Một ngày không cầm kiếm
Quyển III — Mùa tuyết ở Cửu Khê
Sáng, Vũ mặc áo rồi đưa tay ra chỗ Thanh Phong vẫn đặt. Cậu đã nhận đi bộ cùng nhóm rà đường, không nhận giữ ca hộ vệ, hôm nay không cần đeo. Bàn tay dừng bên vỏ, cậu vẫn muốn mang vì sợ người khác tưởng mình giận kiếm sau buổi thua. Cậu nhận ra mình đang định chọn một thứ để sửa điều chưa ai nói, bèn cất vào hòm có khóa như các ngày không dùng, xuống bếp ăn đúng giờ.
Tước đang cắt bánh, nhờ cậu lấy một cái thau, bàn tay cậu trống nên lần này không quệt vỏ vào cạnh cửa. Vũ đặt thau, ngồi ăn, phát hiện mình đói hơn tối trước. Ông không hỏi đã nghĩ thông chưa, chỉ báo sẽ về sớm hôm nay vì người khác đã nhận bếp chiều. Người có Trúc Cơ sơ vẫn cần một buổi nằm kê chân khi trời lạnh, Vũ gật, để phần hẹn muốn kể đường kiếm sang lúc cả hai thực rảnh.
La tới lối xưởng trước nhóm một ít, đang nói với người kéo xe về đoạn nước đọng dưới mái. Ông nhận phần công đã hẹn, hỏi đủ người đo chưa rồi đi, không nhắc điểm hôm qua. Có người muốn lấy ông đứng luôn ca mới vì nhìn sức đã biết, ông từ chối: hai sân, việc đi về và những buổi đã nhận không chừa đủ ngày. Người chủ xe tiếc, phải nhìn tiếp những tên chưa chắc bằng ông nhưng thực có mặt được.
Vũ đi cùng Kỳ, Lãm và hai chủ xưởng. Kỳ nhận khảo sát riêng, không được tính là đã nhận trông cả mùa vì chị có con và chặng khác. Họ mang xe rỗng tới đoạn hẹp trước, thử được thì mới chở vật nặng theo lượt sau. Vũ giữ tờ khoảng cách, người kéo tới đâu cậu đánh tới đó, không vẽ một con đường đã rộng chỉ vì bánh trước lọt. La đứng chỗ xoay, nhờ kéo ngược lại để nhìn cả hướng về.
Bánh sau mắc đúng cạnh đá bị tuyết che nửa. Người kéo thêm sức, xe không tới. La không dùng khí nhấc cho qua, hỏi nếu là người chưa luyện thì làm thế nào. Một chủ xưởng lấy thanh kê định bẩy, Lãm nhìn tay mình rồi gọi thợ phụ nhận, giữ khoảng đầu không làm bật đá ra phía chân. Họ mất một lượt dài, xe rỗng qua được sau khi chèn bánh đổi góc. Chưa biết thêm thùng nặng sẽ cần bao nhiêu người. Vũ ghi công, giờ và tải rỗng, không chỉ ghi đã qua.
Tới đoạn khu bãi còn nhận canh, một người mới ra hỏi giấy lượt. Kỳ đưa phần hẹn, nói chỉ xem lối và sẽ quay lại, không đưa hàng chưa trả phí vào thử họ có chặn không. Người ấy đọc chậm, gọi người đối thay vì tự quyết cho qua vì có La. Vũ đứng chờ, nghe bên trong xe va và tiếng gọi công nhân đổi ca. Nhiều người vẫn đang làm một ngày bình thường trên chính nơi cậu thấy khó đi qua từ chuyện cũ.
Một lúc sau được nhận, họ xem đường nối trước mặt người giữ bãi. Người ấy chỉ góc khuất từng có hàng bị lấy, cần hai người nhìn đối nhau nếu muốn đứng riêng một đầu. Vũ tính chỗ mình có thể giữ trước, nhận ra thân xe cao che hết phần bên kia khi chở đầy. Cậu bước qua thử, nhờ người kéo đứng nguyên, từ chỗ sau không thấy được cả tay Kỳ giơ. La đứng ngoài hỏi cậu vừa muốn dùng mắt nào giữ cùng hai khoảng.
Câu hỏi làm cậu nóng mặt như hôm qua, nhưng trước mặt là chiếc xe, không phải bảng điểm. Cậu trả lời phải thêm người hoặc đổi chỗ quay, xin thử cách thứ hai trước vì người góp chưa đủ lương cho ba ca. Họ dời điểm đợi xa hơn, cho từng xe vào, đoạn giao hai đội chậm thêm. Người chở dầu không thích mất giờ, vẫn muốn xem có được giảm một ca không. Cậu chưa có lời vừa nhanh vừa ít người, cùng chị đứng ở đúng chỗ đợi để tính lượt thật.
