Chương 60: Những lá cờ trên bến
Quyển III — Đường qua Cổ Di Tích
Đúng một năm sau ngày rời Thanh Vân để tìm Trình Sách, Vũ đứng ở bến đợi thuyền trở lại núi. Cậu mười tám tuổi, cao hơn dấu An từng vạch trên cột kho Vân Tân một đoạn, áo cũ phải nối thêm gấu. Tay phải không còn treo cả ngày nhưng cầm túi lâu vẫn đau; tay trái buộc dây gọn hơn trước, có một vết chai mới ở chỗ ngón trỏ giữ bút. Cậu vừa xếp xong hòm thì An đưa một gói nhỏ, bảo đừng mở trước bữa sáng.
“Bánh?”
“Anh vừa nhìn hình gói rồi hỏi như đoán giỏi.”
Đó là bánh nếp mặn, bên trong có mẩu giấy ghi tuổi mới và tên người bán để lần sau tự mua. Vũ đọc, ngẩng lên định nói gì, thấy cô đã quay đi kiểm ghế của thầy. Cậu giữ giấy vào túi riêng, ăn một nửa, mang nửa còn lại cho cô khi cô đã ngồi xuống. Không có ai ở bến chờ vỗ tay cho cậu đã tới tầng chín. Người phu đang giục họ dời hòm khỏi lối, nước hôm nay khó cập, mỗi người đều có việc phải xong.
Những lá cờ dựng dọc cầu bến không có chung một màu. Người Thanh Vân giữ thuyền, Trường Hà xác nhận tuyến và tình trạng cứu người, Huyền Sương đưa một người chứng tới theo hồ sơ của An. Những phái khác gửi giấy đóng dấu, mỗi phong một yêu cầu: có người muốn xem bản đo, có người đòi niêm lời công pháp, có người hỏi ai trả phí sự cố trạm. Đếm đủ chín dấu không khiến chín phong bỗng nói cùng một chuyện.
An chia giấy theo việc, không theo tông nào mạnh hơn. Vũ ngồi cạnh ghi giờ nhận từng bản, thấy trong một phong người ta đòi đem cổ thư tới giao. Cậu đọc hai lần, nhớ cái bìa da thú đã tan khỏi tay ở hang lúc mười sáu. Sẽ không có cách đem một cuốn sách vật chất tới đặt lên bàn chỉ để người hỏi yên tâm. Cậu ghi bên lề mình sẽ phải nói rõ điều ấy, không định để chuyện không có vật bị hiểu thành đang giấu ở nơi nào.
Trong phong Thạch Uyên có một tờ gửi riêng cho đoàn khảo, chữ Hàn Chước gọn và mạnh. Anh xác nhận những gì đã thấy ở bậc chìm, phần cứu người và tổn vai, nhưng không đồng ý lấy toàn khu cát lọc làm vùng đình việc chờ xét. Mấy xóm còn phải bán qua kỳ mới; anh sẽ tới hội kiến tranh đúng phần ấy. Vũ đọc, hỏi An liệu anh ta vẫn coi họ là bên gây khó không. Cô chỉ hai dòng tách riêng, bảo anh ấy đã nhận chứng có lợi cho họ mà vẫn giữ điều không đồng ý. Nếu muốn người ta nói thật lúc làm chứng, họ cũng phải chịu nghe phần ấy.
Vũ gấp tờ riêng, đặt cùng chồng điều kiện chứ không bỏ vào chồng đồng minh. Cậu viết thư nhờ gửi lại biên nhận công nạo đã xong và hỏi mẹ Hàn thay máng lọc tới đâu. An đọc câu hỏi cuối, ngước nhìn, không bình luận. Cậu giữ nó, vì ngoài việc cãi nhau về ngưỡng, ở bãi vẫn có người đang phải mua thêm gỗ để làm ra cát sạch.
Người chứng Huyền Sương tên Lương Vãn, là một phụ nữ tóc đã điểm bạc, đi giày đế dày và mang túi giấy nặng hơn hành lý. Bà đọc bản Trình Sách nhận lỗi, hỏi An vì sao lại gửi cả phần bất lợi khi đơn đầu là khiếu nại thầy bị vu dời mốc. An đáp vì chính mình đã dùng câu thầy viết để tranh, nếu biết chưa đủ mà giữ đơn cũ sẽ thành thêm một lần chọn số.
Bà Vãn không khen. Bà yêu cầu hai thầy trò ngồi riêng, chép lại thứ tự thấy giấy và người giữ từ lúc rời nhà Nhàn. Trình Sách mệt, cần nghỉ giữa hai trang, bà chấp nhận giờ nghỉ nhưng không để An nói thay. Đến lượt Vũ, bà hỏi trực tiếp có ai đe dọa người viết phiếu sơ tán mà cậu đem đối chứng không. Cậu kể cả lần mình sốt ruột hỏi quá gần, nói không đe dọa nhưng muốn người ấy nhớ được nhiều hơn thực tế. Bà ghi nguyên, cho cậu đọc lại trước khi ký.
Việc đối chứng mất cả buổi. Tàu Thanh Vân đã phát tín hiệu hai lần, người quản bến muốn họ làm tiếp trên thuyền. Bà Vãn bảo bàn thuyền lắc, những chữ run cần phân biệt vì người già hay vì nền, xong mới đi. Vũ nghe, nhận thêm một lượt kéo hàng cho phu để hòm không còn chắn cầu. Cánh tay phải nhói, cậu đổi vai quai sang trái, bỏ một nửa đồ xuống nhờ người khác. Người phu tính công chia lại, không ai coi việc nhờ là miễn phần phải trả.
Trình Sách được nhận lên thuyền dưới bảo hộ tạm của Thanh Vân, có Huyền Sương giữ bản gốc niêm, Trường Hà giữ biên nhận tình trạng trạm. Bảo hộ không xóa việc ông đã nhận, cũng không cho tông nào tự mang người đi trong đêm. Ông đọc từng điều, xin thêm dòng được nghe câu hỏi và trả lời bằng giọng mình, có người đỡ thuốc khi cần. Bà Vãn chép, gửi sang người Thanh Vân ký. Vũ nhìn đám giấy đang chia nhiều tay, lần đầu thấy việc mình không được giữ tất cả cũng có thể tạo một khoảng khó bị ép hơn.
Kiều Sơn trở lại trước khi thuyền rời bến. Ông đã gặp con gái qua mấy ngày nghỉ, mang theo một đôi tất nhỏ làm nhầm cỡ và lời nhờ mua hộ vải không phai. Con bé đã đi học lại, đang giận vì cha cứ hỏi còn ho không mỗi lúc nó định khoe chuyện khác. Ông kể, cười rồi ngồi thở vì chạy lên cầu quá nhanh. Thuyền nhỏ của ông được gửi lại bến dưới theo hợp đồng, lần này ông đi cùng tàu lớn, chưa bỏ nghề để thành người hộ tống Vũ mãi.
“Qua phần này ta phải nhận chuyến hàng khác,” ông nói. “Muốn nhờ thì báo trước, đừng tới lúc đứng trong nước mới gọi.”
An ghi ngay lịch ông rảnh. Vũ định cười, nhớ hết những lần mình thật sự gọi lúc đứng trong nước, đành hỏi tiền chỗ thuyền gửi. Ông Kiều bảo đã tính, không cần cậu mua bằng sự áy náy. Nhưng cậu có thể giúp vá lưới trong hai buổi sau khi xong triệu tập. Cậu nhận, ghi như một công việc thường, thấy lời hẹn nhỏ dễ hình dung hơn mọi chuyện chín tông đang đòi hỏi.
Một người chuyển hàng đưa phong giấy không đóng dấu cho An trước giờ lên. Bên trong là danh sách ba gia đình đã tìm được con ở tuyến lao dịch, kèm chữ Nghiêu: hắn chưa về được, đang theo công trường chuyển tiếp, mẹ nhận tiền công vừa gửi và xưởng vẫn tự mở. Hắn không kể đã trả hết nợ vì chưa hết. Có một câu hỏi đồ ăn khô họ còn đủ không, nét bút vội tới mức Vũ đọc nhầm thành hỏi họ còn đủ người.
Cậu viết trả lời ngay trên mặt sau giấy nhận trống, báo nhóm còn đủ người sống, Trình Sách đã ra được, vai cậu vẫn xấu nhưng tay trái đã thắng trò buộc dây. Cậu gạch câu cuối vì nghe như khoe để bạn khỏi lo, viết lại bằng đúng mức làm được. An đọc phần gửi chung, thêm địa chỉ nhận thư sau khi tới Thanh Vân, không ghi họ sẽ ở yên lâu bao nhiêu vì chưa ai biết. Người chuyển hàng nhận tiền, nhắc thư theo hàng mất thời gian, không hứa mai đã đến.
Trên đường về núi, thuyền dừng tại ba trạm. Không trạm nào cho người trên tàu đọc mọi hồ sơ. Có nơi đem thức ăn đổi cho người bệnh, có nơi chỉ hỏi ai chịu phí giữ bến quá giờ, có nơi giương cờ rồi đứng nhìn không nói. Vũ ngủ một giấc dài sau bữa, tỉnh dậy thấy An đang sửa trang bị mất bằng lời nhớ lại có ghi rõ, ô trống giữ nguyên. Cậu đưa những con số mình nhớ, kể cả chỗ không chắc, để cô gạch chéo nếu thiếu điều kiện.
