Dọc đường Việt Nam: 34 tỉnh thành, 105 chặng khám phá
Tìm chặng đọc theo 34 địa phương và 63 tên vùng tỉnh, thành quen thuộc: cảnh quan, làng nghề, di sản, sinh thái và những câu chuyện có nguồn.
Một bản đồ có thể mở ra nhiều cuốn sổ khác nhau. Có trang dành cho một khối đá ven biển, trang dành cho bàn tay làm gốm, trang dừng trước một mái nhà cũ hoặc theo rễ cây ra bãi bồi. Dọc đường Việt Nam gom những chặng đọc ấy trong một cuốn sách dành cho trẻ 9–12 tuổi và gia đình.
Bản mở rộng có 105 chương: ba chặng đầu ở Tràng An, Phong Nha–Kẻ Bàng và Hội An được giữ lại; tiếp theo là 102 chương mới, ba chương cho mỗi nhóm địa phương trong danh mục 34 tỉnh, thành. Bạn có thể đọc theo thứ tự, theo tên quê mình hoặc theo một câu hỏi đang tò mò. Mở toàn bộ sách.
Đây là nội dung biên soạn mới qua tư liệu công khai, có AI hỗ trợ. Cảnh quan, câu chuyện di sản và sinh hoạt địa phương có nguồn ở từng chương; các hoạt động nhỏ giúp gia đình đọc ảnh, bản đồ và hiện vật cùng nhau.
Tên mới trên bản đồ, tên quen trong ký ức
Cách nhóm địa phương dựa trên Nghị quyết 202/2025/QH15. Những tên như Hà Giang, Yên Bái, Phú Yên, Kiên Giang hay Bến Tre vẫn hiện diện trong sách như tên vùng trước đợt sắp xếp năm 2025. Bảng tra cứu cuối bài dẫn cả 63 tên tỉnh, thành trước đợt sắp xếp đến chặng đọc tương ứng; Thừa Thiên Huế được giữ thêm như tên cũ của vùng Huế.
Nguồn địa phương có thể dùng tên tỉnh, huyện ở thời điểm xuất bản. Trong chương, tên vùng cũ được giải thích cùng nhóm địa phương hiện nay. Đồng Nai được gọi bằng tên địa phương, có đối chiếu thay đổi địa vị hành chính từ ngày 30/4/2026. Sách tập trung vào những vùng đất và đời sống của chúng.
Ba chặng mở đầu
- Tràng An — đọc thời gian trên vách núi.
- Phong Nha–Kẻ Bàng — cuốn sổ dưới lòng núi.
- Hội An — đọc một phố qua mái nhà và mảnh gốm.
Chọn một trong 34 địa phương
1. Hà Nội
- Hà Nội — đọc những lớp thành Thăng Long.
- Hà Nội — một buổi học cùng bia đá.
- Hà Nội — đất và lửa ở Bát Tràng.
2. Cao Bằng
- Cao Bằng — nước viết trên đá ở Bản Giốc.
- Cao Bằng — nghe chiếc búa ở Phúc Sen.
- Cao Bằng — trang sử bên suối Lê Nin.
3. Tuyên Quang
Những tên vùng quen thuộc: Hà Giang · Tuyên Quang.
- Tuyên Quang — những hàng rào đá Đồng Văn.
- Tuyên Quang — khoảng lặng dưới cây đa Tân Trào.
- Tuyên Quang — đi tìm màu xanh Na Hang.
4. Lào Cai
Những tên vùng quen thuộc: Lào Cai · Yên Bái.
- Lào Cai — Sa Pa và câu hỏi trên sườn núi.
- Lào Cai — những đường nước Mù Cang Chải.
- Lào Cai — vòng xòe mở ở Mường Lò.
5. Lai Châu
- Lai Châu — đọc núi từ Ô Quy Hồ.
- Lai Châu — bản Sin Suối Hồ và những bàn tay.
- Lai Châu — nước và lúa ở Mường Than.
6. Điện Biên
- Điện Biên — đọc một chiến trường bằng sự bình tĩnh.
- Điện Biên — chiếc bản đồ dưới rừng Mường Phăng.
- Điện Biên — hạt gạo trong lòng Mường Thanh.
7. Sơn La
- Sơn La — cao nguyên Mộc Châu không chỉ có màu xanh.
- Sơn La — một khoảng sân và cây đào.
- Sơn La — lòng hồ và những con đường nước.
8. Thái Nguyên
Những tên vùng quen thuộc: Bắc Kạn · Thái Nguyên.
- Thái Nguyên — mặt hồ Ba Bể giữ những gì.
- Thái Nguyên — một búp chè kể chuyện Tân Cương.
- Thái Nguyên — căn nhà nhỏ trong rừng Định Hóa.
9. Lạng Sơn
- Lạng Sơn — một quyển sách đá Bắc Sơn.
- Lạng Sơn — nghe gió ở Mẫu Sơn.
- Lạng Sơn — chợ, phố và câu hát Then.
10. Quảng Ninh
- Quảng Ninh — đọc Hạ Long giữa những đảo đá.
- Quảng Ninh — bước chậm trên đường Yên Tử.
- Quảng Ninh — rừng đảo Bái Tử Long.
11. Bắc Ninh
Những tên vùng quen thuộc: Bắc Giang · Bắc Ninh.
- Bắc Ninh — một câu quan họ có người đáp.
- Bắc Ninh — lần theo một tấm mộc bản Vĩnh Nghiêm.
- Bắc Ninh — những lớp màu Đông Hồ.
12. Phú Thọ
Những tên vùng quen thuộc: Vĩnh Phúc · Hòa Bình · Phú Thọ.
- Phú Thọ — từ cánh rừng Tam Đảo nhìn xuống.
- Phú Thọ — nếp nhà Mường ở thung lũng Hòa Bình.
- Phú Thọ — lên Đền Hùng, nghe một câu Xoan.
13. Hải Phòng
Những tên vùng quen thuộc: Hải Dương · Hải Phòng.
14. Hưng Yên
Những tên vùng quen thuộc: Thái Bình · Hưng Yên.
15. Ninh Bình
Những tên vùng quen thuộc: Hà Nam · Nam Định · Ninh Bình.
- Đọi Tam — nghe một chiếc trống thành hình.
- Xuân Thủy — bữa ăn của chim đến từ đâu.
- Cúc Phương — ngôi nhà cần cả khu rừng.
16. Thanh Hóa
- Thành nhà Hồ — câu hỏi trong khối đá.
- Lam Kinh — đá kể chuyện một triều đại.
- Pù Luông — nước đi qua ruộng bậc thang.
17. Nghệ An
- Kim Liên — đọc lịch sử từ một mái nhà.
- Pù Mát — dấu chân không cần xuất hiện.
- Một câu ví đi qua sông Lam.
18. Hà Tĩnh
- Tiên Điền — trang thơ còn người đọc.
- Đồng Lộc — mười cái tên và một khoảng lặng.
- Vũ Quang — bí mật phía sau chiếc sừng.
19. Quảng Trị
Những tên vùng quen thuộc: Quảng Bình · Quảng Trị.
- Lệ Thủy — mái chèo và câu hò.
- Hiền Lương — cây cầu và hai bờ ký ức.
- Cồn Cỏ — một hòn đảo cần nhiều lớp bảo vệ.
20. Huế
- Kinh thành Huế — một thành phố trong bản vẽ.
- Nhã nhạc — nghe cả khoảng chờ.
- Tam Giang — nước ngọt gặp nước mặn.
21. Đà Nẵng
Những tên vùng quen thuộc: Quảng Nam · Đà Nẵng.
- Bảo tàng Chăm — hỏi một khối sa thạch.
- Mỹ Sơn — gạch đỏ trong thung lũng.
- Cù Lao Chàm — từ giọt nước đến rạn san hô.
22. Quảng Ngãi
Những tên vùng quen thuộc: Kon Tum · Quảng Ngãi.
- Lý Sơn — ruộng tỏi trên dấu núi lửa.
- Sơn Mỹ — đọc ký ức bằng lòng tôn trọng.
- Kon Tum — gỗ, nhà rông và một dòng sông.
23. Gia Lai
Những tên vùng quen thuộc: Bình Định · Gia Lai.
- Bình Định — nhìn tháp qua từng viên gạch.
- Biển Hồ — mặt nước và tiếng chiêng.
- Kon Chư Răng — đọc rừng từ thác nước.
24. Đắk Lắk
Những tên vùng quen thuộc: Phú Yên · Đắk Lắk.
- Phú Yên — đọc những trang đá bên biển.
- Đắk Lắk — ngôi nhà dài và tiếng chiêng có chủ.
- Hồ Lắk — mặt nước giữ một cao nguyên.
25. Khánh Hòa
Những tên vùng quen thuộc: Ninh Thuận · Khánh Hòa.
- Nha Trang — tấm kính nhìn vào biển sống.
- Ninh Thuận — đất, tay và một chiếc bình không bàn xoay.
- Núi Chúa — khu rừng biết tiết kiệm nước.
26. Lâm Đồng
Những tên vùng quen thuộc: Đắk Nông · Bình Thuận · Lâm Đồng.
- Đắk Nông — nghe một cao nguyên kể chuyện lửa.
- Bình Thuận — cát chuyển mình, tháp đứng lại.
- Đà Lạt — thành phố nghe rừng bằng nhiều cách.
27. Đồng Nai
Những tên vùng quen thuộc: Bình Phước · Đồng Nai.
- Bù Gia Mập — đọc dấu rừng ở Bình Phước.
- Cát Tiên — một khu rừng, nhiều tầng nhà.
- Biên Hòa — đất nung bên một dòng sông.
28. Tây Ninh
Những tên vùng quen thuộc: Long An · Tây Ninh.
- Láng Sen — theo nhịp nước vào Đồng Tháp Mười.
- Tây Ninh — một tòa thánh để học cách nhìn.
- Trảng Bàng — chiếc bánh mỏng giữ việc dày.
29. Thành phố Hồ Chí Minh
Những tên vùng quen thuộc: Bình Dương · Bà Rịa–Vũng Tàu · Thành phố Hồ Chí Minh.
- Bình Dương — màu sơn mài giữ dấu bàn tay.
- Côn Đảo — ký ức trên bờ, sự sống dưới biển.
- Sài Gòn và Cần Giờ — hai nhịp thở của một vùng nước.
30. Đồng Tháp
Những tên vùng quen thuộc: Tiền Giang · Đồng Tháp.
- Tiền Giang — từ mái nhà Đông Hòa Hiệp ra sông Tiền.
- Tràm Chim — bãi cỏ có lịch riêng.
- Sa Đéc — một chiếc chậu hoa có bao nhiêu công việc.
31. Vĩnh Long
Những tên vùng quen thuộc: Bến Tre · Trà Vinh · Vĩnh Long.
- Bến Tre — đọc cây dừa từ tán lá xuống dòng kênh.
- Trà Vinh — bóng cây và tri thức trong bảo tàng.
- Vĩnh Long — đất đỏ đi từ lò gạch đến bàn ăn.
32. Cần Thơ
Những tên vùng quen thuộc: Hậu Giang · Sóc Trăng · Cần Thơ.
- Hậu Giang — rừng tràm giữ một vùng nước.
- Sóc Trăng — những bàn tay làm nên lễ hội.
- Cái Răng — đọc một khu chợ bằng những cây bẹo.
33. An Giang
Những tên vùng quen thuộc: Kiên Giang · An Giang.
- Kiên Giang — hòn đá, rừng đảo và một vị mặn.
- Thất Sơn — đếm núi bằng nhiều bản đồ.
- Óc Eo và Châu Giang — theo những đường giao lưu.
34. Cà Mau
Những tên vùng quen thuộc: Bạc Liêu · Cà Mau.
- Bạc Liêu — một tiếng đàn đi xa hơn mái nhà.
- Mũi Cà Mau — nơi rễ cây viết lại đường bờ.
- U Minh Hạ — rừng tràm có một tầng đất cần giữ.
Tra theo tên tỉnh, thành trước sắp xếp
- An Giang → nhóm An Giang: Thất Sơn — đếm núi bằng nhiều bản đồ.
- Bà Rịa–Vũng Tàu → nhóm Thành phố Hồ Chí Minh: Côn Đảo — ký ức trên bờ, sự sống dưới biển.
