Chương 57: Lệnh thu hồi người sống
Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích
Lệnh mới tới cùng người thầy thuốc được mời xuống bến. Họ chặn ông giữa đường, đọc danh sách nhà cần xét, hỏi có phải đang lên chăm một người họ Trình không. Tới lúc bà Nhàn mở cửa nhận thuốc, hai đội người đã đứng ngoài vườn: Xích Dương cầm bản lệnh, Kim Khuyết giữ hai lối xuống. Vũ đang phụ buộc ghế cán, tay dừng ở nút cuối khi nhận ra Triệu Kính dưới gốc cây.
Một tháng chuẩn bị vừa đủ để Trình Sách đi được từ giường ra cổng bằng gậy, chưa đủ cho ông chịu một ngày bị kéo theo đội xét. Tờ khám ghi rõ cần nghỉ giữa các đoạn dốc, không được ép nói lúc ho. An cầm nó ra cùng giấy Huyền Sương nhận đối chứng. Người đội trưởng Xích Dương tên Dương Khả đọc qua, bảo việc so giấy và việc giữ người làm chứng là hai lệnh riêng. Bản tranh được niêm không có nghĩa người trên bản được tự chọn nơi trú.
“Ông ấy đi cùng tôi xuống trạm đối chứng,” An nói. “Không giao một người bệnh cho đoàn nào trước khi ghi người nhận và chỗ đưa tới.”
Khả đưa ra giấy bắt. Có dấu trạm vận hành, tên người bị giữ, chữ ngăn sai lệch lời khai; không ghi phải đưa về phòng xét của tông nào sau bến trung chuyển. An hỏi, anh ta đáp tới trạm sẽ biết. Vũ đứng sau cô, thấy Kính cũng đang nhìn chỗ trống ấy. Cậu ta không lên tiếng, nhận bản lệnh từ người lính, đọc lại chậm hơn lần ở cầu gạch.
Trình Sách tự ra cửa. Ông hỏi có người phụ đo cũ tới chưa, nếu chưa thì vì sao việc bắt đi lại xảy ra trước việc đọc bản gốc có người chứng. Khả bảo ông sẽ gặp đủ người theo thẩm quyền. Ông già gật, quay vào lấy áo, nhưng nói ông đi bằng ghế đã được khám, có đệ tử theo giữ hồ sơ, ghi rõ các điều ấy trước khi ra khỏi cửa. Không ai có thể gọi sự đồng ý của ông là thuận nhận mọi bản hỏi chưa xuất hiện.
Bà Nhàn đứng cạnh bậc, gậy chống ngang hai chân, yêu cầu người xét bọc giày dính bùn trước khi vào nhà. Một lính cười, bà không cười, chỉ nhìn chiếc chân vừa đặt lên thềm. Kính bảo người ấy làm theo, rồi tự lau giày đầu tiên. Vũ thấy cử chỉ nhỏ ấy không mở được đường, nhưng ít nhất đội người vẫn phải nhận mình đang bước vào nhà một người khác.
Họ cho hơn một khắc để thu xếp. An chọn bản gốc và hai bản sao có chứng, để lại một bản niêm với bà Nhàn cùng giờ giao. Trình Sách ký nhãn ngay trước mặt Kính. Khả muốn thu hết vào hòm lính giữ; cô từ chối nếu không ghi đủ từng trang. Vũ ngồi chép số bằng trái, thấy chỗ phải cộng lại thiếu một tờ. Cậu chỉ, An so, tìm được tờ mắc mặt sau vì mực dính. Họ mất thêm thời gian, người lính ngoài cửa bắt đầu gõ cán giáo.
Kiều Sơn từ bến trở về cùng Tuấn và hai người phu khiêng ghế. Ông đã mất nhiều ngày đưa chiếc thuyền nhỏ từ bãi gỗ vòng lên chân thành, có giấy nhận bến và tiền ứng. Nhìn đội lính, ông không hỏi ai sẽ trả số tiền ấy. Ông kiểm lại ghế, hỏi ai chịu trách nhiệm nếu người bệnh phải tự đi qua bậc chênh. Khả bảo người tu luyện giữ được một ông già không khó. Ông Kiều đưa luôn hai cán ghế cho anh ta xem, phần dây chèn cần người nhả đều từng bên, không phải nhấc lên là xong.
