Quán trọ có hai cổng
Quyển II — Đường kiếm qua chợ
Vọng Bằng đón đoàn xe bằng một tiếng chửi từ người bán cá.
Không ai chửi họ. Một con mèo vừa tha miếng cá qua đầu gánh rau, bà chủ chạy theo tới nửa dãy rồi đứng lại vì khách đang sờ vào thúng. Lâm Vũ nhìn miếng đuôi biến mất dưới sạp, suýt bước theo, được Nghi gọi giữ bánh. Qua năm ngày đường, hắn đã mong thành lớn hiện ra bằng thứ gì trang trọng hơn, nhưng cổng chợ mở ngay ra mùi cá, mùi than nướng và những người không có phần trong ý nghĩ của khách mới tới.
Thành đi trước tìm người đón. Yên đứng cạnh xe thứ hai, xin một quãng trống cho ngựa quay. Người phu gọi chuyển hàng xuống ngay, cô hỏi đúng tên hiệu trước khi cho tháo. Vũ nghe được nửa câu vì bên cạnh có tiếng thép chạm nhau rất nhanh. Hắn nhìn qua mái bạt, chỉ thấy một lá cờ võ đường sau hàng thuốc nhuộm, không thấy người đang tập.
Nghi kéo cương, Mực né chỗ nước cá chảy. Vũ giữ phía ngoài để người gánh qua, nghe một đứa bé hỏi sao thanh kiếm đeo ngang thế. Hắn tự dời vỏ sát hơn, thấy nó hỏi để khỏi bị chạm vào sọt chứ không muốn nghe mình học kiếm ở đâu. Năm ngày ra khỏi đường quen chưa làm hắn thành người biết đi trong mọi chợ.
Người đón tới, gầy, đầu ngón tay đen vì thường kiểm sắt. Ông giới thiệu Lưu Quý, nhận hai xe đồ sắt và những kiện vải gói riêng, nhờ đoàn vào quán Hai Mái sau khi dỡ. Thành đã nhận đi cùng tới đây rồi ở thêm ít ngày cho các chuyến quanh chợ, sau đó ông có việc quay về tuyến cũ. Vũ nhìn lịch, nhớ mình không được tự đi theo xe khác chỉ vì đã tới một nơi có nhiều người thuê.
Qua đầu phố, có một chiếc bảng treo tên những người nhận đối kiếm vào ngày phiên. Nét chữ lớn ở hàng trên khiến mấy người dừng chỉ cho nhau xem. Vũ chậm lại, bỏ lỡ một tiếng Yên gọi, phải chạy tới giữ kiện đang chuyển. Cô không nói chuyện bảng, chỉ hỏi hắn có nhìn được góc dưới không. Hắn cúi nhìn, đáp được, đặt vai vào đúng chỗ, để những cái tên trên giấy đứng yên thêm một buổi.
Quán Hai Mái có cổng trước sơn đỏ và cổng sau gần như cùng màu với tường đất.
Vũ đi theo lối trước, thấy một sân có bể cá, trên hiên treo đèn đẹp hơn cả thứ người ta đem bán ở trấn. Một người ngồi đọc sách nhấc chân cho hắn qua, cô bé coi quán từ quầy hỏi đặt phòng hay tìm ai. Hắn báo tên đoàn, được chỉ vòng ra sau, nơi xe còn đang đợi đúng phần sân khác.
Qua cổng đất, hắn gặp chuồng ngựa, giếng kéo nước và một dãy phòng có cửa mở gần bếp. Nghi đang nói chuyện với người coi chuồng, Mực đã cúi đầu vào máng. Bách không đi chuyến này; chỗ hắn từng quen nhìn thấy người áo nâu nay là hai phu dỡ hàng do Lưu Quý thuê ở chợ. Họ gọi nhau bằng tên hiệu, dừng lúc mệt, không đợi một người trên núi tới chỉ cách đặt vai.
Bà Chẩm chủ quán đem sổ, ghi từng người. Chỗ ngủ trong phần thuê của chuyến gồm hai phòng bên sân sau, Yên nhận phòng nhỏ của mình, Vũ cùng Thành ở phòng còn lại, Nghi chọn giường gần chuồng vì đêm cần xem ngựa. Ông đã được hỏi trước, không ai tự đẩy người đánh xe ra gần mùi rơm cho đủ chỗ.
Vũ nhìn lên tầng trước có cửa sổ hướng chợ. Bà Chẩm bảo còn phòng nếu hắn muốn trả thêm, chênh mỗi đêm đủ mấy bữa ăn. Từ đó chắc nhìn được lá cờ võ đường, hắn nghĩ, rồi hỏi có lối xuống sân xe sau khi cổng giữa đóng không. Bà nói phải vòng ra phố, vì cửa giữa là phần nhà bà cũng dùng ngủ.