- Bạc Liêu → nhóm Cà Mau: Bạc Liêu — một tiếng đàn đi xa hơn mái nhà.
- Bắc Giang → nhóm Bắc Ninh: Bắc Ninh — lần theo một tấm mộc bản Vĩnh Nghiêm.
- Bắc Kạn → nhóm Thái Nguyên: Thái Nguyên — mặt hồ Ba Bể giữ những gì.
- Bắc Ninh → nhóm Bắc Ninh: Bắc Ninh — một câu quan họ có người đáp.
- Bến Tre → nhóm Vĩnh Long: Bến Tre — đọc cây dừa từ tán lá xuống dòng kênh.
- Bình Dương → nhóm Thành phố Hồ Chí Minh: Bình Dương — màu sơn mài giữ dấu bàn tay.
- Bình Định → nhóm Gia Lai: Bình Định — nhìn tháp qua từng viên gạch.
- Bình Phước → nhóm Đồng Nai: Bù Gia Mập — đọc dấu rừng ở Bình Phước.
- Bình Thuận → nhóm Lâm Đồng: Bình Thuận — cát chuyển mình, tháp đứng lại.
- Cà Mau → nhóm Cà Mau: Mũi Cà Mau — nơi rễ cây viết lại đường bờ.
- Cao Bằng → nhóm Cao Bằng: Cao Bằng — nước viết trên đá ở Bản Giốc.
- Cần Thơ → nhóm Cần Thơ: Cái Răng — đọc một khu chợ bằng những cây bẹo.
- Đà Nẵng → nhóm Đà Nẵng: Bảo tàng Chăm — hỏi một khối sa thạch.
- Đắk Lắk → nhóm Đắk Lắk: Đắk Lắk — ngôi nhà dài và tiếng chiêng có chủ.
- Đắk Nông → nhóm Lâm Đồng: Đắk Nông — nghe một cao nguyên kể chuyện lửa.
- Điện Biên → nhóm Điện Biên: Điện Biên — đọc một chiến trường bằng sự bình tĩnh.
- Đồng Nai → nhóm Đồng Nai: Cát Tiên — một khu rừng, nhiều tầng nhà.
- Đồng Tháp → nhóm Đồng Tháp: Tràm Chim — bãi cỏ có lịch riêng.
- Gia Lai → nhóm Gia Lai: Biển Hồ — mặt nước và tiếng chiêng.
- Hà Giang → nhóm Tuyên Quang: Tuyên Quang — những hàng rào đá Đồng Văn.
- Hà Nam → nhóm Ninh Bình: Đọi Tam — nghe một chiếc trống thành hình.
- Hà Nội → nhóm Hà Nội: Hà Nội — đọc những lớp thành Thăng Long.
- Hà Tĩnh → nhóm Hà Tĩnh: Tiên Điền — trang thơ còn người đọc.
- Hải Dương → nhóm Hải Phòng: Chu Đậu — màu xanh đi xa.
- Hải Phòng → nhóm Hải Phòng: Cát Bà — rừng nhìn về biển.
- Hậu Giang → nhóm Cần Thơ: Hậu Giang — rừng tràm giữ một vùng nước.
- Hòa Bình → nhóm Phú Thọ: Phú Thọ — nếp nhà Mường ở thung lũng Hòa Bình.
- Huế → nhóm Huế: Kinh thành Huế — một thành phố trong bản vẽ.
- Hưng Yên → nhóm Hưng Yên: Phố Hiến — tên phố giữ đường buôn.
- Khánh Hòa → nhóm Khánh Hòa: Nha Trang — tấm kính nhìn vào biển sống.
- Kiên Giang → nhóm An Giang: Kiên Giang — hòn đá, rừng đảo và một vị mặn.
- Kon Tum → nhóm Quảng Ngãi: Kon Tum — gỗ, nhà rông và một dòng sông.
- Lai Châu → nhóm Lai Châu: Lai Châu — đọc núi từ Ô Quy Hồ.
- Lạng Sơn → nhóm Lạng Sơn: Lạng Sơn — một quyển sách đá Bắc Sơn.
- Lào Cai → nhóm Lào Cai: Lào Cai — Sa Pa và câu hỏi trên sườn núi.