Kính gọi hai người Kim Khuyết thử khiêng một đoạn không có người, tự đi cạnh nhìn độ rung. Cậu ta đổi một người chân quá dài sang giữ dây, cho Tuấn thay vào. Khả tỏ rõ khó chịu vì mất giờ nhưng chưa can thiệp. Vũ cùng An đỡ Trình Sách ngồi, nghe ông rên rất nhỏ lúc chân co. Trên bệ ghế có túi nước và thuốc đúng liều, các trang giấy nằm trong hòm khô của An, chẳng có gì làm một cuộc giải người già bỗng thành một chuyến đi nhẹ.
Kính giữ Vũ lại lúc người khác buộc dây, hỏi cậu có định đánh khi đội nhận hòm không. Vũ đáp nếu họ giằng thì sẽ giữ. Cậu ta nhìn cánh tay phải đỡ sát người, yêu cầu nghĩ xem cú giữ ấy làm ai đang khiêng ghế phải buông cán. Vũ nóng mặt, hỏi có phải cứ có lệnh là cậu ta nhìn chuyện gì cũng coi hợp lý. Kính rút bản xác nhận niêm giấy trước đây, đưa đúng phần người Huyền Sương đã tới ký. Việc tranh bản thêm số đã được nhận, không bị cậu ta lén gộp vào lệnh mới; việc giữ Trình Sách có căn cứ và người ra lệnh khác, muốn phản đối phải ghi đúng điều ấy.
“Tôi chưa nói ông ấy có tội,” Kính nói. “Tôi cũng không có quyền hứa một người chưa được hỏi sẽ cứ ở trong nhà này.”
Vũ nhìn hai dấu khác nhau, cơn giận không mất nhưng không còn chỗ đáp bằng một câu gọn. Cậu hỏi nếu người nhận giữ không ghi đích tới thì sao. Kính gấp giấy, bảo sẽ hỏi trước khi qua bến. Cậu ta không nói sẽ đứng về phía ai; Vũ cũng không cảm ơn lời chưa thành việc. Hai người cùng quay lại khi An gọi đổi nút ghế, nhận hai đầu dây khác nhau, đứng theo đúng chỗ việc trước mắt cần.
Lối chính xuống bến có cầu gỗ mới ghép. Người gánh rau đã tụ lại ở đầu cầu chờ đội lính qua. Khả ra lệnh đóng cửa phụ để không ai lẫn vào đường áp giải. Bà Nhàn cũng phải chờ, trong gánh có rau người ta đã đặt trước. Kiều Sơn nhìn mực nước rãnh dưới cầu, nói gió đang đổi, cần qua chậm từng nhóm để cầu khỏi rung. Người đội trưởng bảo giữ cửa tới khi hòm tư liệu được chuyển qua tay lính.
Vũ thấy việc sắp xảy ra trước khi ai nói: nếu họ giao hòm, An mất bản chứng ngay tại nơi không có người nhận ghi đủ; nếu giữ lại, ông già mắc trên ghế giữa luồng người đang bị khóa. Cậu chạm vào tay cô, chỉ xuống rãnh. Cô nhìn, gật, đặt hòm sát chân mình chứ không đẩy sang bất kỳ phía nào. Kính đứng giữa cầu, nghe An yêu cầu ghi danh người nhận, tay giữ bản lệnh không động.
Tiếng ho của Trình Sách làm cuộc đứng chờ vỡ trước. Ông gập người, ghế lệch, Tuấn phải quỳ xuống hạ một bên. Người phía sau dồn tới vì tưởng đã mở cầu. Tấm ván ghép kêu răng rắc. Vũ giữ dây đỡ ghế bằng trái, không dám dồn khí qua vai, gọi người lùi. Khả quát phải đưa hòm trước rồi mới đổi người, nếu không sẽ tách đệ tử khỏi người bị giữ.
Kính bước tới, chặn bàn tay lính đang nắm hòm An. Cậu ta hỏi Khả có ghi việc tách người giữ thuốc khỏi người bệnh và nhận hồ sơ không kiểm trang vào biên bản không. Khả chỉ lệnh, nói không có trách nhiệm giải thích từng động tác với một đệ tử hỗ trợ. Đội Kim Khuyết phải giữ cửa, chặn cả người bệnh nếu chưa giao đủ giấy.
“Cầu đang lún,” Kính nói.
“Thì kéo người vào bên này.”
Kính nhìn ván dưới ghế, rồi nhìn những người gánh rau bị nhốt ngoài cửa phụ. Nếu dồn cả đội về, cầu sẽ nhận thêm trọng lượng; cửa phụ chính là lối phân người nhẹ nhất, nhưng mở nó thì nhóm An có thể rời đường lính đã chặn. Cậu ta gấp bản lệnh, đưa cho người Kim Khuyết đứng cạnh giữ, gọi anh ta chứng đúng câu mình nói tiếp.
