Sahara có những ngôi sao dưới chân

Nếu được vẽ sa mạc bằng ba chiếc bút, em chọn màu gì? Có lẽ bút vàng sẽ làm việc nhiều nhất. Nhưng hãy giữ bút xám và nâu lại. Sahara ở phía bắc châu Phi còn có đồng bằng sỏi và những núi đá trơ, bên cạnh các biển cồn cát. Một ô màu vàng trên bản đồ chưa kể hết cảnh thật. NASA giới thiệu cảnh quan Sahara.

Ngôi sao do gió đắp

Tại Grand Erg Oriental ở Algeria, có những cồn cát nhìn từ trên cao giống ngôi sao. Từ một đỉnh giữa, các sống cát tỏa ra nhiều hướng. Chúng không phải dấu chân của người khổng lồ hay hình do ai dùng thước vẽ.

Khi gió đổi hướng qua thời gian, cát được dồn từ nhiều phía, góp phần tạo cồn sao. Còn nơi gió chủ yếu thổi theo một hướng có thể xuất hiện những cồn hình lưỡi liềm. Vì vậy, hình dáng cồn cát gợi chuyện về gió, dù đứng trước một tấm ảnh ta chẳng nghe tiếng gió nào. NASA giải thích cồn sao Algeria.

Thử dùng ngón tay vẽ một ngôi sao lên giấy. Em chỉ mất vài giây. Cồn sao ngoài sa mạc hình thành từ cát và gió, không theo tốc độ ngón tay. Bức ảnh giữ lại một khoảnh khắc của quá trình lâu dài ấy.

Con mắt bằng đá

Ở Mauritania có cấu trúc Richat, thường được gọi là Mắt Sahara. Nhìn từ không gian, những vòng đá của nó khiến người ta liên tưởng tới một con mắt khổng lồ, rộng khoảng 40 kilômét.

Hình tròn từng khiến các nhà nghiên cứu nghĩ tới dấu va chạm của thiên thạch. Nhưng nghiên cứu địa chất cho thấy đây là một vòm đá được nâng lên rồi bào mòn. Các loại đá bị mòn với tốc độ khác nhau, để lại những gờ vòng tròn. NASA giới thiệu Mắt Sahara.

Tên gọi thật vui, còn lời giải đến từ đá. Đó là hai việc có thể cùng tồn tại: em được thấy một con mắt trong tấm ảnh, rồi hỏi vì sao những vòng ấy có thật.

Một hạt bụi vượt đại dương

Sahara còn nối với nơi xanh hơn nó rất nhiều: rừng Amazon ở Nam Mỹ. Gió cuốn bụi khoáng từ châu Phi qua Đại Tây Dương; một phần rơi xuống lưu vực Amazon. Trong bụi có phốt pho, chất dinh dưỡng cây cần.

Các nhà khoa học dùng dữ liệu vệ tinh CALIPSO giai đoạn 2007–2013 để ước tính chuyến đi ấy. Lượng bụi thay đổi giữa các năm. Đây không phải toàn bộ cát sa mạc bay đi, cũng không phải toàn bộ thức ăn của rừng đều đến từ Sahara. NASA kể về nghiên cứu bụi xuyên Đại Tây Dương.

Trên tờ giấy, em có thể đặt một chấm ở châu Phi, một chấm ở Nam Mỹ và nối bằng mũi tên qua biển. Đường mực ngắn thôi, nhưng câu hỏi của nó lớn: một nơi rất xa có thể liên quan tới khu rừng bên kia đại dương bằng cách nào?

Cùng nghĩ: Nếu chỉ được nhìn ảnh cận cảnh một cồn cát, em còn cần thêm ảnh hoặc thông tin gì để biết hình dáng của cả cồn? Hãy vẽ cảnh nhìn từ dưới đất và cảnh nhìn từ trên cao cạnh nhau.

Nguồn được đối chiếu ngày 21/10/2026. Các tên “ngôi sao” và “con mắt” mô tả hình dáng, không phải sinh vật hay đồ vật nằm trong sa mạc.