Chương 103: Giá của một lời đồng ý
Quyển VI — Người trở về
Lần tập đưa người đầu tiên ở bãi cao bắt đầu bằng một con dê. Chủ nó không chịu lên thuyền nếu phải bỏ lại, người chia chỗ nói dê không có tên, thế là cả hàng đứng mắc giữa cầu ván. Vũ vừa kiểm xong dây neo, nghe tiếng cãi chạy tới. Cậu suýt bảo cứ dắt con vật sang trước để hàng đi tiếp, rồi nhìn chiếc thuyền đã đủ người.
Người quản bến khoanh tay chờ cậu giải quyết. Đây là buổi thử có người tình nguyện đóng vai phải rời nhà, không phải một cuộc biểu diễn ai đi nhanh hơn. Ông chủ dê hỏi các người định tính họ bằng số đầu như thế nào, ở chỗ mới có cho mang giống, công cụ hay chỉ cho mang thân. Vũ không đáp ngay. Cậu gọi đổi một người gánh sang thuyền sau, hỏi người ấy có chấp nhận và có ai còn chờ họ phía bãi không.
Người gánh không nhận, vì phải đi cùng mẹ đang ngồi trên thuyền đầu. Cậu chuyển sang hỏi nhóm sau, tìm được một người tình nguyện dắt dê theo đường bộ đã kiểm. Hàng mới đi được. An ghi cả thời gian tìm và cách người thật từ chối một đổi chỗ trông rất tiện trên giấy.
Hàn Chước đứng cuối cầu, hỏi nếu lúc ấy đang có lệnh cưỡng sơ tán thì sao. Vũ nói phải có chỗ tập trung gia súc, đồ nghề cùng người nhận trông, không thể để tới mép thuyền mới hỏi. Anh gật, lấy gỗ làm một ngăn trên bãi. Người chủ dê thử dắt con vật vào, kiểm nút dây bằng tay mình rồi mới đi theo đoàn. Bài tập tốn thêm gần nửa lượt, nhưng ít nhất họ biết một khoảng trống cụ thể cần được lấp.
Ông chủ dê quay lại sau lượt đầu, đem cho người tình nguyện dắt nó một gói rau khô. Người kia bảo đã nhận công tập nên không cần, ông vẫn đặt xuống, nói công là của bến, phần rau là của người biết buộc nút không siết cổ con vật. Họ ngồi cạnh ngăn gỗ mới dựng, sửa chiều mở sao cho người yếu tay cũng tháo được mà dê không tự húc ra.
Vũ tới ghi kích thước, bị con dê giật mép giấy định nhai. Cậu rút không kịp, góc bản có dấu răng rất đều. Ông chủ đứng lên xin lỗi, cậu nhìn cái lỗ rồi bật cười, bảo cuối cùng có người đã kiểm độ bền của giấy đúng mức nó cần. An lấy tờ khác chép phần chữ mất, vẫn giữ bản rách để người tập sau biết không treo giấy thấp ngang đầu gia súc.
Đứa trẻ đứng xem xin dắt thử. Ông chủ chỉ cho nó đứng ngoài ngăn trước, mở cửa rồi đóng lại theo dấu, không giao dây ngay. Vũ đứng cạnh giữ phần ván, thấy một việc tưởng làm chậm cả hàng đang có cách giải rõ nhờ đúng người sống với nó hằng ngày. Cậu ghi thêm chỗ ấy vào bãi đón, trước khi chuyển sang những dòng về cơ cấu đài.
Bà Phó của Thanh Vân tới lúc thuyền đầu trở lại. Bà không hỏi đã chuyển nhanh bao nhiêu. Bà hỏi người có quyền báo dừng ngồi ở đâu, ai nghe nếu người ấy không hét nổi qua gió, và nhóm đo có phải cùng nhóm kéo người khỏi bãi hay không.
Buổi chiều gió đổi, mưa hiện thành vệt xám bên kia sông. Đội đo muốn làm hết lượt cuối vì đã chuẩn bị cả ngày, người quản bến giơ cờ dừng. Vũ ở trên nền cao, thấy mực nước còn trong mức và muốn xin thêm một lần cho nhóm Thanh Vân nhìn được đoạn phối hợp. Cậu bước tới, vừa mở miệng thì người quản hỏi có phải cờ của bà chỉ được dùng khi cậu đồng ý.
Câu ấy khiến người quanh dừng nói. Cậu nhìn vệt mưa, tự thấy trong đầu mình đang tính cả công bỏ, cơ hội xin người và nỗi sợ bị coi kế hoạch chẳng tới đâu. Không phần nào biến gió thành nhẹ hơn.