Hắn chọn phòng đã có, không phải vì đột nhiên hết thích cửa sổ. Chỗ gác của mình ở sân sau, tới lúc phải chạy vòng qua phố trong đêm thì khoản chênh sẽ không chỉ là tiền. Hắn cất đồ, mở cửa sổ thấp nhìn thấy bức tường và một cây lựu, đúng giữa cành có con mèo đang liếm chân.
— Cá ngon chứ? — hắn hỏi.
Con vật ngáp, không có vẻ thấy một người mới tới đủ quyền đòi mình trả lời. Vũ bật cười, lấy khăn phủ lên bọc để lông khỏi bay vào, ra giúp Nghi tháo đệm yên trước khi ngồi nghỉ.
Lưu Quý trở lại lúc họ đang ăn. Ông có một thợ học việc theo, tên Cầm, ôm bó thẻ hàng còn nguyên dây. Cầm xin ngồi ở chỗ gần đường đi, cứ nghe xe ngoài cổng lại quay đầu, làm Vũ nhớ mình của những ngày chưa thuộc tiếng trong sân.
Quý hẹn chiều xem lại đồ sắt trong kho, nói trước rằng có vài món mang đi chào khách, không ai tự đem ra tập chỉ vì cùng là kiếm. Ông nhìn Thanh Phong, hỏi có phải đồ ở Thanh Vân. Vũ đáp đồ kho cho mượn, tự mình chưa có thanh ấy. Người thương nhân gật, kể từng nhận sửa vỏ cho mấy người nơi đó, chuôi thanh hắn nhìn quen nhưng không nhớ đúng người dùng cũ.
Vũ muốn hỏi ngay. Quý đã quay sang Thành bàn số ngày giữ sân, chuyện kiếm cũ không ở trên đầu việc phải làm trước mắt. Hắn ngồi ăn tiếp, nghe những con số khác nhau giữa một đêm coi kho và một ngày dẫn xe qua chợ. Nơi nhiều tiền hơn cũng có nhiều khoản phải tự lo, không phải chỉ bước vào cổng là tiền công tự lớn.
Ở cuối bàn, Cầm làm rơi thìa vì bó thẻ cấn tay. Vũ nhặt, đưa cậu một dây ngắn để buộc gọn. Cậu nhận nhưng không dùng, vì dây trên thẻ đã có thứ tự kiểm hàng, buộc lại sẽ lẫn món trả với món nhận. Vũ cất đoạn của mình, hỏi có thể giữ hộ bớt không. Cậu chọn đúng phần đã xem, giao, chỉ nhờ đừng đặt lẫn vào bó trên ghế.
Bà Chẩm bưng thêm canh, hỏi ai trực lượt đầu. Thành nhận với Vũ, Yên có buổi rảnh tới chỗ người quen bán dây trước khi tối, hôm khác đổi. Cô chào ra cửa, mang đúng hai gói riêng đã ghi, không cần cả đội đi theo để một việc của mẹ có thêm người nhìn. Vũ nhìn phố qua khe cổng, thấy lịch mình vừa trở nên có ích lẫn đáng tiếc.
Chiều, hắn cùng Thành xem kho sau quán.
Cổng trước mở cho khách tới ăn, cổng sau đóng bớt một cánh để xe vào phải có người ra nhìn. Cầm đưa đủ thẻ, giữ món đang chờ xem tách bên, chỉ cho Vũ biết một kiện chưa nhận không thể trông giống kiện đã đưa vào sổ. Không phải vì cả chợ đầy kẻ muốn tráo, mà vì giữa nhiều người mệt có thể đặt nhầm một món rồi cùng nhớ khác nhau.
Một chiếc xe tới sớm hơn hẹn, người đi cùng muốn dỡ ngay để về trước mưa. Thành ở phía kho trong, Vũ còn đứng ngoài. Hắn hỏi tên nơi gửi, nhìn bó thẻ thấy gần giống nhưng không chắc. Người ấy sốt ruột, bảo gọi ông Quý thì biết, đừng làm khó nhau. Hắn xin chờ ở đoạn có mái, tự tới gọi Cầm thay vì mở cửa vì sợ mang tiếng người mới ra oai.
Cầm xem, nhận ra là chuyến mai, giấy của người thuê đã sửa giờ mà chưa báo tới kho. Cậu gọi Quý đối lại, xe được dỡ sau một quãng đợi, không ai bị gọi gian chỉ vì tới khác lịch. Người đánh xe lúc về còn hỏi có nước cho ngựa không. Vũ dẫn tới máng riêng, được bà Chẩm gọi dừng vì chỗ ấy nước vừa đổ để rửa nền, muốn uống phải qua đầu kia.
