Chương 12: Một hơi chưa trọn
Quyển I — Rời Thanh Phong
Lâm Vũ tra lưỡi rìu vào cán dưới mắt bác Đặng, thử ba khúc nhỏ rồi tự cất trước khi người lớn nhắc.
Bác không khen. Ông xem lại chốt, bảo chiều kiểm thêm vì gỗ gặp ẩm sẽ thay đổi. Vũ gật. Làm xong một việc không có tiếng vỗ tay quả thật kém vui, nhưng cậu bắt đầu hiểu phần vui ấy chẳng giữ được lưỡi rìu ở đúng chỗ.
Ở bờ suối, Bạch Nghiêu đang cạo lớp tre vỡ khỏi gầu. Cậu ta kiếm được việc nhờ biết sửa đai và tính số nan, không phải vì ai quên chuyện bến. Chủ xe vải gửi xuống một tờ giá vá, dài hơn Nghiêu đoán. Cậu ta đọc xong ngồi im, sau đó lấy thêm một gầu sang cạo. Tiếng nói đùa vẫn có, nhưng không xen vào lúc người khác đang tính công nữa.
Tạ Hoài hẹn Vũ học khi nắng qua tán vối. Cậu tới với tờ chép đoạn đầu, một bát nước và chiếc khăn theo dặn. Ông nhìn rìu để lại xa sân, gật rồi kéo ghế ngồi. Hôm nay vết thương cũ khiến ông khó đứng lâu; tất cả việc tập đều ở khoảng đất bằng trước cửa nhà trưởng thôn.
“Đọc lại câu đã làm cháu đau.”
Vũ đọc. Khi tới chữ chỉ đường chuyển khí, cậu dùng tay vẽ từ ngực xuống bụng như thói quen. Tạ Hoài hỏi ở đâu có bảo phải đi đường thẳng ấy. Cậu nhìn lại những nét chữ rõ trong đầu, thấy mình không chỉ được một chữ nào.
“Cháu tưởng đường gần thì dễ.”
“Qua vách tới bếp cũng gần. Cháu đi qua được không?”
Vũ liếc bức vách, cười gượng. Ông đặt trước mặt cậu một bản chép chữ cổ tìm được từ trạm. Cùng một chữ, trong sách ấy dùng khi nói nước đổi từ chảy xiết sang đọng, không phải chỉ một con đường trên đất. Không thể lấy nghĩa đó áp cả công pháp, nhưng ít nhất cách Vũ hiểu chưa phải cách duy nhất.
Cậu cầm bút, gạch hình đường thẳng mình tự thêm. Nét gạch kéo qua giấy nghe nhẹ mà khiến cậu khó chịu như bỏ đi một thứ đã vất vả dựng lên.
Những buổi tiếp theo chỉ có nhận rồi dừng.
Tạ Hoài không cho Vũ chạy một vòng khí dài để chứng tỏ mình đã khỏi. Cậu ngồi, thử nhận dòng nhỏ, nói rõ nó đang có cảm giác ở đâu. Nếu câu trả lời thành “chắc là ở đây”, ông bắt mở mắt nhìn quanh một lát trước khi làm lại. Có ngày cả buổi cậu không đi xa hơn nửa đoạn từng làm được.
Ngày thứ ba, Vũ mang bát nước đi qua ba viên đá xếp ở sân. Bát chỉ đầy một phần, cậu không được dùng lực giữ mặt nước. Tạ Hoài muốn cậu chú ý cả chân đang bước, chứ không khóa mình vào cảm giác trong ngực. Vũ tưởng dễ, đến viên thứ hai đã đặt lệch, nước hắt vào áo.
Nghiêu gõ vòng gỗ thành nhịp đều, định giúp. Vũ bước theo, qua được một lượt. Cậu quay sang cười, bát nghiêng, phần nước cuối đổ hết xuống giày Tạ Hoài.
“Nhịp ngoài có thể nhắc,” ông nói, nhìn chiếc giày ướt. “Không thể bước thay chân. Đừng chờ tiếng gõ rồi mới biết mình đang nín hơi.”
Nghiêu thu vòng, xin lỗi. Vũ chạy lấy khăn. Ông để cậu lau sân trước khi đổ thêm bát mới. Số lần đổ được ghi vào mép ván, không phải để chê mà để biết hôm sau có khác thật không. Vũ nhìn bảy vạch đầu, nghĩ mình đã phải học lại cả cách đi.
Đến lượt cuối, cậu bước không theo tiếng nào. Cảm giác ấm trong thân vẫn có rồi mất, không đủ để làm gì kỳ lạ. Nhưng cậu biết nó mất vào lúc mình cố chờ bàn chân chạm đá. Cậu nói điều ấy, Tạ Hoài đánh dấu một vòng tròn cạnh vạch cuối.
“Đó là điều cháu nhận ra. Giữ nó để kiểm lại, đừng vội gọi là đúng mãi.”
Vũ còn một lần chưa xong. Khi tới cuối sân, cậu hụt hơi vì đã gồng bụng trên bước cuối. Thay vì cố nốt, cậu đặt bát xuống đất. Trong đầu, nửa câu cổ thư vẫn chờ được thực hành trọn. Cậu nhìn nước rung rồi tự ngồi xuống cạnh, khó chịu nhưng không đau.
Ông không khen hành động ấy là một chiến thắng. Ông hỏi sau bao nhiêu bước thì hụt, cậu đáp ba, rồi ghi ba vào giấy.
Buổi trưa, Diệp An trở lại từ bến một mình, áo dính bụi. Cô được xem mục mốc, sao lại tên người khảo sát và vị trí cọc, nhưng trang ghi đóng nhánh phụ bị chuyển sang tập vận hành không có trong giấy cho xem. Vũ hỏi có phải họ giấu không. Cô đặt túi xuống.
“Có thể. Tôi chỉ biết họ chưa đưa. Đừng thêm một kết luận vào giấy tôi vừa sao.”
Cậu nhích ghế cho cô, không cãi. An mở tờ mới, phần cuối có tên Phạm Trực, người đo nước từng đi theo đường bắc qua Yêu Thú Sâm Lâm. Tạ Hoài nhận ra tên, cho biết đã hẹn nhận sổ của người ấy ở trạm dưới dốc. Đến giờ chưa thấy có thể vì mưa làm chậm, cũng có thể Trực đang kiểm mốc.
An xin đối chiếu tên thầy ở các mục kế tiếp. Có hai chỗ Trình Sách từng ký, một chỗ chữ mờ tới mức cô phải ghi riêng là chưa đọc chắc. Tạ Hoài không lấy giấy khỏi tay cô. Ông hỏi cô đã được cho sao hay chỉ xem. Cô đưa cả dòng chấp thuận để khỏi ai về sau nói đã chép trộm.
Nghiêu đem tới ba bát nước, khoe guồng có một gầu mới hoạt động. Một cái gầu không đủ tưới hết ruộng nhưng giúp người khỏi chuyền tay một đoạn. Cậu ta muốn ăn mừng bằng cách mua bánh, An hỏi đã dành tiền trả chủ xe chưa. Nghiêu nhấc bát lên che mặt, nói hôm nay sẽ ăn mừng bằng nước.
Vũ cười rồi lấy chiếc bánh nhà mang chia ba. An nhận và mở thêm tờ bản đồ đời sống, vẽ vào cạnh guồng một nét gầu mới. Cậu không hiểu sao một nét nhỏ lại khiến sân và dòng nước trong giấy có vẻ giống nhà hơn.
Tạ Hoài nhìn ba người, bảo nếu muốn đi kiểm mốc sâu cần biết rõ chân mình chịu được chừng nào, không chỉ công pháp. An đáp đã đi được hai ngày liền nếu đường khô. Nghiêu nói mình đi được tới nơi còn người mua hàng. Vũ vừa định hơn thua, nhớ bát nước, thành thật kể đoạn dốc khiến đầu gối mỏi.
Chiều ấy, cậu thử đọc một đoạn khác của Quyết.
Trong chín cách vận khí có tên gọi ngắn, cậu hiện chỉ đụng tới phần đầu. Những chữ về đổi nóng lạnh, chịu áp hay đảo chiều nằm đầy đủ trong đầu từ hôm trong hang. Đọc được không làm cậu biết làm. Cậu đi qua chúng như đứng trước chín chiếc dụng cụ mà chưa biết cán nào để cầm.
Khi dừng ở câu nói về nhận giữa hai trạng thái, ảnh cũ bỗng hiện lại rất ngắn: núi tuyết, đường kiếm sáng, một cửa tối giữa nền trời. Vũ nhận ra mình thường nhìn theo ánh kiếm nên quên khoảng tối dưới thấp. Lần này cậu cố nhớ chỗ ấy trước. Có một người đứng ở chân cửa, hai chân không rời khỏi mặt đá.
Ảnh tắt. Cậu không gọi nó quay lại được theo ý, không thấy thêm khuôn mặt hay chữ viết nào. Chờ lâu chỉ khiến đầu đau nhẹ. Vũ mở mắt, nhìn sân đầy nắng, đợi cảnh trước mặt đứng yên hẳn rồi mới gọi Tạ Hoài.
Ông hỏi cậu thấy mới hay nhớ lại. Cậu nghĩ kỹ, đáp cảnh ấy đã có hôm chạm sách, chỉ là hôm ấy không để ý. Người đứng dưới cửa có vẻ không bay lên. Hoài lấy giấy, nhờ vẽ vị trí, không đoán ngay đó là ai.
“Nếu đây là đường phi thăng, sao người ấy đứng dưới?” Vũ hỏi.
“Có thể vì chưa tới lúc. Có thể chẳng phải đường đó. Một cảnh không kể được việc trước và sau.”
“Trong sách có nhắc Thiên Hành. Có phải người ấy không?”
Tạ Hoài ngẫm một lát. Ông đã thấy tên Thiên Hành Chân Nhân trong bản ghi cổ, vị tu sĩ được truyền tụng từ khoảng ngàn năm trước. Nhiều công pháp gắn tên người ấy, có bản thật, có bản người sau mượn danh. Ông không thể lấy một chữ ký trong sách Vũ không còn cầm để xác nhận hình người không rõ mặt.
Vũ hơi thất vọng. Cậu muốn biết ít nhất mình đang theo dấu ai. Tạ Hoài nhìn hình vẽ, chỉ chân cửa.
“Nhưng cháu đã sửa được điều mình tưởng. Ban đầu cháu kể tất cả ở trên mây. Giờ biết có người đứng ở đây. Cứ giữ đúng phần ấy.”
Cậu ghi bên cạnh: cảnh cũ, chưa biết tên người. Nét chữ của mình kém xa cổ tự trong đầu, nhưng lần này ít nhất nó chỉ nói chừng cậu biết.
Cuối ngày, người đưa tin từ trạm chân núi tới tìm Tạ Hoài.
Phạm Trực chưa về. Người cùng đi đã trở ra hai ngày trước để chuyển dụng cụ, tưởng Trực theo lối ngắn khác xuống. Ở chỗ hẹn chỉ tìm thấy một mảnh vải buộc cọc bị kéo lệch, không thấy sổ. Trạm muốn nhờ người làng chỉ đường vòng vào khe, vì đường chính sau mưa có cây đổ.
Vũ đang cất bát tập, nghe tên liền quay lại. An đã lấy bản đồ ra trước cậu. Cô hỏi vị trí cây, dòng nước còn qua được không, người cuối cùng gặp Trực lúc trời sáng hay chiều. Người đưa tin trả lời được hai câu, câu cuối lẫn lộn vì nghe lại qua người khác. Cô để trống, gạch khung quanh chỗ hẹn cuối.
Tạ Hoài định tự đi, vừa đứng đã phải vịn bàn. Ông nghỉ một lát, không giấu cái đau bằng cách đi tiếp. Người đưa tin đề nghị gọi thêm một người Thanh Vân. Chờ họ từ trạm chính xuống sẽ thêm ít nhất một ngày, trong khi người mất có thể đang cần giúp ngay.
Vũ nói mình biết lối vận dược qua rìa rừng, không biết đáy khe nhưng biết chỗ có thể tới trước khi trời tối. An từng đo tuyến gần đó, có thể đọc cọc. Nghiêu nhận việc dây và đồ, nói rõ mình đã từng đi đường hàng qua rừng chứ chưa cứu người dưới khe. Cả ba đứng nói phần mình làm được, không ai nhận sẽ mang Trực về chắc chắn.
Hoài nghe, hỏi đồ ăn đủ mấy bữa, ai ở làng biết giờ phải quay, gặp gì thì dừng. Vũ đáp thiếu hai điều, phải chạy về hỏi bác Cường và mượn dây khác. An kiểm trời, quyết định sáng đi sớm thay vì lao vào rừng lúc sắp tối.
Đêm ấy, Vũ trải đồ trên chiếu. Cơm khô, bình nước, áo, dây, lưỡi rìu đã tra chắc. Cậu cầm thêm cuốn giấy học rồi bỏ xuống; trong rừng cần giấy ghi đường và lời người, không cần mang mọi lần thất bại bên bát nước theo.
Ông Trương đưa cậu chiếc áo khoác đã vá, hỏi cậu có định quay lại đúng giờ hẹn không. Vũ đáp nếu gặp người bị thương chưa chuyển được, sẽ cho người báo thay vì im luôn. Ông gật, đặt thêm một khúc dây ngắn vào bên trên.
“Dây này để buộc đồ. Dây cứu người đừng lấy cắt cho nia nữa.”
Vũ bật cười. Cậu xếp hai cuộn riêng, kiểm lần nữa rồi mới buộc gùi. Ngoài sân, tiếng gầu mới múc nước chậm hơn guồng cũ, từng lượt rõ và có khoảng nghỉ dài.
Chương 13: Lối qua Yêu Thú Sâm Lâm
Quyển I — Rời Thanh Phong