La đi thêm tới bậc cuối, tự thử đường rút người khi xe không kéo được nữa. Gối ông không đau như Tước, bước nhanh hơn, nhưng ông vẫn cần người địa phương chỉ nền đất dưới bụi. Một chỗ tưởng có lối lại có rãnh sâu bên kia tường. Ông quay lại đánh chéo trên bản mình, không giữ nét để người học khỏi thấy. Vũ nhìn, nhớ lúc đầu đã tưởng một người đủ sức đánh thắng sẽ tự biết đi qua mọi chỗ hẹp.
Giữa buổi họ ăn ở quầy đầu lối. Lãm dùng được tay trái để giữ bát, tay phải xẻ đôi bánh, chủ quầy cho biết phần hàng hôm nay ít hơn vì lò bên kia đang sửa mái. La hỏi có muốn nhận thêm bữa cho các ca thử không, giá theo số người thực tới. Bà nhận một mức có thể làm, không hứa bao nhiêu cũng đủ. Vũ chép, bị nhắc cả việc dọn bát ở đâu nếu người trực không rời chỗ, phải nghĩ thêm một lượt mang thay.
Người chủ xe ngồi đối hỏi cậu có buồn vì hôm qua không. Cậu định đáp không sao, thấy rõ là nói sai, trả lời có. Người ấy gật, kể mình từng làm gãy một trục vừa được khen, mất cả đêm chỉ muốn chứng gỗ xấu. Bà nói tới đó thì nhận bát mới, không bảo hai việc như nhau hay cậu sẽ giỏi hơn sau thua. Cậu ăn, thấy một câu buồn vẫn có thể đứng cạnh lời hỏi giá nước mà không lấp hết bữa của cả bàn.
Chiều sớm, lượt khảo sát đầu khép ở trạm nhỏ. Họ chưa nhận mở ca, đưa ba chỗ cần sửa và phần giờ bị tăng ra trước những người góp. Hai buổi sáng kho cho mượn giúp được một ít việc tập, không trả lương người đứng tối. La hẹn lượt thứ hai ba ngày sau, xem bằng xe có tải ở phần được cho và người nhận ca đủ mặt. Ông nộp bản của mình, trả phần tiền còn thừa từ khoản đi lại đã ứng, không gọi chuyện hôm qua thành công để khỏi cần đối sổ hôm nay.
Vũ trở về sớm hơn dự tính, đi ngang quầy thư thấy một người mặc áo bụi đứng chờ đối hai hòm sợi. Cô quay lại khi nghe cậu gọi. Yên đặt bút, cười, đưa tay bảo chờ một lát vì người nhận đang đọc. Cậu đứng ngoài, thấy thẻ chuyến mang ngày xuất phát từ hơn mười hai ngày trước. Cô đã đi khi cuộc thử với La còn chưa được nói tới, cả quãng đường của mình không bắt đầu từ buổi sáng cậu thua.
Người mua sợi mở một hòm, có hai bó ngoài ẩm mép. Yên nhờ tách phần ấy xem riêng, không nhận ký đủ khô chỉ vì đã về đúng ngày. Người cùng chuyến kể chỗ họ đã phải trú dột một đêm, cô nhận phần mình giữ lúc ấy, chờ người kho đo rồi mới chốt tiền cuối. Vũ muốn đưa tay giúp nhấc, cô nhờ giữ cửa thôi, trong ấy đã có người được trả công để làm. Cậu đứng giữ, nhìn gió kéo vào theo mỗi lần xe qua.
Xong việc, cô cất tiền còn nhận sau vào túi riêng, hỏi hôm nay cậu đi đâu không có kiếm. Cậu kể khảo sát, rồi kể hôm qua. Yên hỏi có bị thương không. Chỉ hai chỗ chạm nhẹ, phần khó đang ở chỗ khác. Cô nghe cậu nói thua hai không, không vội tìm một câu rằng La mạnh hơn thì chẳng tính. Cậu biết mình đã chọn, biết khoảng cách, vẫn buồn vì lúc đứng đã có một phần hy vọng quá lớn không chịu đọc điều chính mình viết.
Họ đi một đoạn ngắn tới bậc có nắng. Yên cởi túi, đặt xuống giữa hai người, xoa chỗ vai dây cọ qua nhiều ngày. Cô nói khi mới giữ một tuyến, từng nhận mình đủ sức đi đêm vì không muốn thua người có đường quen, tới giữa phải nhờ đổi, cả đoàn chậm. Vũ hỏi rồi cô làm gì. Ngủ bù, trả phần chậm đã hẹn và học tiếp, cô đáp; hôm đầu chưa muốn kể cho ai, chỉ muốn làm chuyến sau tốt ngay để khỏi ai nhắc.
Cậu bật cười rất nhỏ vì biết cái muốn ấy. Cô không giữ đoạn chuyện mình tới mức nó phải làm cậu khỏi buồn, hỏi giờ có ăn được không. Có. Quán gần đó bán canh và bánh, họ gọi vừa đủ, Yên nhờ thêm nước nóng vì gió đường làm cổ khô. Vũ nhớ mang bát của mình ra nhường khoảng cho túi cô, một động tác không cần kiếm mà cậu vẫn làm vụng vì cứ muốn kể lẫn ba điều.
Yên còn ở Cửu Khê gần một tháng, sau lượt sợi sẽ nhận một chặng khác đã được người giới thiệu hẹn. Cô tự thuê chỗ trong phòng phụ nữ tại trọ Vĩnh, không ghép lịch vào cùng cậu trước khi báo. Mẹ ở quầy, dì đã trở lại việc riêng, hai người thay nhau nghỉ; cô gửi được ít tiền sau chuyến nhưng chưa biết khoản ẩm bị trừ bao nhiêu. Vũ hỏi lúc nào cùng rảnh, nhận một buổi chiều cuối tuần, phải đợi lượt khảo sát của cậu thực về đúng giờ.
Về sân, Vĩnh nhận ra cô từ giọng chào trước khi nhìn. Dự đưa túi lên, kể cái đinh ở phòng đã sửa, treo được áo mà không cào lưng người ngủ cạnh. Tước đang kê chân trong gian thấp, Yên sang hỏi, nhận ông nhờ xem phần củ khô trong túi còn dùng được không. Cô lấy ra đối ánh sáng, để riêng mấy lát bị ẩm. Vũ đứng bên, thấy cô trở lại giữa những người đã có việc cùng, không chỉ ở chỗ túi mình từng đợi.
Thục vừa về một chuyến ngắn, kể con tải mới lần đầu chịu qua cổng không cần người đi trước giơ cỏ. Yên cười, hỏi anh đặt tên gì. Đậu Đen, con của Thạc đặt, Thục đáp, lần này gọi rõ từng tiếng nên không có cơ hội thành tên khác. Vũ nghe, nhớ Lốm, cổ nghẹn một thoáng rồi dịu. Cậu đã trả hết tiền, còn có thể buồn khi người ta kể một con vật mới đang học điều con cũ biết. Yên đặt tay lên cạnh bàn gần cậu, không bắt cậu cười nốt câu chưa hết.
Tới chiều, một đứa trẻ nhà khách chạy tìm dép. Vũ cùng nó nhìn dưới ghế, tìm thấy bên sau rổ, chiếc còn lại bị chính nó xỏ trái chân. Nó ngồi đổi, nghiêm túc hỏi người lớn có bao giờ không biết chân mình ở đâu không. Cậu nhớ sân sáng qua, đáp có, bị nó nhìn ngạc nhiên rồi cười. Người mẹ tới cảm ơn, gọi con đi, trong tay đã có đồ ăn cho chuyến tối. Việc tìm dép khép lại trọn trong vài phút, không cần một biên bản hay người có cảnh giới cao nhìn hộ.
Hạo về khi trời sẫm, mang phần thép đã đối đủ, ngày mai đưa theo chuyến nhận trước. Anh chào Yên, hỏi bếp còn canh không, tới lúc thấy bát mới nhận ra có người đã giữ riêng phần không hành. Cả bàn nhìn anh, Tước bảo mình đã học thêm được một việc từ chuyến khách này. Vũ cười thành tiếng, phần khó trong người còn đó, chỉ không còn độc chiếm cả chỗ ngồi giữa bữa có nhiều người cần ăn.
Đêm, cậu nhận thư mới của Sơn, để trên bàn chưa mở vì mắt mỏi sau ngày đi. Yên hỏi có cần đèn thêm không, cậu bảo sáng đọc, không phải thư có hẹn gấp. Cô về phòng mình, cậu chào, biết chiều hẹn vẫn ở trước chứ chưa mất chỉ vì tối nay không đứng cạnh thêm. Hòm kiếm còn khóa, cậu kiểm chốt một lần rồi nằm. Một ngày qua hết, Thanh Phong không rời vỏ, sáng mai cậu vẫn sẽ phải học cách cầm nó cho đúng phần mình.
Việc của người thua
Quyển III — Mùa tuyết ở Cửu Khê