Cuối chiều, họ tập cánh tay trên boong cùng người kiểm trạm đi theo một đoạn. Vai phải nâng thêm được một góc nhỏ, vệt đau buộc dừng trước ngang vai. Người ấy hỏi tầng chín có làm cậu sốt ruột muốn thử Trúc Cơ chưa. Vũ gật thật, rồi đáp chưa thử, chưa có nền hồi phục và điều kiện đủ. An đứng bên, không hứa sẽ canh được mọi lần nếu cậu quyết giấu. Cậu ghi lời hẹn tự báo trước cùng trang giờ tập, không lấy người ngoài làm cái khóa duy nhất cho sự nóng ruột của mình.
Lúc tối, Trình Sách gọi Vũ tới đọc lại phần phiếu mẹ. Ông không thêm được chuyện cha, chỉ tìm ra trạm nào có thể giữ sổ người mở cửa phía nam. Cái tên Tạ Hoài lại nằm ở một tuyến chuyển lệnh, chưa phải lời khai trực tiếp. Vũ cầm trang, cảm giác muốn lên núi hỏi thầy ngay trở nên nóng và khó chịu. Ông già bảo giấy chỉ tới đó, đừng dùng nó làm ông Tạ nhận sẵn câu chuyện người đọc đã dựng trong đầu. Cậu gật, cất riêng câu hỏi cần hỏi, không biến góc giấy thành bản án.
Cửa Thanh Vân hiện trong mây sáng hôm sau. Tàu không chở thẳng tới núi, họ đổi xe ở bến, đoạn cuối Trình Sách đi ghế cán đã sửa qua nhiều lần. Vũ đi bộ bên cạnh, nhận ra bậc nào mình từng leo với một túi gạo lúc mới tới. Khi ấy cậu nghĩ học ở đây là cách để có đủ sức giúp làng. Một năm ra đi, cậu mang về một người phải điều tra, những bản giấy mình không giữ hết, công pháp bị gọi đúng tên, và một cánh tay không cho làm mọi việc như muốn.
Người gác kiểm giấy, nhắc môn tịch Vũ vẫn đình chỉ. Cậu được vào vì có giấy triệu, không mặc lại dấu Thanh Vân như chưa từng xảy ra việc. An đi dưới giấy Huyền Sương, Kiều Sơn theo hợp đồng dẫn người bệnh, Trình Sách qua cửa bằng sự bảo hộ tạm đã ghi đủ bên nhận. Những tên riêng và điều kiện riêng ấy được đọc thành tiếng, tránh để cuộc về núi thành chuyện cả nhóm đều là người của ai.
Tạ Hoài chưa được ra đón. Một người giữ viện mang tới lời ông hỏi đã có chỗ nghỉ chưa, kèm túi muối rang và lịch được thăm có người chứng. Vũ cầm lịch, thấy giờ ngắn hơn mình mong. Cậu muốn gửi ngay câu hỏi về lệnh nam, nhưng viết trước một dòng báo mình đã về, còn sống, chưa khỏi vai. Câu hỏi sẽ tới lúc cậu ngồi trước mặt thầy, đủ giấy và đủ thời gian để nghe phần không như muốn.
Ở khu khách, An nhận giấy triệu tới buổi hội kiến dưới chín cờ vào ngày sau. Vũ cũng nhận một bản, có tên cậu, tuổi, nơi xuất thân, tình trạng môn tịch, yêu cầu trình bày công pháp và sự cố trạm. Cô đứng cạnh bàn đọc, hỏi cậu muốn xếp câu trả lời trước hay ăn trước. Cậu nhìn gói bánh sáng qua còn mẩu giấy trong túi, đáp ăn trước rồi cùng kiểm câu nào biết, câu nào không.
Kiều Sơn đã tìm được bếp, ông già đã được đưa nằm, ngoài sân người các phái đang cắm cờ theo chỗ được giao chứ chưa đứng chung dưới một mái. Vũ đặt giấy triệu lên bàn, chặn bằng bát gỗ. Sau một năm, cậu đã trở lại cửa núi, nhưng những con đường vừa đi không khép khi con thuyền dừng. Ngày mai người ta sẽ gọi tên cậu trước nhiều người hơn; tối nay, cậu tự cởi đôi giày, kiểm miếng vá còn chắc rồi mới bước tới ngồi cùng An bên mâm cơm đã dọn.
Chương 61: Dưới chín lá cờ
Quyển IV — Chín ngọn cờ