Hắn nhận ra đứng giữ cổng chưa có nghĩa đã thuộc cái sân. Lần này hắn hỏi đủ lối nước và chỗ treo đèn, đi một vòng trước khi trời sẫm. Người trong quán bận việc của họ, không có ai tự nhớ hộ hắn mọi thứ khác với nơi từng ở. Một hôm dài vẫn có thể cần bắt đầu bằng hỏi như sáng đầu tới núi.
Thành kiểm lượt cuối, bảo hắn ăn trước lúc đổi, đêm sẽ chia hai phần như đã ghi. Ông đi gọi người thuê về những ngày sau, không để hắn đứng nguyên tới sáng vì vừa làm được một lần chờ đúng. Vũ nhận bàn giao, thấy trời tối làm hai cổng giống nhau hơn; dấu đèn thấp ở cổng sau trở thành thứ phải thuộc, hơn cả màu sơn nổi bật buổi chiều.
Khi được nghỉ, hắn ra đầu phố mua một chiếc bánh nóng. Tiếng thép ban chiều đã ngừng, lá cờ võ đường cuộn lại nửa thân. Chỗ bảng tên có người dùng khăn lau sương, vài đứa trẻ thử đứng như người cầm kiếm trên hình, nhanh chóng bỏ sang xem hàng đường kéo vì bên ấy có phần nếm.
Qua cửa hé của võ đường, Vũ thấy hai người đang tập lượt cuối. Một người dùng thanh hẹp, người kia giữ kiếm bản rộng, bước ngắn nhưng mỗi lần dừng lại ép bụi trên nền đi một vệt. Hắn nhận ra phần linh khí được thu ở mép lưỡi, ít ánh hơn những chuyện thường nghe ở quán. Người dùng kiếm rộng làm mũi bật quá chỗ chọn, phải lùi lại tự tập riêng trong khi bạn đứng chờ. Cả hai lớn tuổi hơn hắn, áo sẫm mồ hôi, chưa ai buồn nhìn người mua bánh ngoài cửa. Hắn đứng thêm tới lúc người coi sân hạ đèn, được nhắc bước ra vì cánh cửa mở vào phía ấy. Bánh đã bớt nóng, hắn vẫn muốn ngày mai tìm xem bảng buổi nào cho khách ngồi nhìn được hết một lượt.
Yên từ dãy dây trở về, tay không còn hai gói nhưng có một cuộn giấy ghi mẫu khách hỏi thêm. Cô mua phần của mình, đứng bên mép không chắn gánh đang qua. Vũ hỏi thành này có chỗ nào nên xem trước. Cô chỉ sân bán vũ khí ngày mai, bảo Quý đã nhắc có người đổi kiếm, nếu rảnh thì có thể đi nghe họ xem món thật. Riêng những lời dán cạnh giá phải hỏi kỹ, vì người bán chữ đẹp chưa chắc đã mài kiếm cùng tay đẹp ấy.
Hắn cười, hỏi cô từng mua nhầm chưa. Cô đáp có, một vỏ ngắn hơn lưỡi mình dùng, đo bằng mắt vì ngại tháo kiếm ở quầy. Vũ kể mẫu áo mua cho mẹ từng có lần rộng quá, bị bà cắt thành khăn lau, nói ít nhất nó cũng về đúng nhà. Cả hai ăn hết, gió lạnh làm giấy gói bánh cứng dần trong tay.
Trở lại quán, Vũ định qua cửa trước vì thấy đèn còn sáng, nhớ sắp nhận lại ca liền vòng lối sau. Bà Chẩm đang treo then, nhận ra hắn, hỏi đã nhớ hai cổng chưa. Hắn đáp nhớ đường rồi, còn nhớ mọi giờ đóng thì phải xem lại bảng. Bà cười, để hắn bước vào trước khi kéo cánh còn lại.
Trong phòng, hắn cất giấy gói vào giỏ bỏ, xếp lịch rảnh ngày mai bên thanh kiếm. Tiếng xe ngoài phố chưa dứt, trên mái có chân mèo đi qua rất nhẹ. Ở nơi có nhiều võ đường, đêm đầu của hắn vẫn khép bằng việc tới đúng sân người khác đang đợi đổi ca. Hắn rửa tay, lấy đèn rồi ra cửa, đủ tỉnh để nghe Thành hỏi phần cổng nào còn người chưa về.
Một thanh kiếm để cầm thử
Quyển II — Đường kiếm qua chợ