Chương 52: Gió qua thành bỏ
Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích
Thành bỏ nằm trên sườn dốc, cao hơn bãi sông gần trăm bậc đá. Tường ngoài chỉ còn một mặt, những ngôi nhà bên trong mất mái để trơ dầm như xương cá. Kiều Sơn gọi đây là thành cũ của người giữ ngưỡng, bỏ sau đợt nước đổi hơn mấy đời. Vẫn có người sống ở mép phía đông, trồng rau trong những sân không còn chủ; chữ bỏ trên bản đồ chỉ nói về công trình, không có nghĩa mọi bếp đều tắt.
Họ tới cửa phía nam vào buổi sáng. Gió ở ngoài ấm, vừa bước dưới vòm đã lạnh buốt tai. Một sợi cỏ mắc trên đầu cổng không bay cùng chiều lá dưới chân. Vũ dừng lại, nhận áp rất nhẹ qua mu bàn tay. Luồng tới không đều, dồn sát tường phải rồi bật sang bậc dưới. Cậu báo An trước khi cô đặt chân lên dốc, giữ tay đau sát ngực theo thói quen mới.
An đo khoảng giữa hai bức tường, hỏi Kiều Sơn ngày trước có đi qua đây không. Ông bảo từng đưa đồ tới khu nhà phía đông, nhưng thường đi bằng đường bên sông nay đã lở. Người giữ vườn có thể chỉ lối trong, song họ phải tới được chỗ gọi nghe tiếng trước đã. Đỉnh dốc có chuông nhỏ buộc ngoài cửa gỗ. Từ chỗ họ đứng lên đấy chỉ một đoạn ngắn, mà mỗi lần gió bật, cát trên dốc lại chạy xuống như có người nghiêng cả mặt đất.
Vũ lấy dải vải trên túi cơm, buộc vào đầu que. Trong Quyết, phần tán nói buông lực về chỗ còn khoảng trống, dẫn theo bên sườn thay vì đón thẳng. Cậu từng đọc nó qua những lượt tập ba nhịp đầu, chưa dùng ở nơi gió lớn. Bây giờ cậu chỉ thử que vải ngang hốc cổng, một lần đưa thẳng, một lần chéo. Dải vải đập mạnh vào đá ở lượt đầu, trượt sát cạnh ở lượt sau. Khác biệt nhỏ đến mức cậu phải làm lại ba lần mới dám nói mình cảm thấy được.
Kiều Sơn ngồi xuống ăn cơm. Ông không giục, cũng không đứng giữa dốc cho cậu thử gió thay mình. An đánh dấu ba điểm người có thể núp, ghi khoảng trống cần vượt và thời gian luồng ép thay. Họ có nước uống, đồ ăn, chưa có người đuổi sát sau lưng. Vũ biết mình rất dễ biến sự yên ấy thành lý do thử lâu hơn mức tay cho phép.
An so trang vừa vẽ với góc còn nhớ từ bản đã mất, xóa ngay một nét. Trong trí nhớ, cửa cao nằm thẳng trên rãnh cũ; trước mắt họ, tường nghiêng khiến khoảng cách ấy không còn đúng. Cô yêu cầu đo cả chiều ngang thay vì chỉ đếm bậc. Vũ giữ dọi, Kiều Sơn kẻ một vạch than dưới chân vòm, ba người thay nhau đứng làm mốc để cô nhìn hai hướng. Đến lượt phải ngồi xuống sát đất, cô phát hiện một hốc bị cát lấp không thể dùng làm chỗ nghỉ nữa.
Đo xong, cô tô phần chưa chắc bằng vệt chì rất nhẹ, không nối bừa cho thành một đường đẹp. Vũ nhìn và hỏi liệu lên tới nửa dốc vẫn còn phải sửa. Cô đáp có, nên đoạn nào cũng phải chừa đường lùi, không thể coi lần đã đo là lời bảo đảm cho lần đi. Cậu cắm cành cây tại chỗ họ đã kiểm, giúp Kiều Sơn đánh dấu đủ xa mép luồng. Những dấu nhỏ không làm thành bớt hoang, nhưng sẽ chỉ cho người đi cuối thấy chính xác nơi hai người trước đã thật sự đặt chân.
Lượt đầu lên dốc thất bại ở chỗ chỉ cách hốc thứ hai ba bước. Vũ đi trước, thử nhận gió rồi tán theo trái. Đoạn đầu ổn, khí lướt qua sườn không ép cứng ngực. Cậu bước thêm, vui quá nên dẫn lực rộng hơn, chạm đường đau dưới vai phải. Cánh tay giật, hướng khí rối. Gió nện ngang lưng, ném cậu xuống một gối.
