Chương 43: Mua đường bằng công việc
Mục lục cuốn sách120 phần
Phần 43 / 120

Chương 43: Mua đường bằng công việc

Khoảng 12 phút đọc

Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích

Người coi đoàn tên Đỗ Khâm, bàn tay phải thiếu ngón út và lúc nào cũng cầm một chiếc thước gấp. Ông dùng nó chỉ chỗ cho người khuân hàng, gõ mặt bàn khi hỏi tiền, thậm chí gạt con ruồi đang đậu trên tờ hợp đồng. An đặt giấy nghề cạnh thước. Đỗ Khâm đọc, ngó qua vai cô nhìn Vũ và Nghiêu, rồi hỏi ai trong ba người đủ tư cách nhận trách nhiệm.

“Tôi ký phần đo,” An đáp. “Họ ký phần của họ.”

Đỗ Khâm xoay tờ giấy về phía cô. Người cũ của đoàn đã bỏ đi sau khi tranh luận kết quả đo nền. Ông cần người tiếp tục từ mốc cũ, không cần vẽ lại. Ai đòi đổi mốc phải tự bù mọi ngày chậm trễ. An đọc điều khoản ấy hai lần, gạch một dòng rồi viết chữ của mình xuống. Vũ nhìn đầu bút rất thẳng; cậu biết vẻ mặt ấy, bèn kéo Nghiêu ngồi xuống trước khi hắn nói một câu bớt căng thẳng sai lúc.

“Chưa xem mốc thì tôi không nhận là mốc đúng. Tôi đo đối chứng một buổi. Nếu sai do tôi, trừ công tôi. Nếu nền đã đổi, đoàn phải ghi nền đổi, không ghi người trước trốn trách nhiệm.”

Ông Khâm nheo mắt. “Cô tới xin chỗ hay tới chấm bài?”

An đẩy giấy nghề vào giữa bàn. “Tôi đổi công việc lấy chỗ. Nếu ông cần người ký thay thì tờ này không có ích.”

Vũ có thể thấy ông Khâm sắp đuổi cả ba. Phía sân, hai người phu đang cố buộc một hòm đá xuống xe; một người chờ mãi không nhận được lệnh, hét hỏi có đi nữa không. Ông Khâm quay đầu quát, thước gõ lên khung cửa. Khi nhìn lại, ông không còn nhiều thời gian để làm khó An. Ông bảo cô đo thử đường hạ hàng ở bến trước buổi trưa; nếu chỉ được chỗ kê xe không đổ, ông nhận điều khoản đối chứng.

Đến Vũ, ông hỏi kiếm dùng để chém người hay chặt cọc. Vũ bảo tùy việc, rồi tự thấy câu ấy dở. Ông Khâm đặt trước mặt cậu hai lựa chọn: hộ tống hàng với tiền công thấp nhưng ăn cùng đoàn, hoặc người hành nghề tu luyện tự trả bữa, lĩnh thêm theo lần đánh đuổi yêu thú. Cậu chọn việc thứ nhất. Điều khoản được ăn nghe chắc chắn hơn lời hứa sẽ có thứ gì cho cậu đánh.

Một người phu già đưa sổ công tới xin chữ ký. Đỗ Khâm bảo chờ lấy được hàng khỏi bến mới tính; ông già đáp vợ đã đợi ngoài cổng từ sớm, trong nhà hết gạo. Vũ nghe mà đứng lúng túng, muốn nhường chỗ mình vừa nhận để ông ấy đi tiếp. Người phu xua tay: đầu gối ông không chịu được đường xa nữa, điều ông cần là tiền của ba ngày đã làm. An chỉ tờ giấy trên bàn, nhắc ông Khâm còn cần người khác tin chữ ký của mình. Ông gắt rằng cô lắm chuyện, nhưng lấy dấu đóng sổ công trước khi ký hợp đồng mới. Người phu già cầm sổ ra, không cảm ơn ai, gọi vợ vào nhận đủ tiền trước mặt người tính kho.

Nghiêu nhận kiểm hàng và phụ buộc dây. Đọc đến dòng mất hàng chịu gấp ba giá, hắn gạch đi, yêu cầu lập biên nhận từng người chạm kho. Ông Khâm ngừng gõ thước. Hai người nhìn nhau lâu hơn Vũ tưởng. Cuối cùng một cuốn sổ mới được lấy ra, trang đầu ghi đủ ba tên, tiền công trừ vé, ăn uống và khoản còn lại. Không ai trong họ được gọi là khách.


Lối hạ hàng nằm giữa hai dãy cọc bến, nước dưới chân có bọt nhỏ cuộn ngược. An căng dây qua mặt dốc, nhờ Vũ giữ đầu dưới. Cậu chọn một cọc chắc, nhưng cô lắc đầu, dời sang chân tường. Cọc bến đã bị kéo lệch theo thủy triều. Cô cho cậu nhìn vết rêu cũ nghiêng với lằn nước: nếu đo theo cọc, độ dốc sai đủ để một xe hàng trượt khỏi ván.

