Chương 25: Vết phấn ở sân sau
Quyển II — Dưới mái Thanh Vân
Sang tháng thứ hai ở Thanh Vân, Vũ gặp lại Diệp An giữa một cái sân đầy vạch trắng.
Cô đứng ở đầu dây, ống tay xắn tới khuỷu, mép áo lấm phấn. Trên nền đất là những ô lớn nhỏ, ba đường xiên cùng một đường cong mà cậu nhận ra giống nhánh nước sau bãi tre. Quản sự Phùng đã cho dùng sân tới giờ xe rau về, đám người trong viện đi vòng, vừa tò mò vừa sợ giẫm mất một phần gì quan trọng.
An nhìn thấy cậu, giơ tay chào rồi nhờ giữ đầu dây ngay. Vũ đặt gùi xuống, đứng đúng vạch. Cô ngắm qua một khung nhỏ, nhờ cậu dịch nửa bàn chân. Cậu làm, định hỏi sao cô đến chẳng nhắn. Nhưng đầu dây còn cần giữ thẳng, cậu đợi tới khi cô đánh dấu xong.
“Tôi đã gửi tin qua xe hàng,” cô nói. “Chắc còn mắc ở gian nhận.”
“Tôi tưởng cô về Huyền Sương rồi.”
“Vẫn học ở đó. Giờ làm phần thực địa, phải đối chiếu bản cũ với người giữ tại Thanh Vân.”
Cô nhận đầu dây, hỏi cậu còn làm công tới giờ nào. Vũ đáp vừa xong một lượt, có thể phụ. Cậu nhìn ba đường, nghĩ ngay tới số đo đêm cống, hỏi cô đã tìm được trang bị giấu ở bến chưa. An im một nhịp, đôi mày khẽ nhíu.
“Tôi không trở lại chỉ để tìm giấy của cậu.”
Cậu sững, rồi thấy mình quả thật vừa coi phần đường riêng của cô như chuyến đi lấy đồ cho nhóm. Cậu nói lại: cậu muốn biết cô đang làm gì, nếu có phần liên quan thì cùng đối chiếu sau. Cô nhìn cậu, gật, mở một tờ gấp nhiều lần.
Trên đó, tên Trình Sách hiện rõ ở một dòng nhận xét dài hơn cái gạch cậu từng thấy. Lần này An không đẩy xuống dưới.
“Thầy tôi bị nói đã tự dịch một mốc, làm số đo gửi trạm khác đi,” cô kể.
Vũ ngồi xuống cạnh sân, giữ giấy tránh gió. Cô chỉ hai bản sao, một bản có vị trí mốc cách gốc đá cũ hơn vài bước, bản kia quay cả hướng ngắm. Nếu chỉ chồng nét, dường như người đo đã dời vật. Nhưng mỗi bản dùng một góc đứng khác nhau, phần chú thích có tờ thiếu.
“Thầy cô có làm không?”
“Tôi chưa đủ điều để nói mọi chỗ ông làm đều đúng. Nhưng chỗ họ buộc ông cố ý đổi, tôi muốn xem nguyên cách đo trước khi nhận.”
Giọng cô bình thường hơn điều Vũ đã tưởng sẽ nghe. Không có lời thề thầy không thể sai, chỉ một yêu cầu rất cụ thể. Cậu nhớ ông Trương chỉ kể điều đã tận mắt thấy, không chịu biến nghe lại thành chắc. Cậu cúi nhìn hai dấu mốc, hỏi mình cần đứng ở đâu để giúp kiểm.
An nói trước hết cần thử cách một góc ngắm thay đổi khi nền không phẳng. Cô chọn sân sau vì một đầu cao, không mượn sân kiếm lúc người tập. Vũ giữ dây, cô chuyển khung, ghi lại số. Đến lần thứ ba, cậu nhầm ô bên cạnh, đường nối lệch rõ. Cô không bực, đánh dấu lần nhầm riêng thay vì xóa sạch cho hình đẹp.
Họ làm lại. Một người trong viện đi qua hỏi vẽ trận để gọi mưa à. An bảo nếu gọi được thứ cần nhất lúc này thì gọi xe rau tới muộn một chút. Người ấy cười, giúp đặt một viên đá chặn mép giấy rồi đi, không đòi biết hết bí mật mới chịu giúp.
Vũ nhìn những vạch phấn, cảm thấy cuốn cổ thư trong đầu bỗng xa. Ở đó mọi chữ đều rõ, ở đây một vạch nhầm có thể khiến người thật bị gắn tên vào lỗi thật hoặc sai. Cậu không muốn hiểu qua loa nữa. Cậu hỏi An giải thích lại chỗ mình vừa đứng nhầm, chờ cô nói xong rồi tự đi lại hai vị trí cho nhớ.
Giờ xe rau tới sớm.
Một người kéo cổng, tiếng bánh gỗ lăn xuống dốc khiến An ngẩng đầu. Cô còn một lượt cần kiểm. Vũ theo thói quen nói cứ làm, cậu sẽ nhờ xe đợi, nhưng vừa nói xong đã thấy người kéo đang mồ hôi nhễ nhại, rau phủ vải ẩm cần vào chỗ mát.
