Chương 50: Đêm không còn bản đồ
Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích
Sáng hôm hòm khóa bị mở, An vẫn xuống bãi đúng giờ. Cô đo hai lượt nước, trả dụng cụ vào túi, rồi mới gọi cả đoàn tới. Bản đối chiếu của cô biến mất, cùng mấy trang ghi góc hốc sáng và đường nền phía bắc. Bản dành cho phu ở hòm chung vẫn còn. Tiền, lọ mực, giấy hợp đồng không mất thứ gì. Khóa được đóng lại, bên trong mắc một sợi chỉ đỏ từ dây bọc chìa.
Đỗ Khâm nhìn Nghiêu, vì hắn giữ sổ mượn chìa. Hắn mở sổ, chỉ ba lần chìa được đưa đi từ chiều hôm trước: người kiểm bạt, người lấy cân, chính ông Khâm dùng để lấy biên nhận. Ông cau mặt, bảo hòm An là khóa riêng. Nghiêu nhặt sợi chỉ, lấy từ túi một vòng chìa khác có bọc cùng loại, đặt cạnh. Ai đó biết tìm dụng cụ mở từ hòm kho, không nhất thiết là người có tên trong sổ.
Vũ nhìn quanh lều, không thấy Duyên. Ý nghĩ cô biết đường và vừa chỉ nhà giữ vườn hiện lên quá nhanh. Cậu quay sang hỏi có ai thấy cô rời trại tối qua. Bà Mộc đang đứng cạnh, sắc mặt đổi. Duyên đã về xóm đưa mẹ tới trạm thuốc, được bà cho mượn đèn và có người chèo cùng. Vũ ngậm miệng, thấy An nhìn mình không vui.
“Cô ấy biết lối vì sống ở đây,” An nói. “Chúng ta cũng vậy thì mới vẽ được. Chừng ấy không thành bằng chứng.”
Cậu gật, tự mang đèn của Duyên về trả khi cô tới. Cô nghe Mộc kể, không cười cho qua. Cô nhận đèn, bảo hôm nay không dẫn đường, phải đưa mẹ về trước. An cảm ơn vì tin nhà giữ vườn đã nhận lời. Vũ muốn nói thêm, nhưng Duyên đã xuống bến. Cậu đứng nhìn chiếc thuyền xa đi, hiểu một câu hỏi cũng có thể khiến một người thôi muốn giúp mình.
Đến trước bữa trưa, cô quay lại trả khoản ứng công dẫn đường. Vũ ra nhận, nói mình đã hỏi sai trước khi nhìn đủ chuyện. Duyên đếm tiền ngay trên tấm ván, không bảo cậu đừng nghĩ nữa. Mẹ cô đang đợi qua rạch, bà đã nghe có người nghi con gái lấy giấy, còn muốn tới trại cãi. Cô phải giải thích là An đã nói rõ, không có ai giữ người. Vũ hỏi có cần mình sang nhận lỗi với bà không; Duyên lắc đầu, bà cần về nằm chứ không cần thêm khách tới kể chuyện con mình bị nghi.
Cô vẫn chỉ cho An nơi mua gạo trước đường lên thành. Đó là quán của dì, có thể gửi thư về Huyền Sương theo người chở dầu. Tiền ứng được cô đặt vào tay An, nhận riêng phần công bốn buổi vừa làm. Vũ đứng cạnh cho tới khi cô xếp đủ giấy, lần này không chen lời giúp quyết xem cô nên làm gì. Khi cô đi, cậu phụ nhấc mẹt gạo khỏi lối bến để hai mẹ con có thể bước qua khô chân.
Kiều Sơn mang tin đội thu hồi tư liệu sắp tới bãi. Bản bị đánh cắp khiến họ mất khả năng chứng minh thứ người kia giữ đã đúng hay bị thêm bớt. An chép lại những gì nhớ chắc, bỏ trắng chỗ thiếu số. Đỗ Khâm muốn cô ngồi tại trại tới khi giải quyết xong giấy. Cô đưa ông bản hợp đồng: công đo đã hoàn tất theo số buổi, bản dành cho đoàn không mất; cô không ký ở lại vô hạn để tìm người trộm.
“Tôi sẽ trả lời điều tra bằng thư, có người làm chứng. Nếu họ cần tôi nhận một bản không do tôi viết, tôi không ngồi đây chờ.”
Ông Khâm gõ thước một lần rồi ngừng. Ông ký biên nhận cô đã giao công, giữ lại khoản phạt giấy hỏng đang tranh. An chấp nhận phần tranh ghi riêng, không đổi chữ ký mình lấy nó. Đến chiều, ba người chuyển hành lý sang thuyền Kiều Sơn; ống bản rập gốc vẫn nằm trong tay cô.
