Chương 53: Người thầy sau cửa gỗ
Mục lục cuốn sách120 phần
Phần 53 / 120

Chương 53: Người thầy sau cửa gỗ

Khoảng 12 phút đọc

Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích

Cánh cửa mở vào trong, cọ nền một tiếng dài. An đứng ngoài ngưỡng, vẫn cầm ống bản rập như lúc đi đo. Trên chiếc giường đặt cạnh cửa sổ, một ông già ngồi chống lưng bằng hai gối, tóc bạc dính vào thái dương. Ông đang dùng đầu đũa kẻ đường trong chiếc bát rỗng. Thấy cô, ông nheo mắt, đặt đũa xuống như sợ mình nhìn nhầm rồi lại giả vờ không có chuyện gì.

“Con buộc ống ngược rồi,” Trình Sách nói. “Nếu ngã, nút sẽ cấn đúng xương sườn.”

An cúi nhìn dây, tháo nó khỏi vai. Cô bước hai bước, đứng ngay trước giường, hỏi ông đã gửi đi đâu những lá thư không tới tay mình. Ông mở miệng, ho tới gập người. Cô đặt ống xuống, đưa chậu nhỏ bên gối cho ông, quỳ giữ thành chậu. Vũ đứng ở cửa, tay còn đặt lên khung, chẳng biết nên bước vào hay quay đi.

Bà Nhàn đẩy cậu sang bên để mang nước. Bà nói người già muốn nói câu đầu cho oai thường quên mình vừa uống thuốc; hết cơn phải nằm lại, không ai được chiều. Trình Sách nhìn bà phản đối, bà nhìn lại, thế là ông nằm. An giữ bàn tay khô đầy vết mực của ông, không hỏi thêm cho tới khi hơi thở ổn. Lúc ấy cô mới gọi thầy một tiếng, rất rõ. Ông quay mặt về phía cô, vẻ bướng trong mắt tan ra.

Vũ theo Kiều Sơn vào đặt hành lý. Ông già nhìn cậu, hỏi có phải người Thanh Vân vẫn gửi đến tìm giấy không. An giới thiệu tên, nói Vũ đã cùng mình từ Thanh Phong, không nhận lệnh thu hồi. Trình Sách nhìn vải đỡ vai cậu rồi nhìn cây sào của Kiều Sơn, hỏi mấy người có chở cả căn nhà tới đây không mà ai cũng mang bộ phận rời. Kiều Sơn đáp nếu ông còn nói thế, chuyến về sẽ bị tính riêng tiền đầu gối lẫn tiền miệng.

An cười mà nước mắt chảy xuống cằm. Cô chùi bằng tay áo, lấy từ túi ra khăn sạch, lại chỉ đưa cho thầy. Vũ quay ra vườn lấy thêm ghế. Cậu có thể bẻ cành củi, kéo xe, giữ đèn; khoảnh khắc đầu tiên thầy trò thấy nhau sau bao tháng không cần cậu kiếm một việc để đứng ở giữa.


Nhà chỉ có hai gian. Gian ngoài chứa rau khô, một bàn viết kê bằng mảnh ngói và chiếc giường nhỏ bà Nhàn dùng lúc phải trực đêm. Vũ cùng Kiều Sơn dựng lại chân bàn, giữ mặt khỏi chòng chành. Bên cửa, An đang kiểm thuốc theo tờ thầy thuốc để: ho lâu, sức giảm sau những tháng ở nơi lạnh ẩm, cần ăn đều, không nói liên tục quá thời gian. Không có loại thuốc nào cho ông lấy lại cả năm khỏe trong một buổi.

Trình Sách muốn An mang bản rập tới ngay. Cô đặt dưới bàn rồi đưa bát cháo, bảo ăn trước. Ông nhận thìa, khuấy mãi không ăn. Vũ thấy tay ông run, cái run khác tay mình vì không giấu được khi ngừng cố. Cậu đưa một miếng gỗ nhỏ kê dưới bát cho khỏi trượt. Ông nhìn, hỏi cậu từng chăm người già à. Vũ nói từng làm ông Trương tức đủ lâu để học chỗ đặt bát an toàn.

Sau bữa, Trình Sách muốn tự ra sân rửa tay trước khi mở giấy. Ông dựng gậy, bảo An đừng đỡ. Bước thứ hai, đầu gối khuỵu khiến gậy cạ mạnh xuống nền. Vũ theo phản xạ đứng lên, vai đau giật, chỉ kịp giữ thành ghế khỏi đổ. Kiều Sơn ở gần hơn, đưa khuỷu tay cho ông vịn. An không nói đã bảo rồi. Cô kéo chiếc chậu tới một ghế thấp, dời đồ để khoảng từ giường ra cửa đủ rộng, hỏi ông muốn ngồi ở đây hay ra bậc nắng.

Trình Sách đứng yên, mặt đỏ vì giận. Ông bảo có chân còn phải chọn nơi người khác đặt chậu thì sống kiểu gì. Bà Nhàn từ bếp đáp kiểu người chân yếu, như mọi người chân yếu bà từng chăm. An giữ im lặng cho tới khi ông thôi cố đứng. Ông chọn bậc nắng. Kiều Sơn đi cùng, không bế, để ông tự đặt từng bước rồi giữ khuỷu lúc qua ngưỡng. Vũ mang khăn theo, dùng tay trái vắt nước vừa đủ. Bàn tay già nhăn dưới nước, vệt mực cũ không rửa hết; cậu chợt nhớ bàn tay ấy vừa sửa cách buộc ống cho An ngay khi không còn sức tự đi rửa.

Trở vào, Trình Sách yêu cầu kê hòm cạnh bàn, không giấu dưới giường nữa. Ông muốn tự chọn giấy và tự ký phần mình kể, chữ xấu thì vẫn phải để người đọc biết tay ông run, không sao lại cho đẹp như hồ sơ trạm. An kéo ghế đúng chỗ, đưa bút rồi hỏi lại lần cuối ông có cần nghỉ trước không. Lần này ông bảo có, xin nửa tuần hương. Cô ngồi bên, chờ đủ, không tự coi câu xin nghỉ là dấu ông đang tránh mình.

Khi Trình Sách chịu cho mở giấy, An kể theo thứ tự từ bản đồ con suối đến những số đo bị thêm, bỏ qua phần mình đã sợ ông chết. Ông ngắt lời ở một góc rẽ, hỏi sao dùng cọc bến làm mốc. Cô đáp đã đổi sang chân tường sau khi thấy cọc lệch, đưa số kiểm. Ông gật rồi nghe tiếp. Có lúc ông ngủ gật giữa câu; cô dừng ngay, không lay dậy chỉ vì mình đang nói tới chỗ quan trọng.

Vũ được hỏi về lần xuống thang. Cậu kể cả việc ghì Tuấn dưới nước và tổn vai vì đòn, không chỉ phần cứu được Lệ. Trình Sách nghe, bảo câu tán trong sách cổ nhiều người sẽ hiểu như tống lực ra mọi phía, nhưng công trình này không chịu một kiểu dùng sức như vậy. Ông không hỏi cậu có sách gì. Ông chỉ chỉ vào tờ nền của An, nơi các mặt cửa chuyển độ cao khác nhau, nói nếu đổi chỗ đứng thì cùng một nước sẽ đẩy theo hướng khác.

“Thầy từng vào đây?” An hỏi.

“Phần thấp, hơn mười năm trước. Vào lại gần đây thì đường đã đổi, ta đi không nổi. Nhà dưới bãi bị hỏi, ta nhờ bà Nhàn cho nằm ở đây, còn định khỏe sẽ ra đo tiếp.”

Bà Nhàn đứng cửa, nói ông định suốt mấy tháng, khỏe chưa được bao nhiêu đã tranh thủ đếm bậc. Trình Sách không cãi. Ông nhìn đôi chân đắp chăn của mình, im lâu hơn mọi lần bị bà ngắt. Vũ bỗng hiểu một người trốn không nhất thiết còn chạy đi chạy lại; đôi khi ông chỉ nằm nghe người khác gõ cửa và tính xem mình sẽ làm liên lụy thêm ai.


Chiều, Trình Sách cho An mở chiếc hòm gỗ dưới giường. Trong ấy có bản ghi đợt thử Thiên Môn năm ấy, không phải toàn bộ hồ sơ, chỉ phần đội đo ông phụ trách. Mực trên những tờ đầu đã phai, nét cuối lúc dày lúc mỏng vì người viết dùng chung một lọ qua nhiều tháng. An đặt từng tờ lên mặt bàn được Vũ kê lại, lấy đá nhỏ chặn góc, không dùng tay thầy giữ giấy.

Ông kể đội mình được giao đo những điểm đổi áp trước lúc vận hành thử. Người điều hành nói Thiên Môn cho đi qua giữa các trạng thái trời đất, phải xác định lúc nào ngưỡng chịu chuyển, không chỉ mức linh khí mạnh yếu. Các đội đứng ở nơi khác nhau, nhận giờ bằng tín hiệu. Ông chỉ thấy phần bến và dốc phía mình, không thấy người ở trung tâm hạ lệnh làm gì khi các số bắt đầu lệch.

“Có người cố mở lúc chưa đủ số?” Vũ hỏi.

“Có lệnh tiếp tục. Ta giữ bản sao ở đây. Ai nhận lệnh từ ai trước đó, ta không nhìn thấy.”

“Ai ký?”