An thu thước, bảo đã tới giờ thì nhường sân. Cô dùng giấy ghi nốt những điểm chưa làm, không cố biến chúng thành số đã có. Vũ cùng người viện đưa xe vào, đi đúng phần không giẫm bản giấy. Một bánh vẫn lăn qua vạch phấn, để lại đường đen dài. Cậu tiếc hộ, quay nhìn An. Cô chỉ cầm khăn lau tay.
“Mai vẽ lại được. Còn tờ này không được ướt.”
Cô nhờ chuyển túi vào hiên. Vũ nhận, thấy nặng hơn mấy tờ bản đồ vì có cả khung và cọc nhỏ. An không luôn nhờ cậu mang; cô thử nhấc phần còn lại, tự chia hai lượt. Hai người làm xong, sân đã thành nơi lựa rau, chẳng còn dấu một cuộc thử vừa diễn ra ngoài những mảng trắng loang.
Trong bếp, Phúc đã được làm việc nhẹ, giúp kiểm dây buộc giỏ chứ chưa khiêng thùng. Anh chào cô gái ở Thanh Phong mà Vũ từng kể, lập tức hỏi có vẽ được bản đường trong bếp để người mới đừng chui vào chỗ có bếp lửa không. An nhìn một lượt, bảo có, nếu được tính công bằng cơm.
Phùng nghe, đồng ý một bữa và giấy mực. Cô nhận, ngồi hỏi hai người bếp lối nào luôn bị chắn khi nhiều nồi. Vũ thấy cô làm một việc nhỏ có trả công bên cạnh việc tìm thầy, không cần giữ dáng của người đang mang nỗi oan lớn đến mức chẳng thể nghĩ tới bữa ăn.
Cậu phụ đo cửa, lần này biết chờ người có việc ở đó quyết nên mở lối nào.
An chưa đi gặp Hoài ngay được. Ở gian nhận thư có giấy Huyền Sương gọi về dự lượt xét thực địa, nếu vắng không lý do phần khảo sát cả đợt sẽ phải nộp lại. Cô đọc, nhíu mày, rồi ngồi xuống chiếc bàn mép cửa. Vũ nhìn nắng, bảo có thể gửi tin nhờ Hoài đợi một chút.
“Cậu cứ đi trước nếu cần. Tôi phải trả lời việc này.”
Cô lấy tờ ghi tiến độ, liệt kê những mốc đã đo và phần còn xin đối chiếu, không viết rằng mình đang bận một việc cao cả hơn cuộc xét. Cô xin thêm một khoảng thời gian cụ thể, chấp nhận nếu quá hạn sẽ về trình bày với người giữ việc. Vũ đứng cạnh thấy cô gạch đi chữ “chắc chắn”, thay bằng ngày dự tính vì tập cũ chưa biết có được xem không.
“Cô không thể chỉ ở lại tới khi tìm được sao?” cậu hỏi.
“Khung đo tôi dùng là của trường. Tiền đi một phần cũng vậy. Có người khác đang đợi dùng khung. Tôi không muốn sau này hỏi công bằng cho thầy mà coi phần người khác giữ hộ mình là thứ đương nhiên.”
Nói xong, cô nhận ra mình vừa dài lời, bật cười nhỏ rồi nhờ cậu đọc địa chỉ trạm gửi cho đúng. Vũ đọc, cô sửa một tên ngõ viết theo cách địa phương. Mọi việc trở về nét bút và tờ thư cần đi kịp xe, không phải một lời tuyên bố chấm hết cho sự phân vân.
Khi gửi xong, cô tính lại tiền còn, dành riêng khoản quay về nếu yêu cầu bị bác. Vũ định đề nghị cho mượn, ngừng trước khi mở miệng vì chưa biết cô có cần. Cô tự hỏi cậu có chỗ nào thuê khung đo giá thấp quanh viện không, nếu phải trả của trường mà vẫn tiếp tục thì cần biết giá. Cậu nhớ người sửa chuôi hay làm thước, hẹn sẽ hỏi tên người có đồ phù hợp, không hứa biến thước gỗ thành dụng cụ của cô.
An ghi vào giấy nhỏ, bỏ riêng với thư hồi đáp đang đợi. Sau đó cô đậy nắp bút, đứng dậy cùng cậu tới gian Hoài. Cậu thấy nỗi lo của cô không chỉ là thầy ở đâu, còn là giữ sao cho công việc mình muốn làm vẫn có một lối đi thực sự, đủ ngày và đủ tiền, giữa lúc chưa ai hứa sẽ mở cửa.
Buổi chiều, họ gặp Tạ Hoài tại gian được phép tiếp khách.