An đang ở hốc đầu gọi lùi. Cậu nghe, chống bàn tay trái xuống đất, nhưng cái dốc đầy cát không cho đứng lại. Kiều Sơn đã giữ dây từ dưới, hạ trọng tâm rồi nhả từ từ để cậu trượt tới khoảng bằng. Đầu gối quệt qua đá, rách quần; nếu ông kéo giật, vai cậu có thể tổn thêm. Vũ nằm ngửa một lúc, thở hụt, mắt nhìn vòm cổng quay nghiêng trên đầu.
An trèo xuống, kiểm ngón tay cậu còn ấm không theo lời ông Lư ghi. Cậu muốn cử động để chứng tỏ không sao, cô giữ tay lại, bảo chỉ trả lời. Cảm giác vẫn còn, đau tăng một chút ở vai và nhiều hơn ở đầu gối. Họ rửa vết xước, buộc thêm vải dưới đai đỡ. Kiều Sơn lấy lại dải vải thử gió, tự đưa vào luồng một lần.
“Cậu đang chờ mình cản hết cái này à?”
“Chỉ dẫn lệch một đoạn.”
“Vậy chọn đoạn nào đủ ngắn cho cậu. Dốc kia đâu có nghĩa vụ ngắn lại.”
Ông đi vòng chân tường, dùng sào dò những lỗ thoát xưa. An theo, đưa số đo dốc xuống so góc bậc. Vũ ngồi lại với túi nước, xấu hổ nhưng không gọi họ chờ mình thử tiếp. Vai đang nhức thật. Tầng sáu không làm số khí trong người đủ cho cậu bọc cả con dốc, càng không biến bên tay bị thương thành chỗ có thể bỏ qua.
Khoảng giữa trưa, Kiều Sơn tìm được một mương thoát khô chạy dưới tường thấp. Chui qua mương sẽ tới sân bên phải, cắt bớt đoạn trống, nhưng đầu ra bị một mảnh tường chắn. An phải dựng lại góc trên đất, kiểm liệu có đủ chỗ cho cả ba nằm xuống trước khi gió đổi. Cô cắm mấy que, cho Vũ dùng nắm cát thả từ cạnh để nhìn nơi dồn. Lần này cậu làm bằng tay thường. Họ ngồi sát nhau dưới cổng, nhích từng que như bày bữa cơm rất khó tính.
Chiều hôm ấy họ chỉ qua mương, không lên hết thành. Kiều Sơn bỏ lại trên nền một dấu sào chỉ đường ra, treo túi vải ở khoảng An đo được để quan sát hướng ép. Vũ thử tán trong hốc kín, mỗi lần không quá hai nhịp thở thường, giữ vai phải bất động, dẫn nhẹ từ bụng qua bên trái. Lượt thứ năm làm cậu hoa mắt. Cậu tự dừng, uống nước, ngồi ghi cảm giác trước khi nó tan mất. An nhận sổ, thêm dòng thời gian nghỉ chứ không chỉ thời gian chịu được.
Vũ hỏi cô có thấy mình giống người vừa học đi không. Cô chỉ bức tường họ đã bỏ ý leo thẳng, bảo cả ba đều đang học đường. Câu ấy quá đúng khiến cậu không có chỗ buồn cười; cậu bèn hỏi mái chèo trên lưng Kiều Sơn có định ở đây thành cây chống nhà. Ông đang chợp mắt, vẫn mở một mắt đáp nếu cậu nói thêm thì nó sẽ thành dụng cụ gõ đầu.
Họ ngủ trong sân hẹp, chèn dây quanh lối xuống để khỏi bước nhầm trong tối. Nghiêu không ở đó để tính mỗi người nhận bao nhiêu cơm, Kiều Sơn chia bằng cái bát gỗ của Vũ. Phần cuối hơi ít; An lấy từ túi thêm hai miếng khoai khô, trước khi cậu kịp nhường phần mình. Cô đã mua riêng khi biết đường có thể dài. Vũ ăn chậm, chẳng hỏi sao cô không nói sớm. Từ lúc rời kho, số câu cậu tưởng phải hỏi cho đủ đã giảm đi.
Giữa đêm, có tiếng người từ phía trên gọi xuống hỏi ai ở sân. Kiều Sơn đáp tên, nói chở khách hỏi người giữ vườn. Một ánh đèn nhỏ ló ra khỏi lỗ cửa, rồi tắt. Người ấy bảo sáng hãy chờ chuông, gió còn đổi ba lần, không bước ra dù thấy sân yên. An đánh dấu giờ bằng đoạn nến, ngồi nhìn vải ngoài sân. Đến lần thứ hai, gió thật sự ngừng, im tới mức Vũ nghe tiếng nước rất sâu trong thành. Cậu vẫn không đi. Lần ép sau tới mạnh, hất túi vải đập vào tường, làm bữa khoai trong bụng cậu như lạnh đi.