- Lâm Đồng → nhóm Lâm Đồng: Đà Lạt — thành phố nghe rừng bằng nhiều cách.
- Long An → nhóm Tây Ninh: Láng Sen — theo nhịp nước vào Đồng Tháp Mười.
- Nam Định → nhóm Ninh Bình: Xuân Thủy — bữa ăn của chim đến từ đâu.
- Nghệ An → nhóm Nghệ An: Kim Liên — đọc lịch sử từ một mái nhà.
- Ninh Bình → nhóm Ninh Bình: Cúc Phương — ngôi nhà cần cả khu rừng.
- Ninh Thuận → nhóm Khánh Hòa: Ninh Thuận — đất, tay và một chiếc bình không bàn xoay.
- Phú Thọ → nhóm Phú Thọ: Phú Thọ — lên Đền Hùng, nghe một câu Xoan.
- Phú Yên → nhóm Đắk Lắk: Phú Yên — đọc những trang đá bên biển.
- Quảng Bình → nhóm Quảng Trị: Lệ Thủy — mái chèo và câu hò.
- Quảng Nam → nhóm Đà Nẵng: Mỹ Sơn — gạch đỏ trong thung lũng.
- Quảng Ngãi → nhóm Quảng Ngãi: Lý Sơn — ruộng tỏi trên dấu núi lửa.
- Quảng Ninh → nhóm Quảng Ninh: Quảng Ninh — đọc Hạ Long giữa những đảo đá.
- Quảng Trị → nhóm Quảng Trị: Hiền Lương — cây cầu và hai bờ ký ức.
- Sóc Trăng → nhóm Cần Thơ: Sóc Trăng — những bàn tay làm nên lễ hội.
- Sơn La → nhóm Sơn La: Sơn La — cao nguyên Mộc Châu không chỉ có màu xanh.
- Tây Ninh → nhóm Tây Ninh: Tây Ninh — một tòa thánh để học cách nhìn.
- Thái Bình → nhóm Hưng Yên: Chùa Keo — mái gỗ và bàn tay thợ.
- Thái Nguyên → nhóm Thái Nguyên: Thái Nguyên — một búp chè kể chuyện Tân Cương.
- Thanh Hóa → nhóm Thanh Hóa: Thành nhà Hồ — câu hỏi trong khối đá.
- Thành phố Hồ Chí Minh → nhóm Thành phố Hồ Chí Minh: Sài Gòn và Cần Giờ — hai nhịp thở của một vùng nước.
- Thừa Thiên Huế (tên cũ) → nhóm Huế: Kinh thành Huế — một thành phố trong bản vẽ.
- Tiền Giang → nhóm Đồng Tháp: Tiền Giang — từ mái nhà Đông Hòa Hiệp ra sông Tiền.
- Trà Vinh → nhóm Vĩnh Long: Trà Vinh — bóng cây và tri thức trong bảo tàng.
- Tuyên Quang → nhóm Tuyên Quang: Tuyên Quang — khoảng lặng dưới cây đa Tân Trào.
- Vĩnh Long → nhóm Vĩnh Long: Vĩnh Long — đất đỏ đi từ lò gạch đến bàn ăn.
- Vĩnh Phúc → nhóm Phú Thọ: Phú Thọ — từ cánh rừng Tam Đảo nhìn xuống.
- Yên Bái → nhóm Lào Cai: Lào Cai — những đường nước Mù Cang Chải.
Mở một trang sổ cùng con
Có thể bắt đầu bằng một câu hỏi ngắn: Vì sao đá ở Gành Đá Đĩa có nhiều cạnh? Một cái cây giúp bờ biển giữ đất thế nào? Một chiếc bình ra đời ra sao khi người thợ không dùng bàn xoay? Hãy để trẻ chọn câu hỏi trước, rồi cùng đọc chặng tương ứng. Những phát hiện rất nhỏ cũng có thể thành một buổi trò chuyện dài.
Ảnh chụp thật trong sách có chú thích địa điểm, tác giả và quyền sử dụng. Nguồn cuối chương giúp người đọc tìm hiểu tiếp; các đường dẫn có thể mở ngay khi đọc trên web. Bản EPUB của toàn bộ sách có sẵn từ nút tải ở trang sách.