Chương 19: Giữ cửa đến sáng
Mục lục cuốn sách120 phần
Phần 19 / 120

Chương 19: Giữ cửa đến sáng

Khoảng 12 phút đọc

Quyển I — Rời Thanh Phong

Cửa cống không lớn. Hai tấm gỗ dày trượt trong rãnh đá, phía trên có trục quay và ba chốt giữ; mùa khô chỉ cần hai người khỏe là nâng được một phần. Đêm nay mặt gỗ cong ra, tiếng rên của nó vọng qua cả nền đất.

Lâm Vũ đứng ở bậc cao bên trái, chỗ từng theo ông Trương gỡ cành. Cậu biết dưới chân có một viên đá lỏng, biết nấc thang thứ tư trơn, biết dây nào được buộc từ mùa trước. Những điều ấy không khiến dòng nước nhỏ lại, nhưng giúp cậu trả lời ngay khi Tạ Hoài hỏi lối đưa người ra nếu trục gãy.

An ở phía bờ cao với đĩa dự phòng và giấy ghi giờ. Nghiêu giữ đoạn nối người chạy báo, không gõ một mình cho cả làng nghe. Ông Trương cùng bác Cường kiểm trục, hai người khác giữ dây tới chốt ngoài. Mỗi người được gọi tên trước khi nhận phần, ai chưa hiểu hỏi lại. Tạ Hoài không cho bắt đầu giữa những cái gật mà mình chưa nhìn rõ mặt.

“Có tiếng báo rời thì bỏ đồ,” ông nhắc. “Cả dụng cụ của tôi.”

Vũ nhìn chiếc đĩa đắt đã mất một cái dưới guồng, đáp vâng. Cậu cố không nắm tay quá chặt. Những ngày gần đây, dòng khí qua thân đã bền hơn, có lúc giữ đều qua việc đi và nói. Hoài bảo cậu đang tới ngưỡng kế tiếp, phải tập kiểm riêng vào ngày yên, không lấy việc nguy làm dịp ép. Vũ nhớ lời ấy, đêm nay chỉ dùng chừng đã quen.

Bên bờ đối diện có ánh đèn đỏ. Từ Giám tới cùng hai người trạm, áo sẫm không dính bùn nhiều bằng dân làng. Ông nhìn mặt cống rồi nhìn sổ của An, yêu cầu giữ nguyên cửa cho tới khi trạm trên đổi lượt. Nếu mở sớm, áp sẽ dồn sang nhánh khác đang có người làm việc.

“Giữ nguyên đến lúc nó tự vỡ thì phần nào đón?” Hoài hỏi.

Từ Giám không đáp ngay, bước xuống xem vết nước dưới rãnh. Vũ nhìn bàn tay ông đặt lên đá, cảm giác luồng khí quanh đó nặng lên rõ rệt. Khoảng cách giữa họ chỉ mấy bước mà cậu biết dù xông tới cũng chẳng buộc được người ấy lùi.


Cuộc bất đồng diễn ra bằng những động tác bị giữ lại.

Ông Trương đã cầm chốt thứ nhất, chờ. Bác Cường đứng sát trục, một chân run vì phải ghì quá lâu. Hai người trạm muốn đỡ phần áp tới từ nhánh chính, Tạ Hoài bảo nếu đặt lực trực tiếp vào rãnh sẽ khiến gỗ chịu lệch. Không ai có chỗ để thử sai rồi bắt đầu lại.

An gọi số đo qua ba lượt. Từ Giám hỏi có giờ trạm đóng máng không. Cô đưa cả phần đã nhận, chỉ hai khoảng chưa có hồi đáp, không gộp vào một dòng đều. Ông đọc, mặt cứng lại nhưng không xé giấy.

Tạ Hoài tuyên bố tình trạng ngay tại cửa đã nguy cấp, sẽ dừng vận hành điểm này theo quyền người khảo sát chứng kiến. Ông nhận ghi tên mình dưới lệnh, yêu cầu người không đồng ý vẫn giữ lối thoát cho dân. Từ Giám nhìn ông rất lâu.

“Ông biết phần sau sẽ bị hỏi thế nào.”

“Tôi biết phải hỏi. Đừng để tới lúc chỉ còn hỏi người đã chết.”

Vũ nghe câu ấy, thấy lạnh nhưng không có cảm giác được ai nói hộ một lời hùng hồn. Hoài đang nhìn ba chốt, mắt tính vị trí, chưa hề có vẻ sẽ được miễn hậu quả. Từ Giám bảo người của mình báo trạm trên, tự đứng ở cạnh nhánh mà họ không được mở vượt mức. Ông chưa trao quyền cả vùng; ông đồng ý thử hạ tại chỗ theo từng đoạn nhỏ khi nhận tín hiệu.

Vũ muốn thế là đủ. Một tiếng rắc từ trục nói ngay chưa đủ.

Chốt ngoài nhích nửa đốt rồi kẹt. Dây kéo căng, bác Cường trượt chân. Ông Trương giữ vai bác, bỏ mất một tay khỏi trục. Cửa hạ lệch, nước phun qua khe như lưỡi sáng dưới đèn.

“Dừng kéo!” Hoài gọi.

Vũ lặp lại tới người đứng xa, chờ từng người ngừng. Cậu nhìn chân chốt, thấy đoạn dây cũ mắc quanh vòng sắt. Hôm thường chỉ cần xuống gỡ, đêm nay muốn tới đó phải qua phần bậc đã ngập.


Cậu báo chỗ mắc, không xin nhảy xuống ngay.

Ông Trương biết có thể luồn sào từ bậc bên trái, nơi cậu đang đứng, nhưng cần người giữ đầu để sào không bị nước quật ngang. Vũ nhận giữ, bác Cường chỉnh, một người trạm buộc thêm dây vào thân. Từ Giám đứng phía đối diện, lực ép của ông giữ luồng phun không quét qua mặt hai người.

Cây sào chạm vòng dây. Chỉ thiếu một chút. Vũ không rướn quá mép, gọi bác Cường đổi góc. Họ thử ba lần, vòng dây tuột xuống được một đoạn rồi lại mắc vào mối cũ.

Hoài nói phải chờ đợt áp ngắn giữa hai lượt. An đang ghi khoảng cách thời gian, đáp những lượt vừa rồi không đều, chỉ có thể báo khi bắt đầu hạ chứ không đếm trước chắc chắn. Vũ cảm giác cơn nóng trong người nhô theo tiếng nước, bèn mở miệng gọi tên từng vị trí mình thấy để còn thở bình thường.

Khi số đĩa bắt đầu hạ, An gọi. Từ Giám giữ luồng phun, Hoài chống rãnh khỏi lệch, ông Trương đưa trục về nửa vòng. Bác Cường đẩy sào, Vũ giữ đúng hướng, không cố nhận cả sức nước vào tay. Vòng dây mắc trượt qua đầu sắt.

Nó rời ra.

Chốt thứ nhất hạ xuống, cửa thẳng lại một phần. Tiếng gỗ rên vẫn còn nhưng bớt cao. Một người ở bờ bật reo, Hoài bảo chưa xong. Vũ thở hắt, khuỷu tay run. Cậu muốn ngồi ngay tại chỗ, ông Trương chỉ bậc cao hơn. Cậu bước lên trước khi chân mất sức.

Giữa hai lượt làm, An đem nước tới, kiểm giờ rồi quay lại giữ đĩa. Cô hỏi cậu tay có rát chỗ cũ không. Vũ đáp không, mỏi toàn cánh tay, còn giữ sào lượt nữa nếu nghỉ. Cô gật, chuyển lời nguyên như vậy cho người chia việc, không tự thêm rằng cậu vẫn khỏe.

Từ Giám nhìn dấu nước mới đã qua vạch thấp. Ông không nhận đã tính sai từ đầu, chỉ yêu cầu báo dân rời nốt phần bãi chưa trống. Nghiêu đi ngay, mang theo cả lời ấy và câu cửa chưa chắc giữ qua đêm, không lựa câu nghe yên lòng hơn.


Gần nửa đêm, tiếng báo từ trạm trên mới tới.

Một lượt chuyển đã bị chậm, phần hạ tới cửa Thanh Phong khác bảng gửi. Người báo thở gấp, không biết vì sao, chỉ cầm mảnh lệnh có giờ sửa. An đặt cạnh giấy mình, hai khoảng trống bỗng có tên nhưng vẫn chưa có lời giải. Tạ Hoài đọc, yêu cầu giữ nguyên giấy, không chép đè vào bản cũ.

Từ Giám ra lệnh cho người của mình phối hợp phần hạ từng ngưỡng, giọng nặng hơn lúc ban đầu. Vũ không biết ông đang tức ai, cũng không có sức quan tâm. Cậu chỉ cần nghe đúng lúc bắt đầu để giữ dây dẫn chốt phụ, phần việc đã được đổi sau khi tay cậu mỏi.

Họ làm qua nhiều lượt. Có lúc phải giữ yên gần hết một khắc, bàn tay tê, ai cũng tưởng khoảng chờ dài hơn phần làm. Ông Trương xin thay một lần, ngồi bậc cao xoa đầu gối. Bác Cường uống nước, thừa nhận mắt đã nhìn chập hai vệt đèn. Người khác tới nhận, không ai bị chê vì rời vị trí khi còn đủ tỉnh để báo.

Vũ nghe dòng khí trong mình đi đều hơn giữa mỗi động tác. Không mạnh đột ngột. Nó vốn đã có trong những buổi cậu chẻ củi, khiêng nước, bước qua sân rồi ngừng đúng lúc. Đêm nay, lần đầu cậu không phải dừng mọi suy nghĩ khác để giữ nó. Cậu vẫn nghe người gọi, vẫn biết chân mình ở đâu, vẫn có thể buông khi người kế tiếp nhận dây.

Cậu báo Hoài điều ấy trong khoảng nghỉ. Ông hỏi có đau, lạnh hụt hay đầu nhẹ không. Không. Ông cho cậu dừng vận khí một lượt, tiếp tục làm bằng tay thường, rồi nhận lại mức nhỏ như trước. Nó còn ổn, không vì vừa mệt mà bùng nóng.

“Cháu đã qua ngưỡng thứ hai,” Hoài nói thấp. “Đừng tăng phần việc vì câu đó.”

Vũ gật. Một tháng trước cậu hẳn muốn thử ngay sức mới. Bây giờ cuộn dây vẫn cứ nặng, người trên sân vẫn chờ kết quả, cậu đặt tay đúng phần cũ của mình. Luyện Khí tầng hai không kéo mặt trời lên nhanh hơn.


Trên sân nhà thờ họ, Nghiêu đếm người theo từng nhà, không chỉ đếm tổng. Có một cái tên bị gọi ba lần mà chưa ai đáp. Cậu tới hỏi người cùng ngõ, biết đó là người đàn ông đã quay xuống lấy rổ lưới từng bị cản sau đêm guồng.

Trưởng thôn muốn cử người tìm. Người vợ giữ tay áo ông, bảo chồng có thể đi lối sau, cử hai ngả cùng lúc sẽ khỏi lệch nhau. Nghiêu nhận ngả cao, đi cùng một người quen đường, mang đèn che gió. Ra khỏi sân một đoạn đã thấy người ấy đang kéo chiếc rổ sũng nước, mặt vừa giận vừa sợ như biết trước sẽ bị mắng.

“Rổ của chú không nặng bằng hai người đi tìm,” Nghiêu nói, rồi tự ngừng trước khi thêm câu khó nghe. “Đưa cháu một đầu. Đường về bây giờ đi mép vườn.”

Người đàn ông cầm chặt, không muốn mất nốt thứ vừa quay lại lấy. Nghiêu không giằng. Cậu hỏi có thể buộc dây giữ cho khỏi rơi không, nhận cái gật rồi mới làm. Cả ba về, chậm hơn lúc đi, người vợ đứng tận cổng chờ, không đợi ai bảo mới tới đỡ.

Nghiêu ghi người đã về, thêm việc cần trông những ai còn chưa chịu ngủ vì lo đồ dưới bãi. Cậu nhớ xưởng của mẹ, hiểu nỗi lo ấy không phải một câu quở là biến mất. Nhưng cậu vẫn nhờ trưởng thôn giữ cửa ngõ, không cho thêm người tự xuống một mình. Sau đó cậu quay lại cống báo sân đã đủ người, trên tay có thêm mùi bùn từ chiếc rổ lưới.


Lúc trời chuyển xám, cửa cống giữ được ở một vị trí thẳng.

Nước đã xuống qua dấu thứ hai. Nó chưa trong, bãi vẫn ngập, nhưng các lượt ép không còn dồn nhau như nửa đêm. Hoài cho thay người cuối, tự lùi khỏi rãnh, phải vịn vai người trạm để lên bậc. Từ Giám nhận sổ giờ, yêu cầu An sao một bản kèm tên những người xác nhận. Cô giữ bản gốc, viết thêm ngay dòng cô chưa đo phần ngoài khả năng đĩa, không để người sau lấy khoảng trống thành số bằng không.

Ông nhìn cô, rồi ký đã nhận, không đòi bỏ câu ấy. Trước khi đi, ông báo sẽ có người xét việc dừng điểm và lệnh Hoài tự đưa. Ông không cảm ơn dân làng, nhưng cũng không cản người đưa Bình lên trạm đi lối khô của Xích Dương. Vũ nhìn theo, trong người còn nguyên nỗi giận không có nơi để đánh một nhát cho xong.

Ông Trương ngồi xuống ngay bậc, mắt đỏ vì thức. Cậu tới cạnh, hỏi bác có cần cõng không. Ông nhìn chiều cao hai người rồi bảo thằng vừa mỏi cả đêm đừng bày cách đưa thêm hai người vào bãi. Vũ cười, ngồi xuống giúp ông sửa lại quai dép.

An mang tới mấy miếng cơm còn từ sân cao, Nghiêu đã kiểm số người xong mới ngồi ăn. Cậu ta kể chị Hảo vẫn giữ được gối, bà Lục đòi ghi số bao ướt ngay khi nắng lên, trưởng thôn đã cấm trẻ chạy ra bờ trước lúc có người coi. Những tin vụn ấy làm Vũ thấy mình thật sự đã qua đêm.

Tạ Hoài nhờ cậu mang đĩa về, bọc khô, không lau mặt khắc bằng rạ. Vũ nhận bằng hai tay. Trên đường lên, cậu ngoái lại nhìn cửa gỗ không phát sáng. Nó vẫn là hai tấm gỗ, ba chốt, mấy dây mới, và một đêm đủ người ở đúng chỗ. Phía làng, những bếp đầu tiên bắt đầu có khói, chậm và thấp dưới nền trời sáng dần.

Trang sách tiếp theo

Chương 20: Đường ra khỏi làng

Quyển I — Rời Thanh Phong

Đọc tiếp
Đã sao chép liên kết!