“Tôi mở cửa phụ cho người qua. Việc không giữ cửa theo lệnh, ghi tên tôi.”
Khả quát dừng. Kính đã rút chốt, xoay bản lề. Dòng người bên ngoài lùi được sang sân cát thay vì ép lên cầu. Cậu ta chặn một giáo đưa ngang, dùng vỏ kiếm ép nó thấp, không chém vào người cầm. Tuấn hiểu trước, cùng Kiều Sơn đưa ghế sang nền bằng. An theo hòm, Vũ giữ phía sau, nghe tiếng Kính yêu cầu người bệnh được uống nước ngay trên sân trước khi lập lại đường.
Một lính Xích Dương đuổi qua cửa, chộp áo Trình Sách. Vũ đẩy tay bằng vỏ kiếm mượn của Tuấn, đứng giữa ghế và người ấy. Cậu mạnh hơn những ngày ở Thanh Vân nhưng vai không cho xoay rộng; sau hai lượt gạt, cánh tay trái đã mỏi. An kéo ghế lệch khỏi tầm, Kiều Sơn đẩy cán vào lối hẹp có tường che. Cậu theo, không đứng lại kiếm một đòn đẹp. Phía trước, bức tường thấp mở vào hành lang cát cũ dẫn xuống chân thành.
Kính nhìn thấy họ rẽ. Cậu ta không bảo người mình chạy theo ngay, còn phải giữ đám phu qua cửa khỏi bị đội Khả đẩy ngược. Khả đọc tội chống lệnh, gọi tên cả người làm chứng. Kính đáp đã nghe, yêu cầu ghi nguyên lệnh đóng cửa và tình trạng cầu vào cùng trang, rồi quay người giữ chốt khỏi đập vào lưng người cuối. Vũ chỉ thấy một lần ánh mắt cậu ta vượt qua vai mình; trong ấy không có lời tha cho những quyết định nhóm sắp làm.
Ở đầu hành lang cát, Trình Sách đòi hạ ghế. Ông ho tới khàn tiếng, uống một ngụm rồi xin An đưa giấy lại. Cô tưởng ông sợ mất, nhưng ông muốn chép một lời xác nhận mình đã tự yêu cầu người theo giữ thuốc và hồ sơ, không phải bị đệ tử bắt đi. Bút run tới mức phải nghỉ giữa tên. Vũ ngồi nhìn cửa phía sau, biết một dòng thật có thể chậm họ vài bước mà vẫn cần viết.
Hai người phu khiêng ghế muốn quay về. Họ nhận tiền đưa xuống bến, không nhận đánh lính hay đi trốn. An trả phần công đã làm, hỏi có ai chịu thêm đoạn cát tới lối ra phía đông với giá ghi ngay trên giấy, được quyền dừng khi không khiêng nổi. Một người ở lại vì đường về nhà cũng qua phía ấy; người kia chọn quay, Kiều Sơn nhận cán thay. Vũ nhìn người quay đi, không gọi anh hèn. Chính cậu đã nhiều lần mong người khác quên phần họ không nhận làm.
Tuấn thắt dây qua hòm giấy, chuyển lên lưng. An giữ túi thuốc và nước, Vũ đứng cuối với vỏ kiếm, tay phải tì sát bụng. Kính còn ở ngoài cửa phụ, chưa thành người đồng hành của họ; cái giá cậu ta vừa nhận đang được chép vào sổ phía sau. Còn nhóm trước mặt cũng đang bỏ đường áp giải có lệnh, sẽ phải giải thích với nhiều người hơn một người đội trưởng. An nói điều ấy thành tiếng trước khi đi, để không ai nghĩ mình được thoát là đã có giấy đúng cho tất cả.
Gió từ hành lang thổi cát mịn vào miệng. Vũ thử một nhịp tán rất nhỏ để nhìn lối, dừng ngay khi vai căng, rồi lấy khăn che mũi thay. Phía trước có hai ngã, một dẫn xuống cửa bến đã khóa, một xuyên dưới tường ra bãi thấp. Bản mới An chưa kịp đo hết ngã sau. Cô cầm đèn xuống gần đất, thấy dấu nước vừa khô, chọn đi sát chân tường bên trái và cho người khiêng đổi vai từng đoạn. Vũ nhìn vệt đèn nhỏ dời trên cát, nghe tiếng chân truy đuổi bắt đầu vọng từ cửa, biết đoạn đường tiếp theo sẽ không còn chỗ cho bất cứ ai chỉ giữ mình đúng trên giấy.
Chương 58: Chạy qua hành lang cát
Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích