dây, nghe xong chê cậu vào nhanh hơn người hát tưởng tượng của mình. Cậu phản đối chưa có ai hát, bà bảo vậy càng phải chừa chỗ cho người chưa có mặt. Cậu đánh lại, chậm hơn, tới lúc người thợ giữ sổ gõ theo bằng đôi phách còn chưa buộc dây, tiếng khô mà vui dưới mái mới.

Mưa bắt đầu rơi khi mọi người đã cất phách. Nghiêu chạy ra thu những dải vải phơi ở sân, ôm cả bó vào hiên, bị mẹ gọi lại vì có tấm chưa khô hết dầu. Cậu trải lại trên thanh tre, nghe mái ngói mới đón nước bằng thứ âm đục khác mái cũ. Những chỗ mình nhớ không biến mất, nhưng âm thanh hôm nay cũng đã có cách đứng riêng của nó.

Bà lấy từ ngăn kéo một thanh khung cũ cho cậu xem. Đó là lần đầu cậu tập khoan lỗ đều, các lỗ lệch tới mức chẳng ai ghép được thành khung. Cậu hỏi sao còn giữ. Bà bảo để người học sau biết con chủ cũng làm hỏng gỗ, rồi bắt cậu đo thử xem đã khá hơn bao nhiêu. Cậu chỉ được đúng vài chỗ, một chỗ tưởng lệch hóa ra do thước cũ mòn ở đầu. Hai mẹ con ngồi đổi thước, cười vì vừa suýt đem cái sai của dụng cụ đi mắng người mười tuổi.

Nghiêu hỏi trong những năm mình đi, có lúc bà muốn gọi về không. Bà đáp có nhiều, nhất là hôm đổi mái và hôm người giữ sổ sốt. Nhưng muốn không có nghĩa cứ cần là có quyền lấy người khác khỏi việc họ đã chọn. Bà đã gọi thợ hàng xóm, trả công và nợ một bữa ăn, hiện vẫn còn phải làm mẻ bánh cho người ấy. Cậu xin mai giúp, bà nhận phần quạt lò, bảo con giữ đúng lửa còn hơn mang chuyện lớn vào bếp.

Sáng sau cậu thật sự ngồi quạt. Khói làm cậu chảy nước mắt, bánh đầu hơi cháy, mẻ sau khá hơn. Bữa bánh trả công hàng xóm được đưa đi đủ số, còn hai miếng xấu để nhà ăn. Cậu ăn một miếng nóng, bị mẹ mắng đừng vội như người ta đang đuổi khỏi cửa. Cậu ngồi lại thêm một lúc, nghe tiếng xưởng bắt đầu ca mới phía sân.


Tin theo địa chỉ Nghiêu để lại ở trạm tới vào sáng cậu đã hẹn trở lại công việc. Nhóm cần xác nhận cậu nhận tuyến điều phối và tiếp vận trong cụm ngưỡng hay chọn chỉ giữ việc mua hàng ngoài bến. Cả hai đều có ích, phần thứ nhất nhiều giờ đêm và nguy cơ bị cắt đường hơn. Cậu đọc, mang ra cho mẹ xem, không giấu đoạn sau.

Cậu chọn phần thứ nhất, với ca thay và quyền báo tuyến không đủ để người khác dừng việc phụ thuộc nó. Cậu muốn làm vì những người ngoài đồi không nên phải nhận một câu yên tâm giả khi đầu kia im. Vũ là bạn trong mạng ấy, không phải lý do duy nhất mạng cần tồn tại. Cậu viết trả lời trước mặt người giữ sổ, dành rõ ngày về nhà sau những đợt trực.

Mẹ đưa cậu một tấm bọc trống bằng vải thường, đường khâu dày ở chỗ dễ đứt. Cậu định đùa đồ này có cho nợ không, bà đưa tờ tính vật liệu, ghi phần bà tặng công. Cậu trả tiền vải, nhận phần công bằng một lời cảm ơn ngắn, không biến gói ấy thành món nợ không bao giờ trả nổi.

Bà còn đưa một bức thư nhỏ, bảo tới trạm nghỉ mới đọc. Trên đường ra, người học việc đứng cửa chào bằng tên, lần này biết cậu cũng có thể hỏi nhầm ngăn đồ như mọi khách khác. Cậu gùi túi, đi qua mái hiên có chỗ đang chờ thay bàn, không mang tất cả tương lai xưởng trên lưng như hồi trẻ.

Thư mẹ chỉ ghi đã nhận tiền, giữ lịch nghỉ, có chuyện thì gửi câu thật, và chiếc khung cậu làm bên phải vẫn lệch nửa nét nên lần sau phải tự sửa. Nghiêu đọc trên bậc quán, cười tới mức người bán nước quay lại nhìn. Cậu cất thư cạnh lịch ca, viết cho nhóm rằng mình nhận việc theo phần đã nói, rồi đứng lên trả đủ tiền chén nước trước khi đi tới đoạn đường của mình.

Trang sách tiếp theo

Chương 108: Hai người trên triền cỏ

Quyển VI — Người trở về

Đọc tiếp
Đã sao chép liên kết!