An đưa phần cáo buộc, xin đối chiếu với bản khảo sát Thanh Vân. Ông đọc, nói hồ sơ cần qua người giữ, ông hiện không có quyền tự mở. Cô đã biết, vẫn muốn hỏi ông có nhớ Trình Sách từng ghi cách tính góc nào không. Ông nhớ một vài trao đổi, không nhớ đủ để làm lời chứng miễn lỗi.
Vũ định nhắc chuyện thầy từng điều tra áp nước, An ngăn bằng một cái nhìn nhẹ. Cô không muốn kéo điều Hoài chưa được nói vào khoảng trống mình đang thiếu. Ông nhận ra, cầm bút ghi tên tập bản cần xin xem, bỏ phần nội dung mình không chắc.
“Tôi có thể xác nhận đã từng cùng làm việc,” ông nói. “Không xác nhận thay ông ấy ở mọi điểm không có mặt.”
An nhận tờ, đọc, cất kỹ như thứ ít ỏi vẫn có giá trị thật. Cô hỏi nếu gặp người cầm bản khác thì nên giữ bản sao thế nào để về sau không bị nói đã sửa. Hoài chỉ cho cách ghi người trao, ngày xem, phần nào chỉ nhìn không được sao. Vũ nghe, nghĩ tới người họ Đỗ và lớp bao cắt ở kho Bảy.
Cậu kể việc Nghiêu đã nhận, trong phần mình thấy và đã báo. Hoài hỏi Phùng có giữ mảnh dấu không. Có. Cậu có tự vào lấy vật gì không? Không. Ông gật, bảo đừng tự nối hai việc thành một vụ chỉ vì đều có giấy chưa đủ; nếu An cần tìm bản, hãy đi theo tên tập và nơi giữ, không đi theo nỗi lo của Vũ trước.
Vũ đỏ mặt. Cậu vừa tưởng đưa một tin có ích, hóa ra trong đầu mình đã ghép trạm nước, tinh thạch và thầy cô thành cùng một câu chuyện. An nhìn cậu, không cười. Lúc ra ngoài, cô nói tin vẫn có thể giúp, chỉ phải để nguyên chỗ chưa biết.
Nghiêu gặp họ ở quán nước cạnh sân ngoài.
Cậu ta tới giao bưu kiện hợp lệ, tránh nhìn thẳng Vũ một lúc rồi tự kéo ghế. An hỏi tình hình xưởng, cậu ta kể mẹ đang nhận sửa những bộ trống cũ, đã có một khoản trả trước nhỏ. Cô chúc mừng đúng khoản ấy, không nói thế là mọi việc sẽ xong.
Vũ hỏi kho Bảy đã cho trả phần công còn không. Nghiêu lắc, nói đang đối chiếu nguồn nên chủ thuê chưa chịu trả, dù đoạn việc tới kho đã được ghi. Cậu ta vẫn cho rằng mình có quyền đòi công đã làm, đồng thời biết phần cắt bọc sẽ bị hỏi. Hai điều được nói ra rõ hơn buổi ngồi dưới bậc kho.
An đưa cho cậu ta xem tờ ghi thuê, nhờ đọc tên người trả có nét nào bị viết tắt. Nghiêu nhận ra một dấu chuyên người vận chuyển dùng, giải thích nó chỉ người đứng ra thuê, chưa chắc chủ hàng. Cô ghi, không biến cậu ta thành nguồn tin phải kể mọi việc bí mật để chứng minh mình là bạn.
Vũ ngồi im khá lâu, rồi nói hôm đó không định làm Nghiêu mất khoản gửi mẹ. Cậu ta nhìn cậu, đáp mình biết, vẫn giận vì đã bị giữ hàng và vì phần trong lòng biết Vũ có lý. Câu nhận khó ấy làm cậu không cần tiếp tục dựng một lời bào chữa thật đẹp.
Họ gọi thêm một bát nước, chia tiền từng người. An mang ra tấm bản bếp vừa được trả công, nhờ Nghiêu xem ký hiệu lối xe có dễ hiểu không. Cậu ta nhìn, chỉ ngay một chỗ nếu quay người đọc từ cửa sẽ nhầm. Cô sửa, Vũ nhìn qua vai hai người, lần đầu sau đêm kho không thấy ngồi cùng là một việc phải lựa từng câu.
Trước khi về, An nói tuần tới sẽ xin xem tập cũ ở kho thư; nếu bị chặn sẽ hỏi bằng lý do cụ thể, chưa định bỏ đi tìm thầy theo mọi lời đồn. Vũ nói mình có giờ học vào buổi ấy, có thể tới sau, không hứa bỏ lớp ngay. Cô gật như đó là câu trả lời hoàn toàn đủ.
Ở sân sau, phấn đã bị nước rửa gần hết. Còn một vệt trắng kẹt trong khe đất, chạy qua chỗ Vũ từng đứng sai. Cậu tránh giẫm lên nó vì nền vẫn ướt, đi vòng về phòng, mang theo mảnh gỗ đo tầm kiếm và giờ hẹn đã ghi cho mình.
Chương 26: Một lần vào tĩnh thất
Quyển II — Dưới mái Thanh Vân