Vũ giữ dây, nghĩ nếu họ tự hỏi nhau ở ngoài thì cậu sẽ cãi. Trước những người phu đang chờ, cậu ngậm miệng nhìn lại nền đất. An không có thời gian cho lòng tự ái của cậu. Cô đặt đá chèn ở hai vị trí, cho xe rỗng đi xuống một lượt rồi bắt dừng giữa dốc. Một bánh lún, làm khoảng cách tới ván dưới rộng thêm. Cô đánh dấu bằng phấn, nhờ thay một tấm lót ngắn hơn nhưng dày.

“Tấm dài mới bắc qua được,” người phu nói.

“Tấm dài võng. Tôi cần kê thêm ở giữa. Anh có gạch vỡ không?”

Người ấy quay sang nhìn Vũ như mong người cầm kiếm quyết định. Vũ nhắc lại câu hỏi của An, rồi tự đi lấy gạch ở bãi sửa bờ. Lúc trở lại, cô đã quỳ xuống kéo sợi dây sát nền, bàn tay dính cát. Đỗ Khâm đứng sau không nói. Hòm đá nặng được đẩy lên xe; một người giữ càng trước, hai người kéo dây phụ sau. Vũ đỡ bên bánh dễ lún, dùng sức chân thay vì nhấc mặt xe khỏi đường kê.

Đến giữa dốc, chiếc đinh ván bật ra. Có tiếng kêu phía sau. Vũ chặn bánh theo bản năng, nhưng An đã chỉ khoảng rỗng bên trái cho người kéo dời dây. Xe nghiêng nửa tấc rồi đứng lại, hòm đá vẫn nằm yên. Một người phu móc đinh mới từ túi ra, đóng thẳng vào chỗ cũ. An bảo anh chuyển lỗ, gỗ quanh lỗ đã toác. Anh nhìn cô, rồi làm theo.

Đỗ Khâm dùng thước gấp đo lại khoảng kê. Ông hỏi vì sao người đo trước không viết điều ấy. An đáp có thể trước đây nền chưa lún, cũng có thể người ấy không được phép dừng xe. Cô chưa biết. Ông Khâm khẽ khịt mũi, nhưng mang tờ hợp đồng tới ký lại. Vũ lấy tay áo lau phấn trên cổ tay cô, chỉ lau được một vệt dài hơn.

“Để đấy,” An nói. “Lát còn dùng.”

Cậu rút tay, cảm thấy động tác mình vừa làm ngu ngốc hơn cả chọn nhầm cọc. Cô đưa cho cậu đầu dây cần cuộn, như thể chuyện ấy đã kết thúc bình thường. Vũ cuộn thật chặt. Mấy vòng đầu méo hẳn, phải gỡ ra làm lại trước tiếng cười khẽ của người phu vừa đóng đinh.


Sau buổi thử, họ lĩnh trước một phần công. Nghiêu cầm hai chuỗi tiền đi sang phố gửi hàng. Vũ tưởng hắn mua thêm dây, định đi cùng, nhưng hắn đứng lại trước một cửa hiệu nhận tiền chuyển về nam. Trên bảng là tên mấy chợ nhỏ, có nơi xưởng của mẹ hắn đóng ở đấy.

“Mất phí đấy,” Vũ nói, chưa nghĩ kỹ.

“Không gửi cũng mất lãi.”

Nghiêu đặt tiền lên cân. Chủ hiệu đếm lại, yêu cầu tên người nhận. Hắn đọc tên mẹ mình, rồi nói rõ phần nào trả chủ nợ, phần nào để lại mua dầu trám mới. Đến chỗ ký người gửi, hắn ngừng bút. Vũ thấy ngón tay hắn siết cán, nhớ những công việc kho đã làm hắn phải khai trước người khác. Cậu quay ra cửa, ngồi xuống bậc đá, cho hắn khoảng riêng mà lẽ ra nên có ngay từ đầu.

Một đứa bé bán bánh mè ngồi cạnh, hỏi kiếm của cậu có chặt được bánh cứng không. Vũ bảo chặt xong nó phải ăn hết vụn. Đứa bé cân nhắc rất lâu, cuối cùng mang một cái lại thử. Cậu mượn dao quầy nước, cắt bánh thành bốn, nhận phần nhỏ nhất trả công quảng cáo. Khi Nghiêu đi ra, hắn nhìn nửa miếng bánh trong tay Vũ rồi hỏi sao nghèo còn thuê người nuôi.

Họ đi dọc mái hiên về kho. Nghiêu nói mẹ đã gửi một thư từ tháng trước, báo xưởng vẫn mở, tự tìm được người giúp kéo khung mới. Hắn chưa trả lời vì không biết viết công việc của mình thế nào. Nếu chỉ ghi kiếm tiền tốt, bà sẽ vui bằng một lời dối. Nếu ghi đủ, có thể bà bắt hắn về.

“Thế anh viết gì?” Vũ hỏi.

“Viết tiền này là công kiểm hàng ở Vân Tân. Chuyện trước tôi còn phải thu xếp. Tôi chưa bảo trả xong.”

Vũ suýt nói mình có thể cho vay phần công, rồi nuốt lại. Cậu còn chưa tự trả được vé đi đường. Nghiêu có lẽ nhìn thấy ý định ấy, cố tình hỏi cậu giữ bánh mè không. Vũ bẻ đôi miếng còn lại. Hắn nhận, ăn chậm, chẳng đùa thêm.

Ở sân kho, An đang xem một tấm bản đồ cũ do ông Khâm đem ra. Cô muốn mượn sang bản, người coi đoàn chỉ cho xem tại chỗ. Nghiêu đề nghị làm người ghi thay khi cô đo. An nhìn hắn, hỏi chữ nào hắn viết rõ nhất. Hắn đáp chữ tính tiền. Cô đưa ngay cột số liệu, giữ phần địa hình cho mình. Chuyện được phân xong tự nhiên đến mức Vũ thấy dễ thở hơn buổi sáng.


Họ xuống thuyền lúc trời chưa sáng hôm sau. Kiều Sơn đã xếp ba bát riêng cạnh bếp; chiếc áo gửi theo gói thuốc được ghi thành khoản mượn, chưa cần trả ngay. Vũ nhận công việc kiểm dây mũi. Cậu thử từng nút bằng sức kéo chậm, nhớ người phu bến đã dặn dây ướt có thể siết khác dây khô. Móng tay cậu đau, mùi dầu bám dai dù đã rửa ba lần.

Đoàn có chín người ngoài thủy thủ, gồm phu, người lấy mẫu và hai học giả tranh cãi từ lúc lên bờ. Họ không hỏi Vũ học tầng nào, chỉ hỏi có biết ngồi tránh chỗ hòm cần buộc không. Một bà khảo công tên Mộc đặt trước mặt cậu túi đinh, bảo từ giờ nghe tiếng hòm xê thì gõ hai cái lên cột, đừng hét chuyện không rõ làm người chèo giật sào.

An tới sau cùng với tờ hợp đồng đã gói vải dầu. Đỗ Khâm giữ một bản, cô giữ bản còn lại, ba tên ghi thành ba dòng riêng. Khi ông yêu cầu cô chép trước mốc bãi Cát Trắng vào sổ đo chính, cô chép vào trang nháp và ghi chưa kiểm. Ông nhìn cô một lúc, bảo đừng làm rơi sổ rồi quay đi.

Nước đầu buổi đưa chiếc thuyền lướt ngược khỏi dãy cọc. Vũ phải đẩy sào theo Kiều Sơn ba lần mới ra khỏi vùng xoáy. Cậu dùng thừa khí ở lượt đầu, đầu sào cắm quá sâu, suýt kéo cả người xuống. Kiều Sơn chụp cổ áo kéo về, mắng cậu để chân sai chỗ. Không ai gọi đó là giao thủ; cậu bị một ông chèo thuyền túm gáy trước mặt nửa đoàn, còn phải cảm ơn.

Nghiêu đứng cuối khoang, nhăn nhở nhìn. Vũ chĩa sào về phía hắn, rồi thấy hắn đang chèn túi gạo trước khi nó trượt, nụ cười không làm tay ngừng việc. An ngồi bên mép mui, vẽ nét đầu tiên của đường đi. Bến Vân Tân xa dần, những mái nhà ép thành một dải sẫm dưới sườn núi. Vũ còn trông thấy cửa quán cháo, nhưng không phân biệt được ai đang quét thềm.

Trưa ấy, họ dừng ở một doi cát để sửa dây kéo. Vũ trải áo hong, nhìn đôi chân sưng của mình đã bớt đỏ. Kiều Sơn chia cho cậu việc đo độ sâu sát bờ bằng sào có vạch, cấm dẫn khí vào cây sào vì nó là dụng cụ đo, không phải đối thủ cần thắng. Cậu thăm dò từng bước, ghi số An đọc, học cách phân biệt lúc đầu sào chạm cát với lúc mắc rễ cây.

Khi xếp sổ, An chỉ một nét mới trên giấy: cái hốc nhỏ ở doi cát nơi cả đoàn đã ngồi ăn, chỗ bà Mộc giấu nồi khỏi gió. Bản đồ cô vừa vẽ có cả một nơi người ta nấu được bữa cơm. Vũ thấy con đường phía trước chưa hiện ra, nhưng những dòng họ đã làm bằng sức mình có thể đọc được. Cậu treo túi đinh lên đúng cột, sẵn tay gõ hai tiếng thử. Bà Mộc ngẩng lên chửi vì tưởng hòm xê. Cả đoàn cười; cậu nhận lỗi, nhớ kỹ rằng tín hiệu dùng để báo việc thật.

Trang sách tiếp theo

Chương 44: Ba tiếng gõ dưới nước

Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích

Đọc tiếp
Đã sao chép liên kết!