Họ không thể dùng đường thuyền lên phía bắc. Trạm đã chặn luồng, hỏi mọi người mang bản vẽ; Kiều Sơn bảo có thể đưa tới bãi gỗ cũ rồi đi bộ qua sườn thành bỏ. An biết lối từ số đo, nhưng không có tờ đối chiếu để kiểm những đoạn đã chọn. Cô mất gần một canh ngồi trên bờ, dùng những que củi dựng các góc lên đất. Vũ đứng bên giữ đèn, chẳng hỏi cô đã nhớ lại chưa.
“Tôi nhớ hướng. Tôi không nhớ hết mốc nào còn dùng được,” cô nói.
“Vậy gặp mốc sẽ đo lại.”
“Sẽ chậm.”
“Tôi vẫn chưa chạy được.” Vũ nhấc tay phải đang đỡ sát người. Câu nói làm Nghiêu từ xa trừng mắt vì cậu đem thương tích ra đùa. An thở ra, lấy sổ trắng, vẽ tuyến chỉ đủ cho buổi tối. Kiều Sơn buộc mái chèo phụ vào lưng, nói qua được bãi gỗ vẫn cần có thứ làm gậy dò đất.
Họ rời trại khi người khác bận chuyển mẫu ra nền cao. Đỗ Khâm đứng trước kho, không giúp giấu cũng không gọi. Bà Mộc đưa một túi cơm, dặn đừng ăn hết trước lúc đói thật. Tuấn kéo Vũ lại kiểm dây đỡ vai, siết nút hơi mạnh khiến cậu nhăn mặt, rồi mới cho đi. Nghiêu trả sổ kho; hắn giữ bản phiếu công của mình cùng vài biên nhận hàng lạc chủ cần tìm chỗ giao ở bến phía bắc.
Thuyền trượt qua rặng sậy, Vũ ngồi đuôi che áo trắng của An bằng tấm bạt. Cô đo hướng một thân cây ngả, so góc sườn tường xa, tới đoạn nước đổi màu liền gọi Kiều Sơn dừng. Bãi gỗ cũ đã lún, cầu ván trên bản trí nhớ không còn. Ông Kiều thăm sào, phát hiện phía dưới lỗ bùn có lớp gạch chắc; họ phải đi vòng qua đó, từng người một. Cậu nhận túi của An bằng tay trái, đặt sang chỗ khô rồi quay lại, vai đau tăng vì một động tác nhỏ quá tầm.
Nghiêu nhìn thấy, lấy luôn túi khỏi tay cậu, không cho cãi. Mọi người chậm thêm nửa khắc. Phía sau rặng sậy có tiếng mái chèo. Vũ nghe mà tim nóng lên, muốn dẫn khí vào chân chạy nhanh. An lắc đầu, chỉ mặt bùn phía trước đang rung theo chân người đầu. Họ đi sát mép gạch, bỏ lại con đường tắt mà một cú vội có thể làm cả nhóm lún không ra.
Đêm phủ khi họ tới chân tường thành bỏ. Mỗi cổng đều có lỗ thoát nước, chỉ một lỗ còn thông. An dùng que thử độ sâu, đo chiều dài bóng đèn qua mấy lỗ gạch. Cô chọn đường quanh góc tường thay vì chui qua hốc, vì ở phía trong có mặt dốc mà từ ngoài không thấy được chỗ xuống. Nghiêu thở dài, nói chân hắn đã đi vòng đủ cho một gia đình. Kiều Sơn đưa hắn cây sào, bảo dùng để nghỉ miệng trong lúc dò đường.
Đến góc tường, họ thấy ánh đuốc ngay phía trước. Ba người tuần đang xét một xe chở sọt cá khô. An kéo cả nhóm vào sau bệ đá, quan sát hai lối bên đường. Vũ nhận ra mặt nền dốc về bên trái; nếu đi thẳng xuống sẽ trượt vào chỗ sáng. Cậu nói nhỏ, cô gật, chọn bậc men tường phải. Nghiêu buộc vải quanh phần đinh giày trước khi đi, giúp Kiều Sơn bọc cả chân sào.
Một con chó từ dưới xe cá chạy ra ngửi túi cơm. Vũ đứng cứng người, sợ nó sủa. Ông Kiều ngồi xuống chậm, bẻ chút cá khô trong túi, để trên đất cách mình một đoạn. Con chó quay sang ăn, tiếng người chủ gọi lẫn tiếng cằn nhằn lính giữ hàng lâu. Họ dịch từng bước qua đoạn sáng. Vai Vũ chạm tường, đau khiến cậu suýt bật tiếng. An lùi một bước đứng giữa cậu với khe đá, cho cậu tựa khuỷu trái lên tay cô đến lúc đi tiếp được.