An nhìn cậu, hai người cùng thở ra. Cậu đưa chăn phủ thêm lên chân cô, cô kéo nửa còn lại về phía cậu. Không ai nhân lúc ấy nói một lời hẹn lớn; sáng mai cả hai còn phải đặt chân đúng vào cái khoảng nhỏ vừa đo.
Chuông kêu sau bình minh. Một người đàn bà tóc xám đứng ở cửa trên, thả cuộn dây xuống mặt dốc. Bà tên Nhàn, giữ vườn và nhà cho mấy người canh thành đã đi nơi khác. Kiều Sơn gọi đúng tên người chở rau bà từng nhờ, bà mới để dây nằm lại. Bà không thể kéo cả ba, chỉ giữ dấu và báo lúc luồng ép đổi; phần dưới họ phải tự qua.
An lên trước tới hốc giữa, buộc dây phụ theo góc đã tính. Kiều Sơn theo sau, kê mái chèo ngang mộng để họ tránh đi lên phần cát. Vũ đi cuối, không phải vị trí anh hùng đứng đỡ hết cho bạn, mà vì mọi người cần nhìn cậu để biết lúc nào phải dừng. Cậu nhận luồng tới, nghiêng người theo trái, tán một quãng rất ngắn khỏi đường áp sát sườn. Chân bước qua khoảng trống, cậu lập tức nhả khí, để bức tường che phần còn lại.
Vai vẫn đau. Đầu gối xước rát mỗi khi co. Cậu tới hốc thứ nhất rồi phải ngồi, nghe Kiều Sơn phía trên bảo còn đủ thời gian, không cần vội. Ở khoảng cuối, cát đang bị kéo qua mép tạo thành dốc mới. An nhìn, đổi vị trí chân mình và nhắc cậu bám một rễ cây thấp, bỏ mộng gạch đã thử hôm trước. Cậu làm theo, dùng tay trái, được cô và bà Nhàn đỡ qua cửa.
Bên trong là vườn rau nằm sau tường chắn, gió chỉ làm lá cải rung nhẹ. Bà Nhàn đưa nước, mắng Kiều Sơn mấy tháng mới trở lại lại dẫn khách bị thương. Ông chịu mắng như người đã quen, hỏi dưới nhà còn cần mua dầu không. Vũ ngồi trên ghế gỗ, cảm thấy cái yên này xa con dốc vừa qua đến vô lý. Nhịp tán chỉ mở được mấy khoảng rất ngắn, công còn lại thuộc về dây, tường, người chọn đường và người chờ ở trên.
An nhận từ bà Nhàn một phong thư đã tới theo người mang dầu chiều qua. Kính xác nhận đã nhận đơn, giữ niêm bản bị tranh, chờ trạm Huyền Sương cử người. Không phải giấy tha, không hủy lệnh trình diện sau này, nhưng cáo buộc tự điền số vào bản đo chưa được dùng để bắt người. Cô đọc lại giờ đóng dấu, gấp cất cùng giấy nhận, nét mặt bớt căng rõ rệt.
Bà Nhàn nhìn ống bản rập của cô, hỏi có phải đệ tử ông già ở nhà gỗ không. An đứng dậy nhanh đến mức Vũ cũng định đứng theo. Bà xua tay, bảo người ấy còn sống, buổi sáng vừa uống được nửa bát cháo, nhưng đừng cả nhóm kéo tới khiến ông lại bướng không chịu nằm. Bà đã nhận được lời hỏi từ dưới bãi, chỉ đợi họ tới được đây mà không chết trên dốc.
An giữ mép bàn, im một lúc. Vũ thấy mu bàn tay cô trắng đi, chẳng thể đoán cô đang vui hay sợ. Cậu đặt bát nước vào tay cô. Bà Nhàn đi lấy chìa, Kiều Sơn theo để đỡ thùng nước mới múc. Tới khi ngoài sân chỉ còn hai người, An nói rất khẽ rằng mình có cả một cuốn sổ câu hỏi, giờ không nhớ nổi câu nào trước.
“Cứ gọi thầy trước,” Vũ đáp.
Cô uống một ngụm, đặt bát lại, tự bước theo tiếng chìa khóa. Vũ đợi một nhịp mới đứng lên, kiểm vải đỡ vai rồi đi sau, để khoảng cách đủ cho cô được tới cánh cửa ấy bằng chân mình.
Chương 53: Người thầy sau cửa gỗ
Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích