Chuyến đi không có đài
Quyển I — Những bước đầu tiên
Quách Thành nghe Lâm Vũ nói mình đã qua khảo ngoại môn thì hỏi đã từng giữ xe ngoài đường chưa.
Hắn kể chuyện chợ sớm. Người đàn ông ngồi sau bàn đợi hết, đẩy chén trà cho hắn uống rồi hỏi lại. Vũ nhìn vệt nước trên mặt bàn, đáp chưa. Yên đứng ở cửa vừa kiểm xong dây cung, cúi buộc lại gói đệm, không xen vào để giúp lời giới thiệu nghe hay hơn.
— Vậy thử phần của người mới. Đi qua sân với ta.
Vũ theo ra sau quán. Thành lấy một đầu dây buộc ngang hai cọc, để khoảng dưới vừa một người cúi. Ông gọi Bách, người áo nâu từng đứng đầu xe cói, nhờ đi cùng một đoạn. Vũ tưởng sẽ nhận kiếm tập, đã đặt tay lên bọc thanh gỗ mang theo. Thành đưa hắn chiếc giỏ rỗng, chỉ đống gạch đầu sân.
Hai người chuyển gạch. Bách đi trước, Vũ giữ phía sau, chỗ dây ngang buộc họ cùng cúi mới qua được. Lượt đầu hắn cứ nâng cao vì thấy giỏ chúc về mình, khiến Bách không bước nổi. Người kia bảo hạ, hắn hạ quá nhiều, gạch xô xuống một góc. Thành cho đặt lại trước khi quai đứt, đứng ngoài hỏi mỗi người đang nhìn gì.
Vũ nhìn giỏ. Bách nhìn đường. Hắn chưa từng nghĩ hai điều ấy có thể khiến một cái giỏ đứng yên giữa sân lâu đến vậy. Lượt sau họ nói trước lúc nhấc và lúc qua dây, gạch mới được đặt tới đống bên kia. Thành cho thử thêm một lượt không có Bách đỡ khi đứng nghỉ, rồi mới hỏi tới kiếm.
Ở khoảng sân trống, ông dùng thanh gỗ rộng giữ một lối hẹp, bảo Vũ đừng để ông chạm chiếc giỏ sau lưng. Hắn chống được đường đầu, vội đuổi theo tay người kia, bị cán chạm ngay vào giỏ. Thành không làm lượt thứ hai. Ông chỉ chỗ chân hắn vừa bỏ đi, hỏi nếu đó là bánh xe có người đang đứng cạnh thì ai còn giữ.
Vũ muốn xin làm lại, cuối cùng đáp chưa biết. Người đàn ông nhận câu ấy, cho hắn tới chuyến ba ngày ở vai phụ giữ cuối xe, theo hiệu của người đã làm nghề. Ông không giao hắn tự đuổi ai khỏi đường. Công thấp hơn phần Bách, có bữa ăn và chỗ ngủ chung. Vũ đọc kỹ ngày đi, xin một hôm đem giấy về nơi học trước khi nhận.
Mạc không ký ngay. Ông xem lịch sân, gọi Khanh sang hỏi phần Vũ đã học với kiếm có đường dẫn, rồi chỉ vào ngày trở lại. Ngày ấy hắn còn một ca trực, phải đổi được chứ không chỉ nhắn mình bận. Vũ đem giấy đi tìm người chia việc, mất cả buổi chiều vì ai cũng biết đi đường dễ trễ hơn đi chợ.
Khả chịu đổi với điều kiện hắn nhận một ca sau đó vào buổi kho vải giao hàng. Vũ đọc cả hai ngày, nhận, đi ghi lại trước khi quay về. Mạc ký giấy đi ngắn, phần Thanh Phong vẫn thuộc lần mượn đang có, không dời hẹn kiểm. Ông hỏi hắn có định dùng kiếm mới thay hết những điều chưa làm được với kiếm gỗ không.
Hắn đáp không, hơi nhanh. Ông nhìn chiếc bọc dài cạnh ghế, bảo mở xem chuẩn bị thế nào. Trong ấy có cả thanh gỗ, áo thay, một cuộn dây, miếng kê của cha và hai đôi dép. Đặt ra mới thấy cứ món hắn gọi là nhỏ gom lại đã thành thứ không thể đeo cả ngày.
Khanh giúp hắn giữ phần cần dùng, để miếng kê và thanh gỗ ở phòng. Vũ tiếc, nói có thể tranh thủ tập lúc nghỉ. Người dạy hỏi ai thức hộ phiên đầu nếu vai hắn mỏi vì mang thêm, hắn không đáp được. Họ không bỏ đôi dép dự phòng, chỉ buộc lại gọn hơn để không phải mở cả bọc khi cần thay.