Cậu hạ tay, chuyển việc sang thu người và vật về bãi. Đội đo thất vọng, có người nói người Trường Hà quen nước nên quá giữ thuyền. Người quản không cãi, chỉ yêu cầu trả bảng số chỗ để kiểm ai còn ngoài. Vũ tự mang bảng tới, gọi những người cùng mình thu dây trước, không để lời đồng ý thành một câu nói đẹp rồi cấp dưới vẫn đứng chờ.
Mưa đuổi kịp thuyền thứ hai. Sóng tạt vào mép cầu ván, những người đi bộ phải chuyển qua bậc trên. An đứng ở đoạn rẽ với tấm vải chỉ hướng, Hàn giữ nền có chỗ lún, bà Phó gọi hai học trò đem cáng tới trước khi cần dùng. Vũ nhận thừng, giữ khoảng nhỏ quanh cọc để dây khỏi quất vào người, mỗi lần nhả báo rõ cho người sau. Tay trái cậu mỏi nhanh trong gió lạnh, cậu gọi thay sớm thay vì gồng cho người quan sát thấy mình vẫn mạnh.
Một người phụ nữ trượt ở bậc, đập đầu gối xuống. Đội đón không phải bỏ vị trí đo chạy tới; họ đã chờ ở bãi, đưa cô lên cáng và chuyển sang mái chữa. Lượt tập biến thành một lần dùng đường thật dưới mưa, có một vết bầm và hai sọt đồ ướt, không kéo theo đoàn người đứng chôn nhau ở cầu ván.
Khi người cuối được kiểm tên, quản bến mới hạ cờ dừng. Bà Phó không khen Vũ. Bà nói nếu hôm nay cậu giữ quyền xin thêm lượt, bà sẽ không cử học trò. Cậu nghe, gật, thấy lòng vẫn cộm vì lời ấy đúng vào điều mình đã định làm.
Ba nhóm ngồi trong nhà kho đợi áo bớt ướt. Nghiêu đốt đèn, đặt bảng chi phí giữa bàn, hỏi ai trả công nhóm đón đã nhận ở đây thì không được nhận ở ruộng nhà họ. Người quản bến đưa giá thuyền thực, Hàn đưa số nền cần làm, bà Phó thêm nơi chữa và chuyến đưa người không thuộc đội đo.
Tổng cao hơn Vũ tưởng rất nhiều. Cậu đề nghị bớt một đội thay, vì bản thân giữ được những đoạn ngắn nếu nghỉ vừa. Tô Ninh từ mái chữa bước vào đúng lúc nghe câu ấy. Cô chỉ vào danh sách ca, hỏi nếu cậu đau tăng giữa lượt, ai thay phần cậu và ai thay người đang cứu cậu. Cậu nhìn những chỗ tên trùng, tự gạch đề nghị.
Nghiêu không nhận lấy xưởng mẹ làm bảo đảm cho khoản thiếu. Cậu nói phần ấy không thuộc mình tự đem hứa, dù món nợ xưa đã trả. Nếu cần mượn tiền xưởng phải hỏi người đang làm và người giữ sổ, không thể lấy một lời mình muốn giúp bạn thay họ đồng ý. Vũ bảo cậu không yêu cầu, Nghiêu đáp mình nói trước để khỏi có người nghĩ cậu đã nhận ngầm.
Họ bỏ một phần vật đẹp chưa cần, dùng cùng loại thùng dễ thay ở các bến, giảm số lượt mang hàng không thiết yếu. Phần còn thiếu vẫn lớn. Ba tông nhận góp theo phần việc có người kiểm, các phường nhận công tự chọn và được ghi ai trả, khi nào trả. Người quản bến gạch phần tiền thuyền lúc nước thuận, viết mức thật của đêm ngược gió bên cạnh. Từng khoản được gắn với một chuyến đi, một ca chữa, một ngày người ta không về nhà.
Vũ đặt bản phân quyền của mình ra. Cậu đã giữ phần quyết định bắt đầu trong bản đầu vì sợ ai đó rút phút cuối khiến tất cả hỏng. Bây giờ cậu chuyển nó thành điều kiện các vị trí phải cùng xác nhận, thiếu một thì chưa được vào lượt đã tính. Người giữ trạm có quyền báo vượt mức và ngừng theo cách rút đã chuẩn bị, kể cả lúc Vũ muốn cố thêm.
Bà Phó đọc, hỏi cậu có chấp nhận bị người khác buộc dừng trước mặt đệ tử và dân không. Cậu đáp có. Bà yêu cầu ghi vào bản gửi các nơi, không chỉ nói với người trong phòng. Cậu viết, An kiểm lời cho đủ rõ, không làm mềm đi để giữ hình ảnh của cậu.
