Chuyện dưới mái phơi ngô
Bà đang lựa ngô khô trong phần hiên có mái. Đan và Hoài được ngồi bên bàn, xếp những bắp bà đưa vào hai giỏ, không trèo lên giàn phơi. Ngoài sân, nắng nằm vàng ở mép nong. Đan mang theo vở, muốn chép một chuyện bà từng kể.
Chuyện có một chiếc áo được may từ tấm vải nhà tự dệt, bà mặc đi dự hội khi còn nhỏ. Đan thích đoạn chiếc áo bị may hai tay dài ngắn khác nhau. Em nghĩ kể lại sẽ làm cả lớp cười.
Em bắt đầu chép từng lời. Bà nói chậm, nhưng Đan vẫn không kịp. Chữ cuối dòng kéo dài như sợi chỉ, em đọc lại cũng không hiểu. Hoài nhìn vào, bảo người trong chuyện hình như mặc áo có ba tay.
Đan thử vẽ thay chữ. Em vẽ một người mặc áo có tay dài tận gối, thêm những người đứng xung quanh cười nghiêng ngả. Bà nhìn tranh, im một lát rồi hỏi:
— Trong chuyện bà kể, có ai cười bà như thế không?
Đan lật trang vở cũ. Em chỉ nhớ mình đã cười khi nghe, rồi tưởng người trong chuyện cũng cười giống mình. Bà nói ngày ấy bà buồn, vì mong mặc chiếc áo mới rất lâu. Người chị đã sửa tay áo suốt buổi tối, sáng hôm sau mới đưa bà đi hội.
Đan định giữ hình vẽ cho vui, chỉ nói thêm rằng bà không buồn nữa. Nhưng bà chưa kể vậy. Em nhìn đôi tay bà đang lựa ngô, những ngón tay làm chậm mà không bỏ sót.
Em chọn gạch nhẹ dưới tranh: “Con tưởng tượng thêm, không phải lời bà.” Sau đó em xin bà kể một đoạn nhỏ thôi, bắt đầu từ lúc nhìn thấy tay áo lệch. Đan nghe hết rồi mới ghi vài chữ gợi nhớ.
Hoài giúp hỏi chiếc áo màu gì. Bà nhớ màu chàm, nhưng không nhớ chính xác năm ấy bao nhiêu tuổi. Đan để trống số tuổi. Em không cần đoán cho câu chuyện có đủ mọi con số.
Hai chị em xếp xong một giỏ ngô, rồi Đan đọc lại bản ngắn cho bà nghe. Lần này có cả cái buồn chờ áo và người chị ngồi sửa, không chỉ có hai tay lệch làm trò cười. Bà sửa một từ, gật đầu ở đoạn cuối.
Chiều hôm ấy, Đan vẽ lại bức tranh: chiếc áo đặt trên đầu gối người chị, bên cạnh là cô bé đang đợi. Bức tranh không ồn ào bằng bức trước. Hoài nhìn một lúc, hỏi người chị đã buồn ngủ chưa.
Đan quay sang bà. Một câu hỏi mới bắt đầu, giữa tiếng ngô khô chạm nhau trong giỏ. Em để bút nằm yên trên bàn, nghe bà trả lời trước đã.
Đường về có hai cổng
Nhà bác bạn ông có hai cổng. Cổng trước mở ra đường làng, cổng bên nhìn sang một lối nhỏ qua sân hàng xóm. Ông và Đan đến chơi từ sáng, mẹ hẹn chiều sẽ cùng cả nhà ăn một bữa sớm. …