Tối ấy Hạo tới, đưa hắn một túi vải cũ. Trong túi có miếng lót gót, loại bạn đã dùng lúc mới xuống trấn theo người nhà. Vũ thử lên chân, hỏi có phải mang về nguyên. Hạo bảo đừng đem sự hỏng của một miếng lót thành chuyện phải giấu ba tháng, chỉ cần nhớ trả cái túi vì đó là đồ của người khác gửi nhờ.
Vũ cười, ghi tên túi vào mảnh giấy riêng. Hắn đã gửi thư về nhà cùng Huyên, nay chỉ viết thêm cho mình ngày dự định hỏi đường Hạ Đồng. Ba ngày trên giấy trông ngắn. Đến lúc tắt đèn, hắn vẫn tỉnh vì không biết mai mình sẽ nhìn thấy gì sau những dãy đồi quen.
Chủ hàng tới muộn hơn giờ hẹn nửa khắc, mang theo một người con trai tên Dụng, áo mới còn nếp gấp. Bách đã xếp sáu kiện vải thô và hai thúng đèn đất lót trấu tới nửa xe, phải tháo lại một phần vì thêm hai hòm nhỏ. Thành xem, nhận thêm hàng nhưng không cho chất lên quá thanh chặn. Dụng muốn đặt ngay trên cho dễ lấy, Yên chỉ chỗ buộc cung của mình, hỏi người đứng sau sẽ nhìn qua hòm bằng cách nào.
Người cha giao giấy hàng cho Thành, nhờ để con trai theo xem việc nhận trả ở Đồng Cát rồi trở về cửa hiệu. Dụng đứng chờ ông đi khuất mới tháo chiếc khăn buộc trên đầu hòm. Trong đó là vải mẫu được xếp riêng để chào hàng, không phải đồ áo của anh ta. Vũ giúp buộc lại, nhớ hai hòm nằm dưới ván ngang, còn thúng đèn ở phía đuôi gần vị trí mình giữ.
Anh ta không thích bị hỏi trước mọi người, quay sang Vũ.
— Nghe bảo anh học kiếm trên núi. Kiếm gỗ đâu rồi, bỏ ở nhà à?
Vũ nhìn phần Thanh Phong đang buộc sát hông, định đáp đủ tên kiếm và chuyện kho giao, rồi thấy Thành gọi mình giữ tấm ván. Hắn tới làm. Dụng đứng cạnh quạt, kể đã từng xem hai kiếm khách đấu trên đài, một đường chém tắt cả hàng nến mà chẳng làm đổ cây nào. Hắn nghe, nhớ dải vải ở sân, thấy mình cũng muốn có ai nhìn được lần làm đúng ấy.
Người đánh xe là ông Nghi, tóc đã bạc gần hai bên tai. Ông đưa Vũ xem chỗ giữ bánh và sợi dây phụ, hỏi có nhận ra dây nào mới thay không. Hắn chỉ một sợi sáng màu, hóa ra đó là sợi cũ vừa được lau sạch. Ông bảo nhìn phần sờn ở chỗ cọ gỗ, đừng chỉ nhìn màu, rồi cho hắn thử kéo theo hướng xe sẽ nghiêng.
Thành chia đường đi thành những quãng có chỗ nghỉ đã biết. Cả chuyến tính ba ngày, sáng ngày thứ hai tới Đồng Cát nếu đường không ngập, giao xong rồi quay về nhẹ xe. Ai thấy không đủ sức phải báo trước lúc đổi quãng. Hắn nhận bốn đồng công ứng, phần còn lại hai mươi đồng giao khi về, có việc phát sinh thì cùng xét theo phần thực đã nhận.
Yên hỏi lại số người đi theo hàng, ghi cả Dụng vào chỗ phải điểm trước khi xe chuyển. Anh ta cười rằng mình có chân, chẳng phải kiện đồ. Cô đưa tờ ghi cho Thành, đáp biết, vì kiện đồ không tự bỏ đi mua bánh rồi để cả xe tìm. Bách bật cười, Nghi giục lên đường trước khi quán cháo đóng nồi. Vũ buộc túi tiền vào bên trong áo, tới vị trí đã thử hôm qua.
Đường đầu còn nhiều người. Vũ giữ ở cuối, mỗi khi xe rẽ lại muốn quay lên hỏi có phải đứng sát hơn không. Bách đi cạnh cho biết qua cổng trấn sẽ có đoạn rộng, tới đó mới đổi, chỗ này chỉ cần nhìn người sắp vượt bánh. Hắn làm theo, thấy một bà gánh trứng không nghe tiếng gọi vì đang mải cãi giá với bạn, phải đưa tay xin xe dừng trước khi bà lùi vào lối.