Lời đồng ý đến từng phần. Thanh Vân cử nhóm hỗ trợ đường và huấn luyện ca đón, giữ quyền chưa đưa người vào nấc nếu phần đo chưa đủ. Thạch Uyên nhận bậc nền phía đông với điều kiện đường dân được bảo vệ trước. Bến Trường Hà giữ thuyền và bãi cao, không giao chúng cho ai tự điều vì có áo tông môn. Những nhánh khác của ba tông còn phải hỏi thêm, không vì chữ ký ở nhà kho mà cả vùng đồng lòng.
Một người trẻ từ nhóm đo muốn treo ba lá cờ trước cửa ngay để các nơi thấy đã thành liên minh. An hỏi cờ đại diện được tới đâu, có ghi đủ điều kiện trên mặt vải không. Người ấy bực, nói cứ nói chưa đủ thì chẳng ai chịu tin. Hàn Chước đưa bản việc vừa nhận, bảo có thể nói đúng việc ba nhóm đã nhận, chừng ấy cũng đủ để người cần thuyền biết hỏi ai.
Vũ mang một bản tới mái chữa, hỏi người phụ nữ bầm gối có cần đưa về không. Cô nói tự đi được nếu có người giữ giỏ, rồi hỏi hôm nay tính công tập hay công đi thật. Cậu gọi Nghiêu tới đối chiếu, không để câu hỏi của cô thành chuyện nhỏ giữa giờ treo cờ. Tô Ninh theo dõi chân cô thêm rồi cho về cùng nhóm, dặn lần sau phải mang giày có quai. Người ấy đáp lần sau các cậu cũng phải ghi bậc cuối trơn hơn trên bản, cô nói đúng nên An sửa ngay.
Buổi tối, ba lá cờ được treo trong kho cạnh lịch và danh sách người nhận việc. Ngoài đường chỉ có tấm chỉ bãi đón cùng tên ca trực. Vũ đứng nhìn vải khô dần trên dây, lòng không nhẹ như lúc tưởng sẽ có một lời hứa chung. Nhưng khi người quản bến hỏi giờ thuyền sáng, cậu có thể chỉ đúng người chịu trách nhiệm thay vì phải nói mọi việc cứ tìm mình.
Sau mưa, họ đi thăm người thợ Kim Khuyết bị thương trong lần thử. Ông ngồi ngoài hiên nơi chữa, chân vẫn nẹp, đã bớt đau nhưng chưa trở lại công việc cũ. Con gái ông ngồi vá túi dụng cụ bên cạnh, nhìn ba khách mang bản chi phí tới với vẻ cảnh giác của người đã nghe nhiều lời sẽ thu xếp.
Vũ ngồi thấp, nói phần mình lấy khoảng nhả từ ảnh cũ, những gì đã bỏ chưa kiểm và việc họ thay sau tai nạn. Ông nghe, hỏi có phải ghi xong thì giờ ông phải vui vì lỗi đã thành bài học cho nhóm không. Cậu lắc đầu, đáp không. Cậu tới để hỏi việc đã hứa trả còn thiếu gì và nói trước phần còn chưa bảo đảm được.
Nghiêu đưa tiền công đúng hẹn đợt này, Hàn xác nhận khoản chữa tiếp, An đưa bản cho ông giữ để có chỗ đối chiếu. Con gái ông kiểm dấu rồi mới cất. Người thợ hỏi công việc mới có cho ông kiểm chuẩn ở nền yên sau khi đi được không, hay chỉ cần tên ông ký để người khác tưởng Kim Khuyết đã nhận toàn bộ. Vũ nói chỉ khi ông tự nhận và người chữa cho phép, phần việc cụ thể sẽ gửi trước.
Ông không đồng ý ngay. Ông nhận bản mang về đọc, bảo hiện tại muốn ăn hết bát cơm không đau chân trước. Tô Ninh vào xem nẹp, cả nhóm đứng dậy nhường chỗ, không đợi một lời tha thứ để chuyến thăm trông tròn trịa.
Trở về nhà kho, Vũ thấy bản kế hoạch mang nhiều tên hơn, tên mình chiếm ít phần quyết hơn trước. Cậu đặt túi xuống, sửa lịch theo những điều vừa nhận, rồi ngồi nghỉ đúng lượt. Ngoài bãi có tiếng trẻ thử gọi cờ dừng, tiếng người lớn bắt gọi rõ hơn cho đầu kia nghe được. Các chuyến chuẩn bị đã có thể bắt đầu bằng những lời đồng ý có giá cụ thể, và việc giữ chúng từ mai sẽ không còn do một người tự định.
Chương 104: Tạ Hoài trả kiếm
Quyển VI — Người trở về