Trình Sách nhìn cậu một lúc. An đặt tay lên góc giấy, bảo cho Vũ xem đúng dòng, đừng tự đọc tên từ dấu niêm mờ. Ở cuối tờ là chức danh của trạm vận hành cùng dấu xác nhận, phần cấp trên không có trong bản sao của đội đo. Một dòng chuyển lệnh có tên Tạ Hoài. Vũ đứng rất yên. Thầy cậu từng nói đã nhận lệnh trong đợt ấy; nhìn tên trên giấy vẫn khác hẳn nghe ông nói bằng giọng mệt trên núi.

Trình Sách không kể tiếp như người nắm hết tội ai. Ông cho xem các khoảng số trước và sau lệnh. Có nơi tăng, có nơi giảm, vài tín hiệu mất hẳn. Đội ông nhận cảnh báo nước dồn về nam sau khi đã không còn quyền tự dừng toàn cuộc thử. Lúc ấy có người rút chốt sai, có người chạy báo, sổ chỉ ghi những người ông thấy. Vũ tìm chữ Thanh Phong bằng mắt, không thấy ở những trang đang mở.

Ông hỏi có phải cậu mất người thân trong trận lũ. Vũ gật, đáp cha mẹ mất, cậu không nhớ mặt. Trình Sách cúi nhìn giấy, bảo ông không biết cha mẹ cậu, không thể từ vài dấu đo kể họ đã ở đâu. Câu trả lời làm Vũ đau một cách rất sạch: cánh cửa vừa mở ra không có hai gương mặt để trả lại cho cậu. Cậu ngồi xuống ghế, giữ tay phải sát người cho khỏi run, nhờ ông nói tiếp đúng điều có thể chứng.

An thay tờ giấy khác. Tại một dòng đã được sao lại, bút mực mới bỏ đi một dấu chấm nhỏ. Cô đặt hai bản cạnh nhau, đầu ngón tay dừng. Trình Sách nhìn theo, môi khép lại. Ông bảo hôm nay mình đã nói đủ, cần nằm. An xếp giấy, gật, nhưng không cất hai bản đang lệch vào cùng một xấp.


Bà Nhàn giao việc tưới vườn cho Vũ và Kiều Sơn, bảo ai định ở lâu thì nhận phần rau mình ăn. Vũ dùng thùng nhỏ, tay trái múc từng lượt. Những luống cải có sên, rãnh dẫn nước tắc chỗ góc sân; cậu ngồi nhặt lá, tìm được một lỗ cho sên trốn dưới ngói. Kiều Sơn lấy ngói kê lại để hôm sau còn bắt, không ném hết xuống vực như cậu định. Ông cần đủ rau cho con gái lúc về, không muốn bà Nhàn nổi giận cấm cả mình tới.

Ngoài cổng có tiếng gõ. Vũ đứng dậy, Kiều Sơn giữ cậu lại, tự đi hỏi qua lỗ cửa. Người mang dầu giao thêm thư từ trạm dưới: giấy xác minh của An đã tới người Huyền Sương, họ sẽ đối chiếu khi nhận bản sao có chứng. Cũng có lệnh yêu cầu báo nơi Trình Sách trú. Bà Nhàn đọc lướt, gấp lại, nói những người nhận rau qua tay mình không được tự tiện dẫn đội xét nhà lên vườn. Bà không hứa giữ được mãi, chỉ cho họ biết hôm nay cửa vẫn do bà mở.

Vũ mang thư cho An. Cô ngồi trong gian ngoài, chưa thắp đèn, hai bản giấy lệch dấu chấm nằm trước mặt. Ông già phía sau đã ngủ, hơi thở khò nhẹ. Cậu đặt thư xuống, hỏi cô cần thêm nước hay cần một người ngồi nghe. An nhìn cậu, cười mỏi.

“Tôi cần bốn cái bát tối nay. Bà Nhàn ăn ở gian bếp, thầy không ra ngoài được, chúng ta mang vào đây.”

Cậu gật, đi lấy. Khi trở lại, An đã trải khăn sạch, đặt đũa riêng cho thầy, kéo ghế về khoảng không bị chân bàn chắn. Cô chưa hỏi tiếp điều vừa thấy, nhưng cũng không giấu giấy vào đáy hòm. Vũ đặt chiếc bát thứ tư xuống, để lại một chỗ giữa hai thầy trò đủ sáng cho họ nhìn nhau khi ăn. Bên ngoài, gió thành bỏ vẫn đổi từng lượt; trong căn nhà gỗ, Trình Sách đã được tìm thấy, và từ ngày mai ông sẽ phải trả lời những người thật đang ngồi chờ mình.

Trang sách tiếp theo

Chương 54: Bữa tối có bốn chiếc bát

Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích

Đọc tiếp
Đã sao chép liên kết!