Ra khỏi chỗ tuần, Nghiêu muốn rẽ xuống kho vì phiếu hàng của hắn có dấu nơi ấy. An không chịu chia người trong tối. Hắn cất phiếu, chấp nhận đi tiếp tới chỗ có thể trú trước. Vũ thấy hắn nhìn lại mấy sọt hàng đánh dấu vuông trên xe, vẻ mặt bỗng khác, nhưng lúc ấy không có thời gian hỏi.
Lối ra ở trên một cầu gạch thấp, nước chảy trong cống phía dưới. Người đứng giữa cầu không cầm đuốc, áo Kim Khuyết sáng mờ dưới trăng. Triệu Kính nhìn An trước, rồi nhìn vải đỡ vai Vũ. Cậu ta dường như muốn nói một câu khó nghe, cuối cùng chỉ hỏi cánh tay còn nhấc được không.
“Không để tỷ võ,” Vũ đáp.
Kính hừ, nghiêng người cho họ thấy sau lưng còn hai người theo lệnh. Không ai rút kiếm. Vũ dừng ngay đầu cầu, bàn tay trái vẫn giữ dây túi cơm, nhận ra chẳng có tư thế nào làm mình bớt thảm hại mà không khiến người kia nghi cậu định đánh.
Kính đọc lệnh thu hồi bản đo có nguồn từ Thanh Vân, cùng yêu cầu đưa người làm chứng về trình diện. An đưa giấy nghề và biên nhận công ở bãi, nói phần khảo ở đây do cô làm theo hợp đồng riêng. Kính yêu cầu xem bản đối chiếu, cô kể bị mất, ghi đủ tên người đã chứng. Cậu ta không tỏ ra bất ngờ. Ở trạm đã có người đưa một xấp giấy, bảo cô sửa dấu ngưỡng để dẫn đoàn vào nơi cấm.
Vũ bước lên, Kính lập tức giơ tay chặn. “Tôi chưa nói anh trả lời.”
Cậu đứng lại, nghe An hỏi giấy ở trạm có dấu tay hay chỉ có chữ. Kính đáp có chữ giống cô. Cô đặt một trang chép mới xuống lan can, chỉ cách mình phân biệt số đo thực và góc chưa kiểm. Nếu bản kia điền đủ những chỗ trống, đó là phần người khác tự thêm. Cô đồng ý tới đối chiếu sau khi có người của Huyền Sương cùng đọc, không giao bản rập gốc cho một lệnh gọi mọi loại giấy là tư liệu Thanh Vân.
Một người đi sau Kính thúc giục giữ người rồi báo. Kính đọc lại lệnh, hỏi anh ta có quyền thay đổi phạm vi đang ghi không. Người ấy im. Kính lấy bút ra, viết giờ đã gặp và yêu cầu An bổ sung chứng trong hai ngày. Cậu ta sẽ niêm xấp giấy ở trạm, chờ người Huyền Sương tới; hết hai ngày, việc họ không trình diện được ghi như thế, không có hứa hẹn xóa.
“Anh cho chúng tôi đi?” Vũ hỏi, chưa thôi ngờ vực.
“Tôi cho cô ấy thời gian chứng minh giấy bị thêm. Anh cũng dùng chỗ thời gian ấy mà làm việc cho đúng.”
An nhận giấy hẹn, ký giờ nhận. Cô không cảm ơn như thể Kính vừa bỏ mọi lệnh để đứng về phía họ. Kính nhìn dây vai Vũ thêm một lần, dặn phía trên có bậc gạch sụp, bảo Kiều Sơn đi đầu. Người chèo thuyền gật, bước qua; Nghiêu theo sau, giữ túi biên nhận sát ngực.
Vũ qua cầu cuối. Kính gọi lại, hỏi Tạ Hoài có từng dặn cậu lúc nào nên thôi nhận mình giúp được mọi người không. Vũ nhìn cây cầu hẹp và hai người đang chờ sau lưng Kính. Cậu hỏi lại liệu cậu ta đang giúp ai. Kính không trả lời, chỉ đưa đèn lên cho họ nhìn rõ bậc sụp phía trước. Vũ bước tới, cẩn thận đặt chân vào dấu An vừa chỉ.
Họ trú trong mái kho bỏ phía trên, chặn cửa bằng cây sào. An bắt đầu dựng lại bảng đo trên mặt giấy trắng; Kiều Sơn nhóm chút lửa khuất tường, Vũ hong túi cơm chưa ướt hết. Nghiêu trải những biên nhận riêng, đếm dấu hàng bằng đầu ngón tay, làm lại hai lần. Không có bản đồ đủ, còn hai ngày để xác minh, một đường tới người giữ vườn và những khoảng trống cô phải tự đo. Vũ bưng nước cho An bằng tay trái, ngồi xuống bên góc giấy còn trống, chờ cô đọc số đầu tiên.
Chương 51: Một món hàng có tên người
Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích