Chương 66: Đường về không kịp chợ
Mục lục cuốn sách120 phần
Phần 66 / 120

Chương 66: Đường về không kịp chợ

Khoảng 12 phút đọc

Quyển IV — Chín ngọn cờ

Họ về qua chợ lúc người bán đã gánh sọt không. Vũ còn nhớ ngày phiên, cứ nghĩ kịp sẽ hỏi được nhiều nhà ngay ở một chỗ; đường sạt khiến cả hai phải vòng thêm nửa ngày. Một người quen nhìn cậu từ sau xe chum, gọi tên rồi chỉ lên bãi cao. Cậu định hỏi nhà ông Trương còn ai không, người ấy đã đáp ông đang cãi chuyện mái, chưa già tới mức cứ ngồi đợi trẻ về mới biết làm gì.

Gần hai năm từ ngày đi học, Vũ nhận ra làng trước hết qua những chỗ không giống trí nhớ. Guồng nước đã thay thêm một gầu, vườn đậu ông Trương có hàng mới, cây giữ đường cạnh nhà Bình bị cắt vì ngả. Trên lối ra bãi có cọc đội khảo cắm, mỗi cọc buộc vải đỏ, nhìn xa như có người treo thứ gì để xua chim. Một đứa trẻ chạy tới hỏi anh về đem cờ lớn hơn à. Cậu lắc, ngồi xuống nhặt hộ chiếc dép nó vừa tuột, không biết ai đã nói câu ấy trước mặt nó.

An dừng ở đầu lối, hỏi một người gánh nước đường nào dân đang dùng. Cô đã từng vẽ nơi này, vẫn không tự chọn bằng bản cũ. Bác Cường chỉ đường sau vườn mở rộng cho xe, bảo lối trên giấy đội khảo đi qua sân phơi đang đầy thóc cần hong, người mang cờ không hỏi trước nên bị cả xóm chắn. Ông kể xong mới nhìn vai Vũ, hỏi ai đã đánh cậu tới mức tay kia học làm việc thay. Vũ bảo chuyện dài, cần kể sau khi tới nhận lỗi việc ngắn hơn.

Ông Trương đứng trên thang ghép, buộc mái bạt. Vũ gọi, ông nhìn xuống, mắt sáng lên rồi lập tức cau mặt vì cậu đang đứng đúng chỗ sợi dây thả cần rơi. “Tránh sang bên. Về lớn rồi vẫn thích làm cọc giữa đường.”

Cậu tránh, đỡ chân thang bằng trái, đợi ông xuống mới chào lại. Bàn tay ông đặt lên vai trái cậu rất nhanh, bàn tay còn lại sờ đai bên phải, không hỏi ngay. Ông nhìn An, hỏi cô ăn chưa, nghe chưa thì sai hai người tới chỗ chị Hảo lấy cơm, mình còn buộc nốt đoạn gió đang tạt. Vũ định leo thay, ông gõ tay lên bậc.

“Một tay như thế lên để ta nuôi thêm người bệnh à? Giữ thang.”

Vũ giữ, lần đầu từ lúc nhận thư thấy một việc mình có thể làm mà không phải đọc trước ai sẽ chịu hậu quả. Ông buộc nốt, xuống chậm hơn trí nhớ cậu, đầu gối có tiếng khô rất nhỏ khi đặt chân. Cậu đứng gần đủ để đỡ nếu cần, không đưa tay kéo trước.


Bãi cao không phải chỗ chờ lệnh trống. Người làng đã chia khu ngủ, bếp, chỗ trâu, chỗ thuốc; trưởng thôn cùng bà Lục giữ hai sổ, một ghi vật thực phát, một ghi điều còn thiếu và ai đã hỏi đội. Nhà tự đi lên không bị trộn với nhà buộc phải rời. Người muốn về gặt được chia buổi, chưa được đội chấp nhận hết nhưng đã thử đường để tránh dồn người qua một chỗ.

Chị Hảo mang cơm tới, hỏi An còn nhớ tấm phên giữ gà không. Cô cười gật. Phên đã thay, mẹ chị yếu hơn, lần này chị xin chỗ riêng sát lối có xe để khỏi khiêng qua hai ngõ. Đội ban đầu xếp theo số hộ, người làng tự đổi để người già không phải ngủ giữa nơi trẻ chạy. Vũ nhìn mấy tấm bạt nghiêng, thấy không ai ngồi trơ để chờ mình mang kế hoạch về phát.

Trưởng thôn gọi những người còn ở gần tới nghe cậu. Vũ đứng cạnh một bó cọc, nói đã chỉ đường chi tiết và ghi dấu ngưỡng trong buổi bổ sung, không có ai trong làng giao quyền đồng ý cho đội đi qua sân hoặc buộc dời. Cậu đưa bản mình ký, cả phần sửa sau, nói đội đã lên đường trước khi thư bổ sung tới. Có một người chửi nhỏ, bà Lục bảo cứ nói đủ rồi hỏi, đừng biến chỗ nghe thành chỗ cậu chỉ phải cúi đầu cho qua.

Bình chống gậy đứng ở mép bạt. Chân từng gãy đã đi được, khi mỏi vẫn phải dựa. Anh hỏi Vũ có biết mùa lúa tới rồi không. Cậu đáp biết, nhưng lúc vẽ đã không tính ngày người làng cần xuống ruộng. Anh bảo vậy đừng nói chỉ không được hỏi, cậu còn tưởng đường trống là đường không ai đang dùng. Vũ nhận, ghi đúng câu ấy vào bản của mình khi anh yêu cầu.

Một bà đã lên bãi từ hôm đầu hỏi nếu dấu nguy thật, cậu có bảo dân về cả không. Cậu lắc, chưa đủ số. Bác Cường hỏi cậu có thể đòi đội đưa phần đo cho làng đọc không, cái đó mới cần. Cậu nhận mang yêu cầu đi cùng trưởng thôn, không nhận sẽ đuổi được đội ngay. An mở bản cô có, chỉ phần nào còn trống, nhờ những người đi cống hằng ngày kể giờ nước đổi gần đây. Họ ngồi xuống quanh tấm ván, không phải quanh một người vừa về.


Đội khảo đóng ở cạnh cống nam, ngoài khu nhà người làng dùng giữ giống. Người coi đội đưa số đo tổng, yêu cầu không tự ý tới gần cọc. An xin nhật ký theo giờ, hỏi mốc lấy tại đâu. Anh ta bảo phần ấy thuộc chuyên môn, người dân chỉ cần nghe kết luận và đi đúng vùng đã chia. Trưởng thôn chỉ hai nhà cùng nằm một phía đường nhưng chỉ một nhà bị buộc dời, hỏi căn cứ phân. Không ai trả lời được từ bảng tổng đang có.

Vũ nóng lên, nói nếu chưa đủ thì ngừng ép. Người coi đội đáp nguy cơ không chờ viết đẹp, trên núi đã có chữ ký cho quyền hiện trường. Cậu nhìn dấu của người nhận bản tấu mình, muốn giật tờ lệnh khỏi cọc. Ông Trương đi cùng, đứng giữa cậu và cọc, yêu cầu thêm một lượt hỏi chứ không để cậu thay bằng sức. Ông hỏi người đo có thể cắm lại mốc nơi không chắn giếng và cho dân lấy nước ở đâu trong ba ngày tới.

Câu hỏi kéo người coi đội về chỗ phải giải quyết. Một người phụ đo trẻ được sai ra chỉ chỗ lấy nước, lúng túng vì chính mình cũng cần gánh cho đội. Anh ta chỉ điểm gần cọc, An hỏi ở đó có rễ cây dễ giữ cặn không. Hai người thăm lại, tìm được một mép cao hơn ít trượt; anh đem cọc phụ tới đánh dấu, tự nhận buổi trước đã chưa cho ai thử gánh hai thùng đi qua.

Bác Cường thử lượt đầu, nước sóng ra mất một phần. Anh phụ đo định bảo chỉ cần đi chậm, ông đưa nguyên đòn gánh cho thử. Đi chưa hết đoạn, hai thùng đã kéo vai anh lệch; anh trả lại, đổi vị trí cọc cho rộng thêm. Không phải toàn bộ đội cùng cười vào dân làng hay cùng muốn ép, nhưng người có quyền ghi kết luận ngồi xa chỗ thùng nước làm người ta mất thăng bằng. Vũ nhìn đoạn được sửa, ghi tên người nhận phần việc để mai cần hỏi đúng người, không gộp lại thành đội đã làm hay đội chưa chịu nghe.

Họ thống nhất giờ lấy nước, xin người trên trạm cung cấp nhật ký, chưa tháo vòng dời. Trên đường về, Vũ bảo nếu đội tiếp tục đóng đường, cậu có thể giữ lối khe để dân đi, ít nhất không bị chặn như hôm đầu. Ông Trương dừng, nhìn cậu rất lâu.

“Giữ bằng gì?”

Cậu nói mình tới tầng chín, có thể chặn một nhóm nếu không để họ gọi thêm. An đứng sau không lên tiếng, mặt rất căng. Ông Trương chỉ những mái vừa buộc trên bãi, hỏi lúc cậu chặn, người bên kia tới thêm thì mấy nhà này chuyển đi đâu. Cậu nhìn con đường đất hẹp, hiểu mình vừa dùng điều chỉ cần không để gọi thêm dễ hệt lúc bỏ chữ cảnh báo khỏi một bản số.

“Ta không lấy làng làm chỗ con thử xem giữ được bao lâu,” ông nói. “Muốn giúp thì xem ai chưa có mái, ai cần người đọc giấy. Nếu phải đi, người đi vì họ chọn sống, không vì thua con.”

Vũ cúi nhìn tay. Cơn giận không hết, nhưng lối tự cho mình có thể đứng đánh thay mọi người vừa bị đóng ngay trước chân. Cậu hỏi có thể bắt đầu chỗ nào. Ông Trương đưa cho cậu bó dây, bảo sang giằng góc bạt nhà Hảo trước lúc tối. Bó không nặng, công việc không đẹp, cậu nhận đủ bằng tay còn dùng được.


Buổi chiều họ giằng bạt, kê rá thuốc, đổi mấy thùng nước ra khỏi chỗ trẻ ngủ. An đi riêng cùng nhóm phụ nữ xem lối tới ruộng, nghe những điều bản đường cũ bỏ: giờ người gánh chum, gốc cây không được tháo vì giữ đất vườn, chỗ bò không chịu đi vì mùi bùn. Cô không sửa ngay tại mỗi câu, hỏi người khác kiểm rồi mới ghi. Có lúc cả nhóm tranh một lối tới nửa canh, Vũ ở xa buộc dây nghe tiếng cười chen vào, thấy cô thuộc về công việc ấy bằng cách riêng, không cần đứng cạnh mình để được tính là cùng về.

Bình mang cho cậu cái nêm, bảo chân đau không giữ được lâu, phần kê còn lại nhờ cậu. Vũ nhận, xin đừng giao phần cần tay phải tì cao. Anh cười bảo người mới học tới đâu đi nữa cũng phải khai cái chỗ dở nếu muốn làm cùng. Cậu ngồi kê theo lời, hai người thay nhau nghỉ, góc bạt cuối đứng được khi nắng đã xuống khỏi rừng. Chị Hảo thử đi cáng rỗng qua dưới, còn chỗ đụng thì sửa luôn, không để tới lúc mẹ chị nằm mới biết.

Bà Lục tới lấy rá, nhìn tập bản sao mẹ Vũ trong túi cậu lộ ra. Cậu kể đã tìm được phiếu và ông Thạc, muốn khi nào bà rảnh hỏi phần còn nhớ. Bà nhìn, nhận đã nghe tên người ghi ấy, nhưng hôm nay còn phải đưa cháu tới chỗ không gió vì nó ho từ đêm chuyển. Vũ gật, phụ mang rá sang, không đưa tập giấy chặn đường để bà phải trả lời ngay. Bà bảo cậu giữ giấy khô, có chuyện bà còn giữ, tới lúc làm xong việc đang sống sẽ mở.


Đêm, ông Trương đưa lại chìa nhà. Căn mái Vũ từng sửa còn đó, cửa mở ra có mùi rạ khô và đất lâu không người ở. Người được nhờ vẫn tới hong bếp; trên xà, cái nồi đã thay được bọc vải, chờ chỗ khác cần thì mang. Cậu đứng nhìn bếp, nhớ lần rìu gãy và mái thủng như chuyện xa hơn hai năm. Ông hỏi có muốn ngủ nhà không, nói vòng cọc chưa tới đây nhưng mai có thể đội sẽ đo tiếp.

Vũ chọn ngủ cùng bãi tối nay, cần giúp giờ lấy nước sớm, về nhà chỉ lấy thêm chăn. Ông gật, không cho đó là cao thượng, bảo chăn phải giũ vì chuột có thể đã thử trước. Cậu và An giũ ở sân, bụi bay khiến cả hai hắt hơi. Cô cười, cậu kéo vạt áo che cho chiếc đèn khỏi tắt, cẩn thận không để vai bị giật. Trên đường trở bãi, cô nói hôm nay cậu đã nghe nhiều điều khó mà chưa bỏ đi tìm người dễ chịu hơn. Cậu bảo vẫn muốn cãi, cô đáp mình cũng thế, chỉ là còn việc đáng làm trước.

Họ mang chăn tới khu đã xếp, chia chỗ sát cửa cho người cần ra đêm. Ngoài kia guồng nước chạy ngắt quãng, mỗi lượt ngừng khiến mấy người ngẩng đầu rồi nhìn người giữ giờ, không chỉ nhìn Vũ. Cậu nằm xuống, nghe tiếng làng sửa soạn một đêm chưa yên, biết mình đã về sau phiên chợ và sau nhiều quyết định người ở nhà buộc phải tự làm. Sáng mai, cậu sẽ có mặt từ lúc họ cần lấy nước, không đợi tới phần mình được hỏi mới gọi là giúp.

Trang sách tiếp theo

Chương 67: Chiếc áo giữ lại

Quyển IV — Chín ngọn cờ

Đọc tiếp
Đã sao chép liên kết!