Chuyến xe của một câu hỏi

Đan theo ông đi xe buýt tới nhà người bạn cũ của ông. Hai ông cháu đứng chờ ở bến cùng mẹ, lên xe đúng lúc xe dừng và ngồi vào chỗ đã chọn. Đan ôm một quyển sổ nhỏ, định ghi những chuyện làng ngày trước.

Em đã nghĩ ra câu hỏi lớn: “Hồi xưa có gì vui nhất?”

Ông nhìn qua cửa kính, nghĩ khá lâu. Đan tưởng ông không nghe, lặp lại to hơn. Một bác ngồi phía trước quay đầu. Ông nhắc em nói vừa đủ rồi bảo câu ấy rộng quá, ông chưa biết chọn chuyện nào.

Đan lấy danh sách đã viết tối qua ra đọc. Hồi xưa học ở đâu, ăn món gì, có bao nhiêu bạn, đi chợ thế nào… Em hỏi liền mấy câu. Ông mới trả lời câu đầu, em đã lo quên câu cuối. Trang sổ có những từ rời rạc chẳng nối được thành chuyện.

Em xịu mặt, cất bút. Có lẽ muốn biết chuyện cũ phải có một câu hỏi thật thông minh, mà em chưa nghĩ ra.

Xe đi qua một hàng cây. Ông chỉ một lối rẽ, nói ngày nhỏ mình từng đi bộ ở gần đó. Đan định hỏi ngay hàng cây có bao nhiêu tuổi, rồi nhớ ông chưa kể xong.

Em nhìn ngón tay ông, hỏi nhỏ:

— Ngày ấy ông thường đi với ai?

Ông cười, kể về một người bạn luôn mang theo cái túi to hơn số sách ở trong. Bạn ấy hay nhặt những hòn sỏi ở chỗ được phép, mỗi hôm chỉ một viên, bảo túi cần có hành khách. Ông từng tưởng trong đó đầy bánh nên cứ rủ bạn nghỉ chân mở túi.

Đan bật cười. Em cũng từng nhòm túi ông vì tưởng có quà. Em hỏi người bạn ấy có phải người hai ông cháu đang đến thăm không. Ông gật, khóe mắt cong lại.

Đan chọn không ghi chép ngay từng tiếng. Em nghe hết chuyện chiếc túi, rồi hỏi ông có muốn em ghi lại để kể cho Hoài không. Ông đồng ý, giúp em nhớ phần nào ông chắc, phần nào đã quên. Những chỗ không rõ, em để trống thay vì thêm cho vui.

Tới nhà bạn ông, Đan chào rồi hỏi về chiếc túi. Bác cười rất lâu, bảo có hôm túi cũng có bánh thật, nhưng đã chia hết trước khi gặp ông. Hai người lớn kể thêm, đôi chỗ nhớ khác nhau, cùng dừng lại nghĩ chứ không bắt nhau phải đúng ngay.

Chiều về, sổ Đan chỉ có một chuyện thay vì cả danh sách. Em ngồi cạnh ông, giữ tay khỏi chạm cửa xe. Trong đầu em, người bạn có chiếc túi đầy sỏi đang đi chậm trên con đường cũ. Một câu hỏi nhỏ đã cho cả hai ông cháu đủ chuyện mang về.