Dụng ngồi ở mép thùng, khen hắn tinh mắt. Vũ thấy vui hơn đáng lẽ, sang quãng rộng liền kể việc mình từng thắng Tần Hạo trong khảo. Người kia hỏi Hạo đứng thứ mấy toàn Thanh Vân. Hắn bỗng không biết đáp thế nào, vì từ chuyện một lượt hai điểm tới câu hỏi ấy xa hơn đoạn đường xe vừa đi.
Yên từ đầu xe đi xuống, nghe được phần cuối, hỏi buổi trưa hắn ăn thứ gì sẽ không đau bụng khi phải đi tiếp. Vũ ngừng kể. Hắn chưa nghĩ tới, chỉ nhét hai chiếc bánh mua sớm vào bọc. Cô chỉ quán nghỉ cách một dốc nữa, bảo Thành sẽ hỏi phần ăn trước; ai tự mang thì báo để khỏi gọi thừa.
Xe tới dốc, Nghi xuống dắt ngựa. Vũ cùng Bách đẩy theo một bên, không dùng khí dồn vào bánh vì cần giữ đều với bước chân con vật. Được nửa dốc, hắn phát hiện mình thở gấp, hai bắp chân căng bởi cứ cố làm mỗi nhịp nặng hơn người cạnh. Bách hỏi đổi tay không. Hắn suýt nói không, sau mới nhận ra anh chỉ cần biết để cùng dừng.
Họ chèn xe ở khoảng bằng, uống nước rồi đổi. Dụng nhảy xuống định giúp, trượt chân trên đất vụn, làm bụi bay vào mặt ngựa. Nghi đưa anh ta tới phía sau giữ bình nước, không mắng nhưng cũng không để đứng chỗ vừa trượt. Vũ nhìn Dụng phủi áo, thấy mình không phải người duy nhất muốn làm được ngay việc chưa từng thử.
Qua dốc, gió thổi khô mồ hôi. Hắn lấy bình, uống quá nhanh nên ho, bị Dụng vỗ lưng mạnh tới mức phải xin dừng. Yên đi phía trước nghe tiếng, quay lại, thấy không việc mới tiếp tục. Vũ ngồi một chút trên bậc đá trong khi Bách giữ cuối xe, không còn nghĩ cứ ngồi là người ta sẽ coi mình nhận công thiếu.
Buổi chiều đường đổi sang đất đỏ, vết bánh lún giữa hai bờ cỏ. Thành cho người đi trước xem chỗ trũng, không ai nhìn thấy đầu kia cùng lúc. Vũ ở sau nghe tiếng chim, tưởng đường rộng ra vì âm vang hơn, tới khi tới gần mới thấy đó là khoảng nước nằm dưới tán thấp. Xe phải đi chậm sát mép, chỗ người đánh xe từng qua mùa trước đã mất một mảng đất.
Yên đứng bên đoạn còn chắc, gọi Nghi theo đường mình chọn. Vũ giữ dây phụ với Bách, lòng bàn tay nóng lên dưới lớp vải. Có một lúc hắn nghe tiếng cành gãy, quay đầu nhìn, dây chùng ngay. Bách nhắc tên, hắn trở lại phần việc. Sau này muốn biết cành gì gãy, hắn hỏi người đứng đúng phía ấy, không bỏ dây để tự đi xem.
Tới chỗ nghỉ trước trạm Lạch Đá, Thành xem chân từng người có bị cọ không. Vũ mở giày thấy miếng lót Hạo đưa đã quăn mép; hắn chỉnh lại trước khi chỗ ấy rát. Dụng hỏi sao biết đặt đúng hướng. Hắn đưa chiếc còn lại, kể bạn đã chỉ, không nhận thành điều mình đi đường lâu nên rõ.
Trạm hiện ra khi nắng còn bám trên mái, có sân chung và một giếng ở sau. Người giữ trạm nhận xe vào khoảng nền khô, báo đêm nay hai phòng còn trống nhưng kho củi chỉ có một vách chắn gió. Thành chọn chỗ ngủ chung cho phần đội, không lấy tiền công mới của Vũ để đổi phòng riêng. Yên nhận phần gần cửa với tấm màn ngăn do chủ trạm đưa, tự kiểm chỗ cất cung trước khi ngồi ăn.
Vũ nâng bát, thấy tay hơi run vì cả ngày giữ dây. Hắn muốn giấu xuống, rồi tự báo Thành, được đổi sang lượt thức sau khi đã nghỉ đầu đêm. Ngoài sân, Dụng đang khoe với người coi trạm rằng xe có người thắng khảo Thanh Vân đi cùng. Hắn nghe, nuốt vội miếng cơm, định ra ngăn ngay. Bách đặt đĩa rau trước mặt hắn, bảo ăn xong rồi nói cũng kịp, người ta mới hỏi xe có cần thêm cỏ cho ngựa thôi.
Vết chân sau bãi đá
Quyển I — Những bước đầu tiên